Beytüllahim ve Kamame’yi Paylaş(ama)mak: 19. Yüzyılda Kudüs’te Ermeni-Süryani Tartışmaları

The (un)sharing of the Holy Sepulchre and Bethlehem: 19th Century Armenian-Syriac disputes in Jerusalem

Özet

İslam toplumunun demografik açıdan göz ardı edilmeyecek derecede önemli bir parçası olan Hristiyan cemaatlerin, derin teolojik çatışmalar sonrasında birbirlerine karşı düşmanlık güden etno-mezhepsel cemaatlere ayrılmış olması, İslam toplumunun önemli problemlerinden biri olmuştur. Hayatın çok farklı alanlarında karşılaşılan bu sorunlar, Müslüman yöneticileri çoğu kez anlamakta zorlandıkları ve esasına vakıf ol(a)madıkları meseleleri çözme mesuliyeti ile karşı karşıya bırakmıştır. Osmanlı Devleti’nin bu bağlamda yaşadığı en önemli problemlerden biri Kudüs’teki kutsal mekânlar üzerinde Hristiyan cemaatlerin tartışmalarıdır. Bu tartışmaların odak noktası Kamame ve Beytüllahim kiliseleridir. Bu çalışmada Ermeni ve Süryanilerin bu iki kilise üzerinden çatışmaları incelenmiştir.

Abstract

Christian communities are an important part of the Islamic society in terms of demography. These communities which are separated along ethno-sectarian lines bearing enmity to one another, due to the deep theological divergences had become one of the major problems of the Islamic society. These problems, encountered in many different areas of life, have often confronted Muslim rulers with the responsibility of resolving such issues which they had difficulty understanding and comprehending. One of the most important problems that the Ottoman State had experienced in this context is the dispute amongst Christian communities on sacred places in Islamicjerusalem. The focal point of these disputes were the churches of Kamame (Holy Sepulchre) and Bethlehem. This paper examines the conflicts between Armenian and Syriac Christians over these two churches.