Hadislerde Kudüs ve Mescid-i Aksa

Özet

Beytülmakdis, hem İslâm âleminin hem de Yahudi ve Hristiyan âlemlerinin kutsal mekânlarından biridir. Kutsal mekânlar, kutsiyetlerini diniî metinlerden alır. Müslümanlar için Kudüs’ü değerli kılan atıflar, İslâm’ın iki temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerîm ve hadis metinlerinde mevcuttur. Kur’an’da bir defa ve Mescid-ü’l-Aksâ şeklinde zikredilen kutsal mescidin, hadislerde daha geniş yer bulduğu ve birçok bağlamda Resûlüllah’ın Mescid-i Aksâ’yı zikrettiği görülmüştür. Onlarca hadis metnini, muhtevasında işlenen konular bakımından dört ana başlık altında tasnif etmek mümkündür. Bunlar, Beytülmakdis’in imarı, İsrâ, ilk kıble meselesi ve mescidin faziletleridir. Bu hadislerde Mescid için kullanılan isimlendirmeler de dikkat çekmekte, özellikle İsrâ hadisesinde Resûlüullah’ın gittiği mescidle ilgili tartışmalara bu lafızlar açıklık getirmektedir. Bu makalede, hadis metinleri, Kütüb-i Tis’a olarak adlandırılan dokuz temel hadis kitabı çerçevesinde ele alınacak, hadislerde yer aldığı şekliyle Mescid-i Aksâ işlenecektir. Metinlerde konuyla ilgili lafızlar incelenerek, özellikle İsrâ hadisesinde yürünen mescidin konumu ile ilgili güncel tartışmalar ve ilmi dayanakları kritik edilecektir.

Abstract

Bayt al-Maqdis is one of the holy places of the Islamic, Jewish and Christian Worlds. Sacred places have acquired their holiness from religious texts. The attributions that make Jerusalem valuable for Muslims are found in the Quran and Hadith texts, the two main sources of Islam. It has been observed that al-Aqsa Mosque, mentioned explicitly once in the Quran has a wider place in the Prophetic Ahadith where it is mentioned in many contexts. It is possible to classify dozens of hadith texts under four main; these are the construction of Bayt al-Maqdis, Night Journey (Isra), the first Qiblah and the virtues. The names used for the mosque in these Ahadith clarify the discussions about the mosque where the Messenger of Allah went during the Night Journey. This article discusses the position of al-Aqsa Mosque in the hadith texts within the framework of the nine basic hadith collections (Kutub al-Tis‘a). This will be done through examining the names and words used, shedding light on current discussions about the location of al-Aqsa Mosque particularly in relation to al-Isra and from a critical scholarly point of view.