KARAKOÇAN’DA EVLİLİK ADETLERİ

Özet

Geçiş dönemlerinden ikincisini oluşturan evlilik, taşıdığı değerler ve sosyal hayattaki rolü nedeniyle toplumların kültür yapısına uygun bir takım törenlerle gerçekleşmektedir. Bu nedenle insan hayatının önemli dönüm noktalarından biri olan evlilik birbirini takip eden belli aşamalar etrafında şekillenmektedir. Evlilik esnasında yapılan uygulama ve inanışların sonraki nesillere aktarılması, kültürel devamlılığı sağlaması bakımından önem arz etmektedir. Anadolu'da da evlilik ve bununla ilgili olarak gerçekleştirilen uygulamalar toplumsal ve kültürel açıdan önemli özellikler taşımaktadır. Türk toplumunda evlilikle ilgili uygulamalar din, örf, adet, gelenek ve görenek gibi unsurlara göre şekillenmektedir. Elazığ ili Karakoçan ilçesinde de uygun yaşa gelen gençlerin evlendirilmesi belli bir inanış ve çeşitli uygulamalar etrafında gerçekleşmektedir. Bu uygulamalarda eski Türk kültürüne ve geleneksel Türk dinine ait bazı unsurların, İslami motifler kazanarak, günümüzde de varlıklarını devam ettirdiği anlaşılmaktadır. Nitekim evlilikle ilgili olarak gerçekleştirilen uygulamaların büyük bir kısmının, eski Türk kaynaklarında anlatılan evlenme adetleriyle büyük benzerlikler taşıdığı görülmektedir. Evlenme merasimini oluşturan bütün uygulamalarda görülen bu etki, farklı coğrafyalara ve uzun zaman dilimlerine rağmen Karakoçan'da kültürel özelliklerin muhafaza edildiğini, gelenek ve göreneklere önem verildiğini göstermektedir. Yapmış olduğumuz bu araştırmanın konusunu, Karakoçan'da uygulanan evlilik adetlerinin tasviri ve tahlili oluşturmaktadır. Katılımlı gözlem ve derinlemesine mülakat teknikleriyle elde edilen veriler, deskriptif metot kullanılarak Dinler Tarihi açısından değerlendirilmiştir. Bu makaleyle Karakoçan'da evlilikle ilgili uygulamaların sonraki nesillere aktarılması ve böylece Türk kültürüne katkı sağlanması amaçlanmıştır

Abstract

Marriage which is the second important phase of human life, occurs by some ceremonies which are suitable with cultural structures of societies, by the reason of its values and role in social life. Therefore, one of the turning points of the human life, the marriage, is shaped by the succession of phases. Transferring of marriage practices and beliefs to next generation is important to maintain of culture. In Anatolia, marriage and marriage practices have important characteristics concerning social and cultural structure. Marriage practices take form according to some phenomenon like religion, customs, and traditions. Hence, getting married of young people in the appropriate age occurs around the belief and cultural components in Karakoçan district of Elazığ Province. It is seen that some components which are belonging to the old Turkish culture and the traditional Turkish religion, continue their existence with obtaining Islamic motifs. In this regard, it is a fact that the majority of marriage practices have close similarities with the marriage costumes which are in the old Turkish sources. The influence on the marriage processes indicates that, although elapsing long period of time and differentiation of geography, cultural features are preserved and customs and traditions are valued in Karakoçan. The topic of this article is description and analysis of the marriage customs in Karakoçan. Participant observation and in-depth interview were used to collect data. Then, the data was evaluated using descriptive method in terms of history of religions. The aim of this article is to transfer marriage practices in Karakoçan to the next generations and to contribute to the Turkish culture