KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İşletme Bilimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Şirketlerinde Kârlılığı Etkileyen Finansal Oranlar: Panel Veri Analizi Uygulaması

Financial Ratios Affecting Profitability in BIST Sustainability Index Companies: A Panel Data Analysis

Osman Nuri Akarsu
Seyhan Öztürk
Sayfa
79–98
Yayın Tarihi
2026-03-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, likidite ve verimlilik oranlarının, özellikle cari oran (CO) ve aktif devir hızı (DV/AK) göstergelerinin, net kâr marjı (NPM) ve aktif kârlılığı (ROA) üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi kapsamında yer alan şirketlerin 2019-2023 dönemine ait finansal oranlarının kârlılık üzerindeki etkisini panel veri regresyon analizi ile incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Geleneksel kârlılık analizlerinden farklı olarak, araştırma ÇSY (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) kriterlerini karşılayan şirketleri ele alarak, finansal performansa sürdürülebilirlik odaklı bir bakış açısı sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, likidite ve verimlilik oranlarının, özellikle cari oran (CO) ve aktif devir hızı (DV/AK) göstergelerinin, net kâr marjı (NPM) ve aktif kârlılığı (ROA) üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2019-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Karlılık · Sürdürülebilirlik · Finansal Performans

Özet

Bu çalışma, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi kapsamında yer alan şirketlerin 2019-2023 dönemine ait finansal oranlarının kârlılık üzerindeki etkisini panel veri regresyon analizi ile incelemektedir. Geleneksel kârlılık analizlerinden farklı olarak, araştırma ÇSY (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) kriterlerini karşılayan şirketleri ele alarak, finansal performansa sürdürülebilirlik odaklı bir bakış açısı sunmaktadır. Bulgular, likidite ve verimlilik oranlarının, özellikle cari oran (CO) ve aktif devir hızı (DV/AK) göstergelerinin, net kâr marjı (NPM) ve aktif kârlılığı (ROA) üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, sürdürülebilirlik odaklı firmaların finansal performans modellerine entegre edilmesiyle literatüre katkı sağlayarak, finansal sürdürülebilirlik ve kârlılık ilişkisine dair ampirik kanıtlar sunmaktadır. Elde edilen bulgular, ESG uyumlu şirketlerin kârlılığı nasıl sağladığını anlamayı güçlendirirken, yatırımcılar, politika yapıcılar ve yöneticiler için finansal başarı ile sürdürülebilirlik hedeflerini uyumlu hale getirme konusunda önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Abstract

This study investigates the impact of financial ratios on corporate profitability within the BIST Sustainability Index, covering the 2019–2023 period, through panel data regression analysis. Unlike traditional profitability studies, this research focuses on companies that meet ESG (Environmental, Social, and Governance) criteria, offering a sustainability-oriented perspective on financial performance. Findings reveal that liquidity and efficiency ratios, particularly the current ratio (CO) and asset turnover (DV/AK), significantly influence net profit margin (NPM) and return on assets (ROA), highlighting the financial dynamics of sustainability-driven firms. By integrating sustainability-focused firms into financial performance modeling, this study contributes to the literature by providing empirical evidence on the financial sustainability-performance nexus. The research enhances the understanding of how ESG-compliant companies achieve profitability, offering practical implications for investors, policymakers, and corporate managers aiming to align financial success with sustainability objectives.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akarsu, O. N., Öztürk, S. (2026). BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Şirketlerinde Kârlılığı Etkileyen Finansal Oranlar: Panel Veri Analizi Uygulaması. İşletme Bilimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 79–98. https://doi.org/10.22139/jobs.1754953

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (47)

  1. Aagaard, A. ve Lindgren, P. (2016). Exploring the concept and incentives of sustainable business models. Journal of Multi Business Model Innovation and Technology, 4(1), 35-46.
  2. Akben Selçuk, E. (2016). Factors affecting firm competitiveness: Evidence from an emerging market. International Journal of Financial Studies, 4(2), 9. https://doi.org/10.3390/ijfs4020009
  3. Al-Ajlouni, A. ve Shawer, M. (2013). The effect of capital structure on profitability: Evidence from the petrochemical companies in the Kingdom of Saudi Arabia. International Journal of Research in Commerce, IT & Management, 3(11), 56–62.
  4. Alsemgeest, L. ve Smit, A. V. A. (2013). The contribution of business units to overall company customer satisfaction and profitability. Journal of Applied Business Research (JABR), 29(4), 1093-1102.
  5. Ameer, R. ve Othman, R. (2012). Sustainability practices and corporate financial performance: A study based on the top global corporations. Journal of Business Ethics, 108, 61-79.
  6. Appiah-Otoo, I. ve Song, N. (2021). The impact of ICT on economic growth-Comparing rich and poor countries. Telecommunications Policy, 45(2), 102082.
  7. Arı, G., Akbinar Dikici, Z. Y., Kayran, O. ve Çetiner, E. M. (2022). Firmaların kârlılık belirleyicileri: Borsa İstanbul’a kayıtlı lojistik firmaları üzerine bir panel veri analizi, Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(48), 145-152.
  8. Baltagi, B. H., Feng, Q. ve Kao, C. (2012). A lagrange multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1), 164-177.
  9. Barney, J. B. (2018). Why resource‐based theory's model of profit appropriation must incorporate a stakeholder perspective. Strategic Management Journal, 39(13), 3305-3325.
  10. Brealey, R., Leland, H. E. ve Pyle, D. H. (1977). Informational asymmetries. Financial Structure, and Financial Intermediation, 32, 71-387.
  11. Buallay, A. (2022). Sustainability reporting in food industry: An innovative tool for enhancing financial performance. British Food Journal, 124(6), 1939-1958.
  12. Carp, A. ve Mirea, M. (2017). Profitability as a form of communication of the value of an entity that operates for profit. Romanian Statistical Review, 6, 184-191.
  13. De Hoyos, R. E. ve Sarafidis, V. (2006). Testing for cross-sectional dependence in panel-data models. The Stata Journal, 6(4), 482-496.
  14. Endri, E., Ridho, A. M., Marlapa, E. ve Susanto, H. (2021). Capital structure and profitability: Evidence from mining companies in Indonesia. Montenegrin Journal of Economics, 17(4), 135-146.
  15. Fadilah, A. (2012). Pengaruh struktur modal terhadap kinerja keuangan perusahaan: Studi kasus pada perusahaan sektor pertambangan yang tercatat di Bursa Efek Indonesia, 2005–2011. Kajian Ekonomi dan Keuangan, 16(1), 1–26.
  16. Güriş, S. ve Tuna, E. (2011). Çevresel Kuznets eğrisi’nin geçerliliğinin panel veri modelleriyle analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 173-189.
  17. Hlouskova, J. ve Wagner, M. (2006). The performance of panel unit root and stationarity tests: results from a large scale simulation study. Econometric Reviews, 25(1), 85-116.
  18. Horasan, E. ve Akarsu, O. N. (2023). Content analysis of the environmental dimension of sustainability reports of companies in the BIST sustainability index (BIST sürdürülebilirlik endeksindeki şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarının çevresel boyutuna ilişkin içerik analizi). Business and Economics Research Journal, 14(1), 45-71.
  19. Konuşkan, A. ve Kılınç, Z., (2022). Kârlılığa etki eden finansal oranların panel veri analiz yöntemi ile tespiti BIST 100 gıda sektöründe bir uygulama. Journal of Public Economy and Public Financial Management, 2(1), 1-18.
  20. Kuhlman, T. ve Farrington, J. (2010). What is sustainability? Sustainability, 2(11), 3436-3448.
  21. Levin, A., Lin, C. F. ve Chu, C. S. J. (2002). Unit root tests in panel data: Asymptotic and finite-sample properties. Journal of Econometrics, 108(1), 1-24.
  22. Lisda, R. ve Anthony, A. (2023). Do intellectual capital and firm size affect profitability? Evidence from property and real estate companies in Indonesia. JRAK, 15(2), 219-227.
  23. Mahesha, V. ve Manu, H. (2024). A study on exploring the integration of environmental sustainability practices in the operations of selected banks in Karnataka. Asian Journal of Management and Commerce, 5(1), 357-360.
  24. Mamun, M. A. A. (2020). Profitability analysis of pharmaceutical industry in Bangladesh. Journal of Economics and Business, 3(4), 1-9.
  25. Mehmood, A., Mirza, A., Saad, M. ve Ali, A. (2022). The influence of liquidity and leverage on profitability: An evidence from textile industry of Pakistan. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 10(4), 1415-1423.
  26. Myšková, R. ve Hájek, P. (2017). Comprehensive assessment of firm financial performance using financial ratios and linguistic analysis of annual reports. Journal of International Studies, 10(4), 96-108.
  27. Pan, S. K. ve Mal, D. P. (2016). Profitability analysis of selected cement companies in India. IOSR Journal of Business and Management, 18(9), 65-75.
  28. Parlakkaya, R., Kahraman, Ü. M. ve Cihan, Y. (2019). BIST sürdürülebilirlik endeksine alınmanın etkileri: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Maliye ve Finans Yazıları, (111), 33-50. https://doi.org/10.33203/mfy.455322
  29. Pesaran, M. H. (2021). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. Empirical Economics, 60(1), 13-50.
  30. Pesaran, M. H., Schuermann, T. ve Weiner, S.M. (2004). Modeling regional interdependencies using a global errorcorrecting macroeconomic model. Journal of Business & Economic Statistics, 22, 129–181.
  31. Ramlawati, R., Junaid, A., Alattas, S. N. ve Muslim, M. (2022). The effect of environmental performance on profitability with environmental disclosure as moderating. Jurnal Akuntansi, 26(2), 306-323. https://doi.org/10.24912/ja.v26i2.933
  32. Ranjithkumar, S. ve Aneesh, M. M. (2021). Study on multidimensional aspects of profitability: Evidence from Larsen & Toubro Ltd. Webology, 18(Özel Sayı 3), 339–348. https://doi.org/10.14704/WEB/V18SI03/WEB18044
  33. Rustam, A. ve Adil, M. (2022). Financial Sustainability Ratio and Aspects That Affect It. Jurnal Akuntansi, 26(1), 144-160.
  34. Ryan, C. ve Irvine, H. (2012). Not‐for‐profit ratios for financial resilience and internal accountability: A study of Australian international aid organisations. Australian Accounting Review, 22(2), 177-194.
  35. Salas‐Zapata, W. A. ve Ortiz‐Muñoz, S. M. (2019). Analysis of meanings of the concept of sustainability. Sustainable Development, 27(1), 153-161.
  36. Santiago-Brown, I., Metcalfe, A., Jerram, C. ve Collins, C. (2015). Sustainability assessment in wine-grape growing in the new world: Economic, environmental, and social indicators for agricultural businesses. Sustainability, 7(7), 8178-8204.
  37. Sarıkovanlık, V., Koy, A., Akkaya, M., Yıldırım, H. H. ve Kantar, L. (2019). Finans biliminde ekonometri uygulamaları. Seçkin Yayıncılık.
  38. Stevanović, S., Helman, S. R., Wunderlich, J. R., Langhan, M. M., Doran, S. L., Kwong, M. L. M. ve Hinrichs, C. S. (2019). A phase II study of tumor-infiltrating lymphocyte therapy for human papillomavirus–associated epithelial cancers. Clinical Cancer Research, 25(5), 1486-1493.
  39. Tatoğlu, F. (2012). İleri panel veri analizi (4. bs.). Beta Yayınevi.
  40. Tulsian, M. (2014). Profitability analysis (A comparative study of SAIL & TATA Steel). IOSR Journal of Economics and Finance, 3(2), 19-22.
  41. Wagner, J. (2012). Exports, imports and profitability: First evidence for manufacturing enterprises. Open Economies Review, 23, 747-765.
  42. Wahyudi, S. K. (2023). Determinants of financial performance with company size as a moderation variable. Journal of Social Science, 4(2), 580-592.
  43. Wahyuningrum, I. F. S., Amal, M. I. ve Sularsih, S. (2021). The effect of environmental disclosure and performance on profitability in the companies listed on the stock exchange of Thailand (set). Jurnal Ilmu Lingkungan, 19(1), 66-72.
  44. Yaffee, R. (2003). A primer for panel data analysis. Connect: Information technology at NYU, 8(3), 1-11.
  45. Yerdelen Tatoğlu, F. (2017). Panel zaman serileri analizi stata uygulamalı (3. Bs. 2020). Beta Yayınevi.
  46. Zarrouk, H., Ben Jedidia, K. ve Moualhi, M. (2016). Is Islamic bank profitability driven by same forces as conventional banks? International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 9(1), 46-66. https://doi.org/10.1108/IMEFM-12-2014-0120
  47. Zorn, A., Esteves, M., Baur, I. ve Lips, M. (2018). Financial ratios as indicators of economic sustainability: A quantitative analysis for Swiss dairy farms. Sustainability, 10(8), 2942.