Dergiler / Konservatoryum / 2026 / Sayı: 1 Özel Sayı
Âşık Veysel Türkülerinin Çocuk Korolarına Uygunluğunun Müzikal Yapı Açısından İncelenmesi
- Dergi
- Konservatoryum
- Sayfa
- 97–111
- Yayın Tarihi
- 2026-06-10
Özet
Bu çalışmada; 1894 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya gelen ve Âşıklık geleneğinde önemli bir yere sahip olan Âşık Veysel Şatıroğlu’na ait türkülerin, çocuk korolarına uygunluğu incelenmiştir. Müzik eğitimi veren kurumlarda çocuklara yönelik repertuvar oluşturma sürecinde Âşık Veysel türkülerinin kullanılabilirliğini ortaya koymaya çalışan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmada Âşık Veysel Şatıroğlu’na ait ve TRT repertuarına kayıtlı 50 eser incelenmiş ve seçilen eserler; ezgi aralığı, makam/dizi yapısı, usül, konu bakımından analiz edilmiş, incelenen ürkülerin söz içerikleri ve taşıdığı değerler, çocukların kültürel kimlik inşası sürecine nasıl bir katkı sunduğu incelenmiştir. İnceleme sonucunda Âşık Veysel türkülerinin önemli bir bölümünün, sınırlı ses aralığı, yalın ezgi yapısı ve düzenli ritmik kalıpları sayesinde çocukların müziksel algı ve icra becerilerine uygun olduğu görülmüş, türkülerin; aidiyet duygusu kazandırma, değer aktarımı sağlama, dil gelişimini destekleme, kültürel belleği aktarma ve duygusal gelişime katkı sunma gibi çok yönlü işlevlere sahip olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Abstract
This study examines the suitability of the folk songs by Âşık Veysel Şatıroğlu—who was born in 1894 in the village of Sivrialan, in the Şarkışla district of Sivas, and holds an important place in the tradition of aşık poetry—for children’s choirs. This study, which aims to demonstrate the usability of Âşık Veysel’s folk songs in the process of creating a repertoire for children in music education institutions, employed document analysis, a qualitative research method. In the research, 50 works by Âşık Veysel Şatıroğlu, registered in the TRT repertoire, were examined. The selected works were analyzed in terms of melodic range, mode/scale structure, rhythm, and subject matter. The lyrical content and values conveyed by the examined songs, as well as how they contribute to children’s cultural identity formation process, were also examined. The analysis revealed that a significant portion of Âşık Veysel’s folk songs are suitable for children’s musical perception and performance skills due to their limited vocal range, simple melodic structure, and regular rhythmic patterns. It was concluded that the folk songs possess multifaceted functions, including fostering a sense of belonging, transmitting values, supporting language development, passing on cultural memory, and contributing to emotional development.
Bu Makaleye Atıf Yap
Kaynakça (18)
- Bağlı, R. (2021). Pepe Çizgi Dizisinin Türk Müzik Kültürü Açısından İncelenmesi. Yegah Muziki Dergisi, s. 225-242. google scholar
- Cevanşir, B., & Gürel, G. (1982). Foniatri: Sesin oluşumu, bozuklukları ve korunmasında temel ilkeler. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi. google scholar
- Çetin, A. Y. (2023). Aşık Veysel'in Yolculuğunda Dünya Algısı. Aşık Veysel ve Türk Dünyası Halk Şairliği Ulusal Sempozyumu (s. 43-52). Ankara: Türk Kültürü Araştırma Enstitü Yayınları. google scholar
- Dursun, B., & Dursun, D. (2024, 10 (1)). Türk Halk Müziğinde Kültürel Bir Değer Olarak 'Aşıklık Geleneği'. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, s. 197-205. google scholar
- Eroğlu, T. (2017). Türkü Nedir? Kesit Akademisi Dergisi (7), s. 78-91. google scholar
- Gürçay, S. (2016). Aşık Veysel'in "Senlik, Benlik Nedir Burak" Şiiri Sosyolojik Eleştiri Edebiyatı Kuramı Açısından İncelenmesi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 2(3), 1-20. google scholar
- Heziyeva, Ş. (2010 , 10(1)). Tarihi Süreç İçinde Türkiye'de Aşıklık ve Aşıklık Geleneği. Türk Dünyası İncelemeleri, s. 81-89. google scholar
- Karabulut, & E. (2019). Kaynak Kişilerin İcrası İle Derleme/Notaya Alım Sürecinde Ortaya Çıkan Farklılıklar-Aşık Veysel Şatıroğlu Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi. google scholar
- Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. google scholar
- Kınık, M. ( 2011). Bir İletişim Aracı Olarak Türk Halk Müziği ve Türküler. Erciyes İletişim Dergisi, 2(1), 136-150. google scholar
- Özdemir, E. (2020). Aşıklık Geleneği, Aşık Müziği ve Alevilik. Uluslararası Halk bilimi Araştırmaları Dergisi, 3(4), s. 194-215. google scholar
- Sakaoğlu, S. (2000). Ozan, Aşık, Saz Şairi ve Halk Şairi Kavramları Üzerine. S. Turhan içinde, Türk Halk Müziğinde Çeşitli Görüşler (s. 217-221). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı. google scholar
- Say, A. (2002). Müzik Sözlüğü. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları. google scholar
- Seyrek, H., & Sun, M. (2010). Okulöncesi Eğitiminde Müzik. İzmir: Müzik Eserleri Yayınları. google scholar
- Yaylagül, N., & Kurtaslan, H. (2022). Halk Kültüründe Ömür Söylemi: Aşık Veysel Söylemi: Aşık Veysel Türküleri Örneği. Folklor Akademi Dergisi, 5(3), 647-659. google scholar
- Yener, S. (2006). Liseler iİçin Müzik -Lise I Ders Kitabı. İstanbul: Ilıcak. google scholar
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları. google scholar
- Yıldırım, C. (2023). Aşık Veysel'in Yaşamı, Felsefesi, Aşıklık Geleneğindeki Yeri. H. Sarı, & Y. Koşar içinde, Aşık Veysel. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık. google scholar