KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 55 Sayı: 2

Çevrimiçi Eylem Araştırması Uygulamalarıyla İngilizce Öğretim Görevlilerinin Öğretmen Etmenliklerinin Geliştirilmesi

Enhancing Teacher Agency of EFL Instructors via Online Action Research Practices

Meltem Yılmaz
Gülden İlin
Sayfa
683–724
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, eylem araştırması yapmanın katılımcıların öğretme ve öğrenme süreçlerinde daha aktif olmalarına, planda belirtilenden daha fazlasını yapmalarına, öğretmenliklerine daha eleştirel bakmalarına ve ortaklaşa bilgi ve deneyim paylaşımı sayesinde birbirlerinden öğrenmelerine imkân sağladığını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öğretmenlerin etkililiği nasıl görev tanımı yaptıklarına, strateji kullandıklarına ve başarılı olduklarına ve karşılaştıkları problemleri nasıl çözdüklerine yani ne kadar etmen olduklarına bağlıdır (Bray-Clark & Bates, 2003).
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bakımdan öğretmen etmenliği öğretmen etkililiğiyle yakından ilgilidir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, eylem araştırması yapmanın katılımcıların öğretme ve öğrenme süreçlerinde daha aktif olmalarına, planda belirtilenden daha fazlasını yapmalarına, öğretmenliklerine daha eleştirel bakmalarına ve ortaklaşa bilgi ve deneyim paylaşımı sayesinde birbirlerinden öğrenmelerine imkân sağladığını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2003 Verileri
⚙️Değişkenler:Çevrimiçi eylem araştırması · Öğretmen etmenliği · etkili Öğretmen

Özet

Öğretmenlerin etkililiği nasıl görev tanımı yaptıklarına, strateji kullandıklarına ve başarılı olduklarına ve karşılaştıkları problemleri nasıl çözdüklerine yani ne kadar etmen olduklarına bağlıdır (Bray-Clark & Bates, 2003). Eylem araştırması, öğretmen etmenliğiyle yakından ilişkilidir çünkü etmenlik ve öğretmenlerin kendi problemlerini ele almayı sahiplenme anlayışlarını teşvik ederek öğretmenleri güçlendirip destekler. Bu bakımdan öğretmen etmenliği öğretmen etkililiğiyle yakından ilgilidir. Bu doğrultuda mevcut çalışmanın amacı çevrim içi eylem araştırması yapmanın İngilizce öğretim görevlilerinin sınıftaki etmenliklerine olan etkisini araştırmaktır. Antalya/Türkiye’de bir devlet üniversitesinde görev yapan yedi İngilizce öğretim görevlisi çalışmaya katılmıştır. Veri toplama araçları, çevrim içi eylem araştırması uygulamasının başında ve sonunda kullanılan öğretmen etmenliği ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve ders gözlemlerini içermektedir. Veriler, içerik analizi ve çalışma öncesinde ve sonrasında uygulanan testlerin sonuçlarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesini içermektedir. Çalışma, eylem araştırması yapmanın katılımcıların öğretme ve öğrenme süreçlerinde daha aktif olmalarına, planda belirtilenden daha fazlasını yapmalarına, öğretmenliklerine daha eleştirel bakmalarına ve ortaklaşa bilgi ve deneyim paylaşımı sayesinde birbirlerinden öğrenmelerine imkân sağladığını ortaya koymuştur. Bu bulgular eylem araştırmasının mesleki gelişim programlarına entegre edilmesinin öğretmen etmenliğini arttırabileceğini ve öğretmenlerin otonom karar vermelerini destekleyebileceğini önermektedir

Abstract

Effectiveness of teachers hinges on how they define tasks, use strategies, realise that they can succeed, and solve the problems they face—that is, how agentic they are (Bray-Clark & Bates, 2003). Action research is closely linked to teacher agency because it empowers and supports teachers by promoting sense of agency and ownership to deal with their own problems. Hence, teacher agency is closely related to teacher effectiveness. Accordingly, the aim of the present study is to explore the effects of implementing online action research on EFL instructors’ use of agency in the classroom. Seven EFL instructors, who work at a state university in Antalya, Turkey participated in the study. Data gathering instruments included a teacher agency scale, semi-structured interviews, and lesson observation techniques administered before and after the AR procedure. The data were analysed using content analysis and comparative examination of pre- and post-implementation results. The study revealed that the AR procedure led participants to take more action during the teaching and learning process, do more than what was originally planned, reflect more critically on their teaching, and learn from others through collaborative knowledge and experience sharing. These findings suggest that incorporating AR into professional development programmes may enhance teacher agency and support autonomous pedagogical decision-making.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yılmaz, M., İlin, G. (2026). Çevrimiçi Eylem Araştırması Uygulamalarıyla İngilizce Öğretim Görevlilerinin Öğretmen Etmenliklerinin Geliştirilmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 55 Sayı: 2, 683–724. https://doi.org/10.14812/cuefd.1519314

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

Kaynakça (42)

  1. Ahearn, L. M. (2001). Language and agency. Annual Review of Anthropology, 30(1), 109–137. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.30.1.109
  2. Anderson, L. (2010). Embedded, emboldened, and (net) working for change: Support-seeking and teacher agency in urban, high-needs schools. Harvard Education Review, 80(4), 541–572. https://doi.org/10.17763/haer.80.4.f2v8251444581105
  3. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall
  4. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52(1), 1–26. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1
  5. Beasley, B., & Riordan, L. (1981). The classroom teacher as researcher. English in Australia, (55), 36–41.
  6. Biesta, G. J. J., & Tedder, M. (2007). Agency and learning in the lifecourse: Towards an ecological perspective. Studies in the Education of Adults, 39(2), 132–149. https://doi.org/10.1080/02660830.2007.11661545
  7. Biesta, G., Priestley, M., & Robinson, S. (2015). The role of beliefs in teacher agency. Teachers and Teaching, 21(6), 624–640. https://doi.org/10.1080/13540602.2015.1044325
  8. Bray-Clark, N., & Bates, R. (2003). Self-efficacy beliefs and teacher effectiveness: Implications for professional development. The Professional Educator, 26(1), 13–22.
  9. Burns, A. (1999). Collaborative action research for English language teachers. Cambridge University Press.
  10. Cabaroglu, N. (2014). Professional development through action research: Impact on self-efficacy. System, 44, 79–88. https://doi.org/10.1016/j.system.2014.03.003
  11. Calvert, L. (2016). The power of teacher agency. The Learning Professional, 37(2), 51-56.
  12. Ceylan, E., & Comoglu, I. (2024). Action research in initial EFL teacher education: Emerging insights from a CAR project. Educational Action Research, 32(3), 438–453. https://doi.org/10.1080/09650792.2023.2187854
  13. Crocker, D. A., & Robeyns, I. (2010). Capability and agency. In C. W. Morris (Ed.), Amartya Sen (pp. 60–90). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511800511.005
  14. Day, C., Sammons, P., Stobart, G., Kington, A., & Gu, Q. (2007). Teachers matter: Connecting work, lives, and effectiveness. McGraw-Hill Education.
  15. Dewey, J. (1929). The sources of a science of education. Liveright.
  16. Edwards, A. (2005). Relational agency: Learning to be a resourceful practitioner. International Journal of Educational Research, 43(3), 168–182. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2006.06.010
  17. Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. University of California Press.
  18. Gülmez, G. (2019). Factors behind teacher agency: A structural equation modelling study (Doctoral dissertation, Middle East Technical University). https://hdl.handle.net/11511/43393
  19. Greeno, J. G. (2006). Authoritative, accountable positioning and connected, general knowing: Progressive themes in understanding transfer. Journal of the Learning Sciences, 15(4), 537–547. https://doi.org/10.1207/s15327809jls1504_4
  20. Lacorte, M., & Krastel, T. (2002). Zapatero a tus zapatos? Action research in the Spanish language classroom. Hispania, 85(4), 907–917. https://doi.org/10.2307/4141259
  21. Lee, S. Y. (2021). Rethinking teacher agency: Cybernetics, action research, and the process-oriented rationality. Journal of Curriculum Studies, 53(6), 821–840. https://doi.org/10.1080/00220272.2020.1858451
  22. Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2(4), 34–46. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1946.tb02295.x
  23. McKernan, J. (1996). Curriculum action research: A handbook of methods and resources for the reflective practitioner (2nd ed.). Kogan Page.
  24. Merriam, S. B. (1988). Case study research in education : A qualitative approach. Jossey-Bass.
  25. Nixon, R. (2016). Principals and teachers as partners in critical, participatory action research. Educational Action Research, 24(3), 404–423. https://doi.org/10.1080/09650792.2016.1182041
  26. Nunan, D. (1989). Understanding language classrooms: A guide for teacher-initiated action. Prentice Hall.
  27. Prabhu, N. S. (1992). The dynamics of the language lesson. TESOL Quarterly, 26(2), 225–241. https://doi.org/10.2307/3587004
  28. Pyhältö, K., Pietarinen, J., & Soini, T. (2015). Teachers’ professional agency and learning–From adaption to active modification in the teacher community. Teachers and Teaching, 21(7), 811–830. https://doi.org/10.1080/13540602.2014.995483
  29. Rainey, I. (2000). Action research and the English as a foreign language practitioner: Time to take stock.Educational Action Research, 8(1), 65–91. https://doi.org/10.1080/09650790000200112
  30. Richards, J. C., & Farrell, T. S. (2005). Professional development for language teachers : Strategies for teacher learning. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511667237
  31. Robinson, S. (2012). Constructing teacher agency in response to the constraints of education policy adoption and adaptation. The Curriculum Journal, 23(2), 231–245. https://doi.org/10.1080/09585176.2012.678702
  32. Ruan, X. (2018). Engagement and negotiation: Exploring a tertiary female EFL teacher’s professional agency in her career development in PR China. International Journal of Linguistics, Literature and Culture, 4(3), 46–63. https://doi.org/10.21744/ijllc.v4i3.678
  33. Sannino, A. (2010). Teachers’ talk of experiencing: Conflict, resistance and agency. Teaching and Teacher Education, 26(4), 838–844. https://doi.org/10.1016/j.tate.2009.10.021
  34. Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.
  35. Somekh, B., & Thaler, M. (1997). Contradictions of management theory, organisational cultures and the self. Educational Action Research, 5(1), 141–160. https://doi.org/10.1080/09650799700200011
  36. Tanış, A., & Dikilitaş, K. (2018). Turkish EFL instructors’ engagement in professional development. Eurasian Journal of Applied Linguistics, 4(1), 27–47. https://doi.org/10.32601/ejal.460628
  37. Vu, T. N. (2020). Examining teacher agency among teacher educators: An action research in Vietnam.
  38. Australian Journal of Teacher Education, 45(7), 94–113. https://doi.org/10.14221/ajte.2020v45n7.6 Wallace, M. J. (1991). Training foreign language teachers : A reflective approach. Cambridge University Press.
  39. Wyatt, M. (2011). Teachers researching their own practice. ELT Journal, 65(4), 417–425. https://doi.org/10.1093/elt/ccq074
  40. Xin, R., & Brion-Meisels, G. (2024). Teachers’ experiences with agency and well-being during a critical participatory action research project. Educational Action Research. 32(1), 72–89. https://doi.org/10.1080/09650792.2022.2058973
  41. Yang, H. (2012). Chinese teacher agency in implementing English as a foreign language (EFL) curriculum reform: An activity theory perspective [Doctoral dissertation, University of New South Wales]. UNSWorks. http://hdl.handle.net/1959.4/52377
  42. Yin, R. K. (1981). The case study crisis: Some answers. Administrative Science Quarterly, 26(1), 58–65. https://doi.org/10.2307/2392599