KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

Din Eğitimi Veren Öğretmenlerin Faiz Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Katılım Bankalarına Yönelik Tutumları

Knowledge Levels of Religious Education Teachers on Interest and Their Attitudes Towards Participation Banks

Mehmet Ali Kahraman, Mervan Selçuk

Sayfa
413–446
Yayın Tarihi
2026-08-07
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) ile İmam Hatip Lisesi (İHL) Meslek Dersleri öğretmenleri, eğitim sisteminin temel taşlarından biri olup, din eğitimi ve öğretiminde önemli bir rol üstlenirler. Bu çalışmanın amacı, Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü (MEM) bünyesindeki ortaokul ve liselerde din eğitimi veren DKAB ile İHL Meslek Dersleri öğretmenlerinin faiz ve vade farkı konusundaki bilgi seviyelerini, faize yönelik tutum ve davranışlarını, katılım bankalarına dair bilgi ve algı düzeylerini ve bu bankaları kullanma oranlarını belirlemektir. Araştırmaya DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmeninden 315 kişi katılmıştır. Anket çalışmasında, olasılığa dayanmayan örnekleme yöntemlerinden “kolayda örnekleme” tekniği kullanılmıştır. Veri analizi sürecinde ki-kare testi ve tek örneklem t-testi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, DKAB ile İHL Meslek Dersleri öğretmenlerinin faiz bilgisi düşük olmasına rağmen, vade farkı bilgisi oldukça yüksektir. Öğretmenlerin katılım bankaları ve İslami finans konusundaki bilgi düzey algıları yeterliyken, bu bankalardaki finansal işlemlerle ilgili bilgi düzeyleri yetersizdir. Ayrıca, öğretmenlerin tasarruflarını değerlendirme ve finansman sağlama konusunda katılım bankalarını tercih ettikleri sonucuna varılmıştır.

Abstract

Teachers are highly respected professionals who are regarded as role models in society. Their knowledge and experience are widely valued, and they hold a significant ability to influence their communities. Religious education teachers, in particular, play a crucial role in the educational system by actively delivering religious instruction. This study aims to explore the knowledge, attitudes, and behaviors of secondary and high school religious education teachers in Sakarya concerning interest (riba) and their understanding of participation banks. A convenience sampling method was used to select the survey participants, resulting in a sample size of 315 teachers. The collected data were analyzed using Chi-square and one-sample t-test methods. The findings reveal that while the teachers’ knowledge of interest is limited, their understanding of carrying charges is relatively high. Furthermore, while the teachers perceive their knowledge about participation banks and Islamic finance to be adequate, their actual understanding of the financial transactions within these banks is insufficient. Finally, the study concludes that despite these knowledge gaps, teachers still prefer participation banks for managing their savings and obtaining financing.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kahraman, M. A., Selçuk, M. (2026). Din Eğitimi Veren Öğretmenlerin Faiz Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Katılım Bankalarına Yönelik Tutumları. Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 413–446. https://doi.org/10.31679/adamakademi.1525512

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (41)

  1. Abdılahı, O. İ. (2015). Faizsiz Bankacılık ve Faizsiz Fon Kaynağı Aracı Olarak Sukukun Yeterliği Üzerine Bir Çalışma [Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
  2. Akay, B. (2018). Katılım Bankacılığı Kamu Katılım Bankaları [Yüksek Lisans Tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
  3. Al-Hunnayan, S., & Al-Mutairi, A. (2016). Attitudes of Customers towards Islamic Banks in Kuwait. International Journal of Business and Management, 11(11). https://doi.org/10.5539/ijbm.v11n11p59
  4. Altunışık, R., Coşkun, R., & Yıldırım, E. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Spss Uygulamalı (9. bs). Sakarya Yayıncılık.
  5. Arslan, F. (2018). Kamunun Katılım Bankacılığına Girmesinin Katılım Bankacılığına Olan Muhtemel Etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
  6. Bildirici Çalık, E. (2021). Katılım Bankası Personelinin İslami Finansal Bilgi Düzeyinin ve Faizsiz Bankacılık İlkelerine Duyarlılığının Ölçülmesine Yönelik Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52.
  7. Buchari, I., Rafiki, A., & Qassab, M. A. H. A. (2015). Awareness and Attitudes of Employees towards Islamic Banking Products in Bahrain. Procedia Economics and Finance, 30, 68-78. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)01256-3
  8. Chaouch, N. (2017). An Exploratory Study of Tunisian Customers’ Awareness and Perception of Islamic Banks. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 3(2). https://doi.org/10.25272/j.2149-8407.2017.3.2.01
  9. Cora, N. (2021). Tarihi Süreçte Faiz ve Faizsiz Finans Kavramlarının Gelişimi ve Faizsiz Finans Sisteminin Uygulama Pratiği [Yüksek Lisans Tezi]. Çankırı Karatekin Üniversitesi.
  10. Çimen, S. (2010). İslam Hukukunda Faizin İlleti İle İlgili İhtilaflar [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  11. Çömlekçi, İ. (2017). İslami Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Katılım Bankaları Müşterileri Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(63). https://doi.org/10.17755/esosder.304175
  12. Demirgil, B., & Türkay, H. (2017). Tarihsel Süreç İçerisinde Faizin Kuramsal Açıdan Gelişimi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(2), 131-160.
  13. Deniz, A. (2006). İslam Hukukunda İllet Kavramı ve Faizin İlleti [Yüksek Lisans Tezi]. Uludağ Üniversitesi.
  14. Doğan, M. B. A. (2020). İslami Finans Okuryazarlığı ve Finansal Tercihlere Etkisi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 14(1). https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.789957
  15. Durmuş, M. E., & Yardımcıoğlu, F. (2018). İlahiyat Öğrencileri Ne Kadar İslami Finans Okuryazarı? Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1).
  16. Erdoğan, A., & Çakır, M. (2020). Türkiye’de katılım banka müşterilerinin İslami finans okuryazarlığı ve yatırım tercihlerine etkileri. 12th International Conference on Islamic Economics & Finance, 1-12.
  17. Ergün, T., & Dağlı, H. (2022). Behavioural Aspects of Customers’ Preference for Participation Banks: Evidence with Turkish Data. Istanbul Business Research, 51(1). https://doi.org/10.26650/ibr.2022.51.901498
  18. Erol, C., & El-Bdour, R. (1989). Attitudes, Behaviour, and Patronage Factors of Bank Customers Towards Islamic Banks Customers Towards İslamic Banks. International Journal of Bank Marketing, 7(6), 31-37. https://doi.org/10.1108/02652328910132060
  19. Hardyansah, R., Jahroni, Darmawan, D., Arifin, S., & Negara, D. S. (2023). Student Interest in Becoming Customers of Islamic Banks in Terms of Religiosity and Product Knowledge. International Journal of Service Science, Management, Engineering, and Technology, 4(1), 5-10.
  20. Hinton, P. R. (2014). Statistics Explained (Third edition). Routledge,Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4324/9781315797564
  21. Hoque, M. N., Rahman, M. K., Said, J., Begum, F., & Hossain, M. M. (2022). What Factors Influence Customer Attitudes and Mindsets towards the Use of Services and Products of Islamic Banks in Bangladesh? Sustainability, 14(8). https://doi.org/10.3390/su14084703
  22. Ibrahim, M. A., Fisol, W. N. M., & Haji-Othman, Y. (2017). Customer Intention on Islamic Home Financing Products: An Application of Theory of Planned Behavior (TPB). Mediterranean Journal of Social Sciences, 8(2).
  23. Islam, J. U., & Rahman, Z. (2017). Awareness and Willingness Towards Islamic Banking Among Muslims: An Indian Perspective. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 10(1), 92-101. https://doi.org/10.1108/IMEFM-01-2016-0017
  24. Işık, H. (2006). Eski ve Yeni Ahid’de Para ve Faiz. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 6(1).
  25. Kaakeh, A., Hassan, M. K., & Almazor, S. F. V. H. (2019). Factors Affecting Customers’ Attitude Towards Islamic Banking in UAE. International Journal of Emerging Markets, 14(4), 668-688. https://doi.org/10.1108/IJOEM-11-2017-0502
  26. Kılıç, S. (2016). Cronbach’s alpha reliability coefficient. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47. https://doi.org/10.5455/jmood.20160307122823
  27. Kızıltepe, K. (2017). Diyanet İşleri Başkanlığı Personelinin Faiz Hassasiyeti [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  28. Kızıltepe, K., & Yardımcıoğlu, F. (2017). Diyanet Personelinin Faiz Hassasiyeti Üzerine Bir Araştırma. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 3(2). https://doi.org/10.25272/j.2149-8407.2017.3.2.08
  29. Latif, S. D. H. (2020). Knowledge And Attitudes Towards Islamic Banking in The Philippines. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 12(2), 169-185. https://doi.org/10.1108/JIABR-05-2019-0092
  30. Mahlil, Yunita, P., Syafiudin, A., & Muftie, A. (2024). The Influence of Knowledge about Islamic Banking on Interest in Saving at Islamic Banks. International Economic and Finance Review, 3(1). https://doi.org/10.56897/iefr.v3i1.47
  31. Mehtab, H., Zaheer, Z., & Ali, S. (2015). Knowledge, Attitudes and Practices (KAP) Survey: A Case Study on Islamic Banking at Peshawar, Pakistan. FWU Journal of Social Sciences, 9(2), 1-13.
  32. Nik Muhamad, N. A., Abdul Hamid, A., Bahrom, H., Haniff, M. N., Ab Manan, S. K., & Abdul Aziz, R. (2013). Customers’ Preference on Islamic Banking Products and Services: The İnfluence of Knowledge, Awareness and Satısfaction. Malaysian Accounting Review, 12(1), 1-23.
  33. Obeid, H., & Kaabachi, S. (2016). Empirical Investigation Into Customer Adoption Of Islamic Banking Services In Tunisia. Uygulamalı İşletme Araştırmaları Dergisi, 32(2), 1243-1256. https://doi.org/10.19030/jabr.v32i4.9734
  34. Öner, M. H. (2023). Katılım Finans Derslerinin İslami Finans Okuryazarlık Düzeyine Etkisi: Aksaray Üniversitesi Örneği. Maruf İktisat İslâm İktisadı Araştırmaları Dergisi, 3. https://doi.org/10.58686/marufiktisat.1292443
  35. Öner, M. H., & Canbaz, M. F. (2023). Üniversite Öğrencilerinin İslami Finans Okuryazarlığı. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(2). https://doi.org/10.52736/ubeyad.1309539
  36. Özsoy, İ. (1995). Faiz. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 12, ss. 110-126). Türkiye Diyanet Vakfı. https://islamansiklopedisi.org.tr/faiz
  37. Saray, Ö., & Güngör, S. (2023). İslami Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi: Tokat İli Üzerine Bir Alan Araştırması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54. https://doi.org/10.30794/pausbed.1097723
  38. Süleymanoğlu, İ. (2017). Faizsiz Ekonomi Üzerine Bir Deneme [Yüksek Lisans Tezi]. Siirt Üniversitesi.
  39. TKBB. (2023). Türkiye Katılım Bankları Birliği 2023 Faaliyet Raporu (TKBB_FRA_2023_MTB_uyg_44; 2023 Faliyet Raporu, ss. 1-160). Türkiye Katılım Bankları Birliği. www.tkbb.org.tr
  40. TKBB. (2026). Veri peteği: Genel görünüm. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026, https://tkbb.org.tr/veripetegi-detay/5
  41. Toraman, C., Ata, H. A., & Buğan, M. F. (2015). İslami Bankacılık Faaliyetlerine Yönelik Müşteri Algısı Üzerine Bir Araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(24220), 761-779. https://doi.org/10.21547/jss.256749