KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 25 Sayı: 4

Görme Engelli Bireylerin Şehir Hayatında Karşılaştıkları Sorunların Belirlenmesi: Bolu Örneği

Problems Encountered by with Individuals Visual Impairment People in City Life: Bolu Province Example

Hasan Hüseyin Yıldırım

Sayfa
2449–2461
Yayın Tarihi
2025-12-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Bu araştırmanın amacı, hızlı göç ve kentleşme sürecinin etkisi altında bulunan Bolu’daki, görme engelli bireylerin şehir yaşamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin deneyimlerini ve görüşlerini belirleyerek bu bireylerin yaşadığı zorlukları daha iyi anlamaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda Bolu il merkezinde yaşayan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 14 görme engelli birey araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda görme engelli bireylerin şehir hayatında karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri dört ana tema altında toplanmıştır. Bu temalar; “istihdam ve maddi olanakların düşüklüğü”, “erişilebilirlik”, “sosyal etkinlik eksikliği” ve “beklenti ve öneriler” şeklindedir. Araştırmanın sonucunda, görme engelli bireylerin, genel olarak erişilebilirlik konusunda olumsuz düşüncelere sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra caddelerdeki erişim sınırlılığı, bağımsız hareket etmeye engel düzenlemeler gibi olumsuz görüşler dile getirmişlerdir. Araştırmaya katılan görme engelli bireyler, şehirdeki istihdam olanaklarının ve aldıkları engelli maaşlarının yetersiz olduğunu ve sonuç olarak görme engelli bireylerin sosyalleşme, arkadaşları ile eğlenceli vakit geçirme gibi maddi-manevi ihtiyaçlarının karşılanamadığını belirtmişlerdir. Son olarak gelecekte ve uygulamaya yönelik olarak yapılacak araştırmalarda, ilin mülki amirlerinin, eğitimcilerin, görüşlerinin alınması ve görme engelli bireylerin şehir hayatında karşılaştıkları sorunlara ilişkin amaca uygun düzenlemeler yapılması gerektiği önerilmektedir.

Abstract

The aim of this study is to understand the challenges faced by individuals with visual impairment living in the city of Bolu, which is affected by rapid migration and urbanization. The research adopts a qualitative case study approach. Participants were selected using purposive sampling. In this context, 14 visually impaired individuals living in the city center of Bolu, known for its natural beauty and frequent migration, and who voluntarily agreed to participate, were included in the study. Data were collected through semi-structured interview questions and analyzed using content analysis. The findings were categorized under four main themes: limited employment and financial opportunities, lack of accessibility, lack of social activities, and expectations and suggestions. The study revealed that visually impaired individuals generally have negative opinions about accessibility. They mentioned problems such as limited access on streets and barriers to independent movement. Additionally, participants stated that job opportunities and disability pensions were inadequate, which in turn prevented them from fulfilling social and recreational needs both financially and emotionally. As a result, it is suggested that future research include the views of local authorities and educators, and that appropriate adjustments be made in urban planning to address the problems experienced by visually impaired individuals in city life.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, H. H. (2025). Görme Engelli Bireylerin Şehir Hayatında Karşılaştıkları Sorunların Belirlenmesi: Bolu Örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 4, 2449–2461. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1680578

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

PDF belgesi yükleniyor...

Kaynakça (21)

  1. Akıncı, Z. ve Sönmez, N. (2015). Engelli bireylerin erişilebilir turizm beklentilerinin değerlendirilmesine yönelik nitel bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(1), 97-113. https://doi.org/10.17123/atad.vol26iss195912
  2. Arıkan, Ç. (2001). Türkiye’de Görme Özürlü Kadınlar: Sorunlar, Beklentiler, Çözüm Önerileri, Ankara: Körler Federasyonu Yayın No:3.
  3. Arslan, Y., Şahin, H. M., Gülnar, U., Şahbudak, M. (2014). Görme Engellilerin Toplumsal Hayatta Yaşadıkları Zorluklar (Batman Merkez Örneği). Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-14.
  4. Bezyak, J. L., Sabella, S. A., & Gattis, R. H. (2017). Public transportation: An investigation of barriers for people with disabilities. Journal of Disability Policy Studies, 28(1), 52–60. https://doi.org/10.1177/1044207317702070
  5. Boadi-Kusi, S. B., Amoako-Sakyi, R. O., Abraham, C. H., Addo, N. A., Aboagye-McCarthy, A., & Gyan, B. O. (2024). Access to public transport to persons with visual disability: A scoping review. British Journal of Visual Impairment, 42(1), 71-85. https://doi.org/10.1177/02646196231167072
  6. Bogdan, R. C. ve Biklen, S. K. (1998). Qualitative research for education. Pearson.
  7. Casey, H., Brady, N., & Guerin, S. (2013). “Is seeing perceiving?” Exploring issues concerning access to public transport for people with sight loss. British Journal of Visual Impairment, 31(3), 217–227. https://doi.org/10.1177/0264619613495023
  8. Creswell, J. W. (2014). A concise introduction to mixed methods research (2nd ed.). SAGE Publications.
  9. Çakıroğlu, O. (2016). Özel eğitimde temel kavramlar. V. Aksoy (Ed.), Özel eğitim içinde (1. Baskı) ( ss. 2-18) içinde. Pegem Akademi.
  10. Çarkçı, Ş. (2011). Engellilerin Mesleki Eğitimi ve İstihdamı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  11. Kanyılmaz Polat, E., Bacak, B., & Kıroğlu, F. (2020). Çalışma yaşamında görme engelli bireyler: Çanakkale örneği. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(49), 917-960. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.610253
  12. Miles, M, B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
  13. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği. (Resmî Gazete. 31152) https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_06/24163215_ozel_eYitim_yonetmeliYi_son_hali.pdf
  14. Okur, M. R. ve Demir, M. (2019). Görme engelli öğrenenlerin eğitim yaşantısında karşılaştıkları sorunların belirlenmesi, açık ve uzaktan öğrenme alanı için çözüm yolları geliştirilmesi. AUAd, 5(2), 49-62.
  15. Özgür, İ. (2004). Engelli Çocuklar ve Eğitimi. Adana: Karahan Kitabevi.
  16. Özteke Kozan, H. İ., Bozgeyikli, H., & Kesici, Ş. (2018). Engelsiz Kent: Görme Engelli Bireylerin Kentlerde Yaşadıkları Problemler. İdealkent, 9(23), 216-235. https://doi.org/10.31198/idealkent.416798
  17. Pehlivanoğlu, B. (2012). Konaklama yapılarının engellilere yönelik oda düzenlemelerinin irdelenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(4), 27-35.
  18. Şat, N. ve Göver, T. (2017). Engelliler için belediyelerin erişilebilirlik sorumlulukları: Çorum engel haritası projesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 521-542. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.287902
  19. World Health Organization. (2011). World report on disability 2011. https://apps.who.int/iris/handle/10665/44575
  20. World Health Organization. (2021). Blindness and vision impairment: WHO factsheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment
  21. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.