KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 3

Etkileşimli Dinleme Eğitiminin İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Dinleme Becerilerine Etkisi

The Impact of Interactive Listening Training on the 4th Grade Primary School Students’ Listening Skills

Elif Gürbüz, Muamber Yılmaz

Sayfa
1257–1277
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗

Özet

Bu çalışmada etkileşimli dinleme eğitiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışma 2021-2022 eği-tim öğretim yılında Zonguldak ili Devrek ilçesinde bir ilkokulda yürütülmüştür. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşabilir örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. Araştırmaya deney grubunda 19, kontrol grubunda ise 19 olmak üzere 38 öğrenci katılmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından etkileşimli dinleme eğitimi basamakları-na uygun dinleme eğitimi verilmiştir. Kontrol grubuna ise sınıf öğretmeni tarafından mevcut öğretim programı kapsamında eğitim yapıl-mıştır. Deneysel süreç 20 saat devam etmiştir. Öğrencilerin dinleme becerileriyle ilgili ön test ve son test puanları, puanlama rubriği ile he-saplanmıştır. Araştırmada Mann-Wnitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney grubundaki öğrenci-lerin dinleme becerilerinin kontrol grubundakilere göre daha fazla geliştiği görülmüştür.

Abstract

This study investigated the impact of interactive listening training on the listening skills of 4th-grade primary school students. The research was conducted at a primary school located in the Devrek district of Zonguldak, Turkey. A quasi-experimental design with pre-test and post-test control groups was employed. The study group was selected using a convenience sampling method. A total of 38 students participated in the research, with 19 in the experimental group and 19 in the control group. The experimental group received listening training based on the steps of interactive listening training, delivered by the researcher. In contrast, the control group was taught by their classroom teacher fol-lowing the current curriculum. The intervention lasted for 20 lesson periods. The pre-test and post-test scores of the students’ listening skills were calculated using a scoring rubric. The Mann-Whitney U test and the Wilcoxon signed-rank test were performed for data analysis. The re-sults revealed that the listening skills of the experimental group students improved significantly more than those of the control group stu-dents.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gürbüz, E., Yılmaz, M. (2026). Etkileşimli Dinleme Eğitiminin İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Dinleme Becerilerine Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 3, 1257–1277. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1687355

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Kaynakça (49)

  1. Aksu, D. (2013). Bütünleştirici dinleme modeli uygulamalarının ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  2. Aras, B. (2004). İlköğretimde dinleme anlama becerisinin geliştirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  3. Aslan, C. (2021). Dinleyici türleri ve dinleme kusurları. N. Bayat (Ed.), Dinleme ve eğitimi içinde (ss. 289-311). Anı Yayıncılık.
  4. Aşılıoğlu, B. (2009). Türkçe öğretmen adaylarına göre derslerde karşılaşılan başlıca dinleme engelleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 45-63.
  5. Aytan, T. (2011). Aktif öğrenme tekniklerinin dinleme becerisi üzerindeki etkileri [Doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  6. Barr, L., Dittmar, M., Roberts, E., ve Sheraden, M. (2002). Enhancing student achievement through the improvement of listening skills. ERIC. https://eric.ed.gov/?id=ED465999
  7. Başaran, B., ve Akyol, H. (2009). Okuduğunu anlama ve metne karşı geliştirilen tutum üzerinde metnin bilgi verici veya hikâye edici olmasının etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 11-23.
  8. Benzer, A. (2021). Üst düzey düşünme becerileri ve dinleme stratejilerine dayalı etkinliklerle dinleme eğitimi. Nobel Yayıncılık.
  9. Bulut, B. (2013). Etkin dinleme eğitiminin dinlediğini anlama, okuduğunu anlama ve kelime hazinesi üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2005). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi Yayınları.
  11. Büyüköztürk, Ş. (2011). Deneysel desenler öntest-sontest kontrol grubu desen ve veri analizi. Pegem Akademi Yayınları.
  12. Cihangir, Z. (2000). Üniversite öğrencilerine verilen etkin dinleme becerisi eğitiminin başkalarını dinleme becerisine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  13. Cihangir, Z. (2015). Kişiler arası iletişimde dinleme becerisi (3. bs.). Nobel Yayıncılık.
  14. Cronin, M. W., ve Myers, S. L. (1994). The pedagogical effects of interactive multimedia instruction in listening. International Listening Association Journal, 8(1), 129-147.
  15. Çelikbaş, K. A. (2010). Anlama/dinleme stratejilerinin kullanımı ile dinlediğini anlama düzeyi arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  16. Demir, T. (2010). Türkçe öğretiminde anlama ve zihinde yeniden yapılandırma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 201-223.
  17. Demirel, Ö. (2000). Türkçe öğretimi. Pegem Akademi Yayınları.
  18. Demirel, Ö., ve Şahinel, M. (2006). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe öğretimi. Pegem Akademi Yayınları.
  19. Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 263-274.
  20. Epçeçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 1308–1396.
  21. Gordon, T. (2004). Etkili öğretmenlik eğitimi (E. Aksoy, Çev.). Sistem Yayıncılık.
  22. Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi Yayınları.
  23. İşeri, K., ve Yılmaz, İ. (2008). Dinleme edimine ilişkin etkinliklerin değerlendirilmesi. Dil Dergisi, (139), 7-24.
  24. Kaplan, H. (2004). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin dinleme becerileri üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  25. Kartallıoğlu, N. (2023). Tarihî şahsiyetler üzerinden yabancılara Türkçe öğretimi: Yunus Emre örneği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 67-80.
  26. Kaya, D. (2020). Dinleme eğitimi. M. Yılmaz (Ed.), Yeni gelişmeler ışığında Türkçe öğretimi içinde (3. bs., ss. 17-40). Pegem Akademi Yayınları.
  27. Keskinkılıç, K., ve Keskinkılıç, S. B. (2007). Türkçe ve ilk okuma yazma öğretimi. Pegem Akademi Yayınları.
  28. Kırbaş, A. (2014). The effect of interactive whiteboard applications supported by visual materials on middle school students' listening comprehension and persistence of learning. Universal Journal of Educational Research, 2(11), 2552-2561.
  29. Kocaadam, D. (2011). Not alarak dinleme eğitiminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin dinleme becerisi üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  30. Koç, N. (2003). Dinleme becerilerini kazandırma yöntemlerinin uygulanması [Yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  31. Kurudayıoğlu, M., ve Kiraz, B. (2020). Dinleme stratejileri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 386-409.
  32. Maden, S., ve Durukan, E. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme stillerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(4), 101-112.
  33. Özatalay, H. (2007). İlköğretim 1. kademe Türkçe öğretim programında öğrencilere kazandırılması hedeflenen temel becerilerin ders kitaplarında kullanılmasına ilişkin durum çalışması [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  34. Özbay, M. (2005). Bir dil becerisi olarak dinleme eğitimi. Akçağ Yayınları.
  35. Özbay, M., ve Çetin, D. (2011). Dinleme becerisinin geliştirilmesinde prozodik farkındalığın önemi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (26), 155-175.
  36. Özbay, M., ve Melanlıoğlu, D. (2012). Türkçe öğretim programlarının dinleme becerisi bakımından değerlendirilmesi. Turkish Studies, 7(1), 87-97.
  37. Pinnell, G. S., ve Jagger, A. M. (2003). Oral language: Speaking and listening in elementary classrooms. J. Flood, D. Lapp, J. R. Squire, ve J. M. Jensen (Eds.), Handbook of research on teaching the English language arts içinde (ss. 881-913). Lawrence Erlbaum Associates.
  38. Rankin, P. (1928). The importance of listening ability. The English Journal, 17(8), 623-630.
  39. Robertson, A. K. (2002). Etkili dinleme (E. Yarmalı, Çev.). Hayat Yayınları.
  40. Sevimli, F. (2015). Katılımlı dinlemenin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisi üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
  41. Şahin, N. (2020). Dinleme şekil ve türleri. S. Alyılmaz ve B. Ü. Karahan (Ed.), Dinleme eğitimi içinde (ss. 29-54). Fenomen Yayıncılık.
  42. Tezel, K. V. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme eğitimi. H. Karatay (Ed.), Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi el kitabı içinde (ss. 271-313). Pegem Akademi Yayınları.
  43. Tüzel, S. (2014). Dinleme eğitimi. M. Yılmaz (Ed.), Yeni gelişmeler ışığında Türkçe öğretimi içinde (ss. 17-40). Pegem Akademi Yayınları.
  44. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri. Akçağ Yayınları.
  45. Yangın, B. (1998). Dinlediğini anlama becerisini geliştirmede ELVES yönteminin etkisi [Doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  46. Yıldırım, H. (2007). İlköğretim 3. sınıf öğrencilerinin dinleme becerileri üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  47. Yıldız, C., Okur, A., Arı, G., ve Yılmaz, Y. (2006). Yeni öğretim programına göre kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi (C. Yıldız, Ed.). Pegem Akademi Yayınları.
  48. Yıldız, N. (2015). Dinleme stratejileri öğretiminin beşinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi [Doktora tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  49. Yılmaz, İ. (2007). Türkçe öğretiminde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik önerilen etkinliklerin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Niğde Üniversitesi.