Osmanlı İranı (I); Batı İran ve Azerbaycan Tarihi Hakkında Osmanlı Tahrir Kayıtları; Coğrafi ve İdari Taksimat

Özet

Öz Safevı devletinin Afgan istilaı neticesinde büyük bir kaosa düşmesi, Osmanlı devleti için İran üzerinde yeni fütuhat yollarının açılmasına imkan yaratmıştır. Osmanlı fetihleri neticesinde Revan, Nahcevan, Tebrız, Erdebil, Meraga, Kirmanşah, Hurrem-abad, Nihiivend ve Hemedan kısa sürede Osmanlı devletine bağlanmıştır. Bu bölgelerin nüfus tahriririn yapılması için emirler verilmiştir. Emirler doğrultusunda yapılan tahriratıın önemli bir kısmı günümüze ulaşmıştır ki, bu makalede tanıtım ve değerlendirmeye tabi tutulacak olan kayıtlar da bu tahrıratı kapsamaktadır. Defterler; Erdebil, Maku, Tebrız, Hoy, Kapan, Kara-Tağ, Meraga, Soğuk (Sovuk) Bulak, Erdelan, Kirmanşahiin, Luristan ve Hemedan sancak ve eyaletlerinin mufassal tapu tahrır kayıtlarını ihtiva etmektedir. XVIII. yüzyılda İran resmı kayıtlarının yetersiz kaldığı bir