Dergiler / İDEALKENT / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 28
Doğayla Sözleşme: Eko-merkezci Siyasetin İmkânı
- Dergi
- İDEALKENT
- Sayfa
- 1050–1068
- DOI
- —
Özet
Doğayla sözleşme kavramı etrafındaki tartışmanın odak noktası şudur: Hukukun yegâne öznesi insan mıdır, yoksa biyosfer/ekosfer de hukukun kapsamına dâhil edilmeli midir? Eğer insan dışındaki dünya da hukuksal bir özne olarak kabûl edilecekse, insan, ontolojik ve ahlâkî bakımdan başkaları arasında bir öğeden ibaret hâle gelecektir. Derin ekoloji ve doğayla sözleşme fikri, ekolojik sorunun çözümünü, insan dışındaki dünyanın benlik sahibi, dolayısıyla hukuk öznesi kılınmasında görmektedir. Bu bakış, hümanist bir hukuk görüşünden kozmik bir hukuk görüşüne geçişi çağırmakta, daha ötesi zorlamaktadır. Esasen doğayla sözleşme nosyonunun bizi götüreceği nihai nokta, bütün biçimleriyle hümanizmin tasfiyesidir. Doğayla sözleşme çağrısı, bir anlamda, insanlık tarihinin bir aşaması olarak hümanizmanın paranteze alınması talebidir. Serres, doğayla sözleşmeyi bir zorunluluk olarak görmektedir. Zorunluluğu, doğa ve insan arasında süregiden ‘savaş’la temellendirmektedir. Nasıl ki toplum sözleşmesi insanlar arasındaki savaştan barışa geçişin yolunu göstermektedir, doğayla sözleşme de insanla doğa arasındaki savaşı nihayete erdirecek, barışı sağlayacaktır. Toplum sözleşmesinin siyaset ya da barbarlık biçiminde kurduğu denklem, bugün doğayla sözleşme cephesinden ekoloji ya da barbarlık biçiminde kurulmaktadır. Serres, tarihin bugünkü çatallanışını ‘ölüm ya da ortak yaşam’ ikiliği üzerinden formüle etmektedir. Bu makale, doğa ile sözleşme kavramını ve bu bağlamda 1980’lerden beri doğanın özneleştirilmesi konusunda tutarlı bir görüş oluşturma çabası içindeki derin ekoloji akımını birarada ele almaktadır.
Abstract
The focus of the debate around the concept of the natural contract: Is human being the sole subject of law, or should the biosphere/ecosphere be included in the law? If the non-human world is to be accepted as a legal subject, human will become an element ontologically and morally among others. The idea of deep ecology and the natural contract sees the solution of the ecological problem in making the world outside the human being a self and therefore a subject of law. This view calls for the transition from a humanist view of law to a cosmic view of law, and further forces it. Essentially, the notion of contract with nature will lead us to the liquidation of humanism in all its forms. The call for a contract with nature is, in a sense, a demand for parentheses of humanism as a stage in human history. Serres sees the natural contract as a necessity. It is based on the ongoing war between nature and human. How that the social contract shows the way of the transition from war between people to peace, the contract with nature will end the war between human and nature and ensure peace as well. The equation established by the social contract in the form of politics or barbarism is today established in the form of ecology or barbarism from the natural contract front. Serres formulates the present bifurcation of history through the duality of ‘death’ or ‘symbiosis’. This article contextualizes the concept of natural contract with and the deep ecology current which has had an effort to form a coherent view of the subjectification of nature since the 1980s in.