Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 4
ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ELEŞTİREL OKUMA BECERİLERİ İLE OKUMAYA İLİŞKİN TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
- Sayfa
- 1711–1726
- DOI
- —
Özet
Okuma etkinliği, insanoğlunun bilgi kapasitesini artıran, düşünce ve inançlarına şekil veren, ona kişilik kazandıran etkin bir süreçtir. Bu etkinliğin özünde “anlama” hedefi vardır. Okumada temel amaç okuduğunu anlama ve bu yolla anlama yeteneğini geliştirmedir. Okuduğunu anlama, yazılı bir materyalden anlam çıkarmayı ve ayrıntıları kavramayı gerektiren, daha ilkokul düzeyinden itibaren öğrencilere kazandırılması gereken temel bir dil becerisidir (Rose ve diğ. 2000: 55). Okuduğunu anlama becerisi okuyucunun yazılı dildeki sembolleri tanıma ve algılamasına, dilsel bilgisine, zihinsel becerilerine ve dünya ile ilgili becerilerine dayanır. Bunların ötesinde, okuyucunun istekliliği, okumaya ilgisi, yargıları, okuma amacı ve okumanın gerçekleştiği ortam da okuduğunu anlama düzeyini etkilemektedir (Akyol, 2005: 3). Tutumlar bireyin davranışları hakkında lehte veya aleyhte yorumlamaların yapılabilmesine ve bireyin de çevresine olumlu veya olumsuz tepkilerde bulunmasına kaynaklık eden eğilimler olarak da görülmektedir. Bireyin sergilemiş olduğu tutum, bir kişiye, sosyal gruba, kuruma, durum veya düşünceye karşı olabilir (Turgut, 1984: 154). Okuduğunu anlamlandırabilen ve yorumlayabilen öğrencilerin okumaya ilişkin alışkanlıkları ve okuduğunu anlamaya dair öz güvenleri, diğer bir deyişle; okuduğunu anlama öz yeterlik algıları da gelişmektedir. Okuma etkinliklerini başarıyla yerine getiren, okuduğunu anlayabilen öğrencilerin diğer derslerdeki başarıları da yükselmektedir. Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin eleştirel okuma becerileri ile okumaya karşı olan tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaçla, araştırma için betimsel yönteme başvurulmuş ve beşli likert tipinde hazırlanmış iki farklı anketten yararlanılmıştır. Evren olarak Siirt ilinde farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerde bulunan üç ortaokul seçilmiştir. Örneklem olarak da bu okulların 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri seçilmiştir. Bu öğrencilerden anketi eksik veya bilinçsiz dolduranlar ayıklandıktan sonra 775 öğrencinin verdiği yanıtlar istatistiksel analiz için kullanılmıştır. Öğrencilerin eleştirel okuma becerileri ile okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki SPSS 15.0 ile saptanmaya çalışılmış, bunun için de betimsel istatistik, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyondan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle sonuç ve öneriler sunulmuştur
Abstract
Reading is an active process which increases the capacity of human knowledge, forms his thoughts and beliefs, and makes him/her gain personality. In essence of this activity, „comprehension‟ lies as an aim. The main purpose in reading is reading comprehension and improving the ability to understand in this way. Reading comprehension is one of the basic language skills which require illation from a written material and comprehension of details and it should be made students gain even from the primary school level (Rose et al. 2000: 55). Reading comprehension skills depend on the reader's perception and recognition of symbols in written language, linguistic knowledge, mental skills and the skills related to real life. Beyond these, the reader's willingness, interests in reading, judgments, purposes of reading and the setting have impacts on the level of reading comprehension (Akyol, 2005: 3). Attitudes are also accepted to be trends which are source of favorable or unfavorable interpretations made about the behaviors of the individual and also source of the individual's positive or negative reactions to the surroundings. The attitudes of the individual can be against to a social group, an institution, a situation or a thought (Turgut, 1984: 154). The reading habits and self-confidence, in another words perception of selfefficacy about reading comprehension, of students, who can interpret and give meaning to reading materials, about reading comprehension are also improved. Students, who complete reading activities successfully and comprehend the reading materials, succeed better in other courses also. The purpose of this research is to determine the relationship between the critical reading skills of elementary school students and their attitudes against reading. To this end, descriptive method has been applied for the study and two different surveys have been prepared in the form of five-point likert-type. Three secondary schools with different socio-economic and cultural environments in the province of Siirt were selected as the population of the study. For sampling, students studying in 5th, 6th, 7th and 8th level of these schools are selected. After weeding out uncompleted or unconsciously completed surveys, the responses of 1200 students are used for statistical analysis. The relationship between critical reading skills of students and their attitudes toward reading has been tried to be established by SPSS 15.0, for this purpose descriptive statistics, independent groups t-test, one-way analysis of variance and correlation was used. Conclusions and recommendations are presented based on the findings.