Sertacê Edebiyatê Klasiki ê Zazaki: Mela Muhemmed Eliyê Huni u Eseri Cê

Özet

Milletlerin edebiyatlarında bazı şair ve yazarların kıymeti ve değeri farklıdır. Bu şair ve yazarlar, yazdıkları ile dillerinin ışığı gibi hatırlanır ve her zaman bunlardan bahsedilir. Molla Muhammed Ali Huni, Zaza edebiyatı için bu yazarlardan biridir. Molla Huni gençliğinden yaşlılığına kadar her zaman Zazaca aşkı ile yaşamış ve eserlerini de bu aşk ile kaleme almıştır. Yarım asırdan uzun bir süredir kalemini sadece Zazaca için kullanmış ve Zazaca dışında hiçbir eser yazmamıştır. Eserleri arasında mevlitler, kasideler, menkıbeler, kısas-ı enbiya vb. birçok eser bulunmaktadır. Şimdiye kadar bazı yazılarda Molla Huni’den bahsedilmiş olsa da hayatı, sanatı ve tüm eserleri hakkında müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada önce Molla Huni’nin nesebi, hayatı, eğitimi, dini ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilecek, sonra da tüm eserleri incelenecektir.

Abstract

In the literature of nations, the value and worth of some poets and writers are different. These poets and writers are remembered through their writings as the light of their language, and they are always spoken of. Molla Muhammad Ali Huni is one such figure in Zaza literature. From his youth to his old age, Molla Huni lived with a deep love for the Zaza language and composed all his works with this passion. For more than half a century, he has used his pen exclusively for Zazaki and has not written any works in any other language. His writings include mawlids, qasidas, hagiographies (menqabat), stories of the prophets (Qisas al-Anbiya), and many other works. Although he has been mentioned in some articles and essays, no comprehensive or dedicated study has yet been conducted on his life, artistic contributions, and complete works. In this study, firstly, information about Molla Huni's lineage, life, education, religious and literary personality will be given and then all his works will be examined.