Dergiler / Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 23
Rus Kürdolojisi Işığında Kürtlerin Kökeni ve Eski Tarihi: Analitik Bir İnceleme
- Sayfa
- 53–69
Özet
Rus Kürdologlar, eski Kürt tarihi ve özellikle Kürt ırkı ile yakından ilgilenmiş, çeşitli teoriler aracılığıyla Kürt ırkını tanımlamaya çalışmışlardır. Bu konuda birçok çalışma yapmışlar ve onların çalışmaları ve yazıları Kürt ırkı hakkında ana kaynaklar haline gelmiştir. Eski Kürdistan'da yaşayan halklar hakkında birçok bilginin yanı sıra Kürt ırkının tanınmasında da önemli bir rol oynamışlardır. Rus Kürdologların eski Kürt halklarının ırkına olan bu ilgisi nedeniyle, bu makale onların eski Kürdistan halkları hakkındaki görüşlerini açıklamak ve yorumlamak için seçilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, Rus Kürdolojisinin kurucu isimlerinin eserlerine odaklanarak, Kürtlerin kadim tarihi ve etnik kökenine (etnisitesine) dair geliştirdikleri teorileri analiz etmektir. Çalışma, özellikle V. Minorsky, P. Lerch ve N. Marr gibi önde gelen Rus Kürdologların görüşleri ışığında, Kürtlerin bölgedeki diğer kadim halklarla (Kardu, Med, Guti vb.) olan ilişkilerini ve Kürdistan coğrafyasındaki medeniyet inşasındaki rollerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma metodu benimsenmiştir. Çalışmanın veri seti, Rus Kürdologların konuyla ilgili kaleme aldıkları birincil kaynakların ve bilimsel eserlerin taranması, tasnif edilmesi ve analizi yoluyla oluşturulmuştur. İnceleme, bu şahsiyetlerin Kürt etnisitesini tanımlarken kullandıkları tarihsel, dilbilimsel ve etnolojik kanıtlar üzerinden yürütülmüştür. Araştırma sonucunda, Rus Kürdologların Kürtlerin kökenini açıklamak için çeşitli ve zaman zaman birbirini tamamlayan teoriler geliştirdikleri tespit edilmiştir. Bulgular, Minorsky, Lerch ve Marr'ın; Kürtleri çevrelerindeki komşu halklardan ayıran özgün etnik özelliklerini vurguladıklarını ve onların köklerini Ön Asya'nın kadim halklarına (Medler, Karduklar vb.) dayandırdıklarını göstermektedir. Ayrıca bu bilginlerin, Kürtlerin tarih sahnesindeki sürekliliğini kanıtlamak adına arkeolojik ve filolojik verileri etkin bir şekilde kullandıkları görülmüştür. Sonuç olarak, Rus Kürdologların çalışmaları, Kürtlerin kadim tarihinin aydınlatılmasında ve etnik kimliklerinin akademik bir zemine oturtulmasında kurucu bir rol oynamıştır. Onların ortaya koyduğu teoriler ve veriler, sadece dönemleri için değil, günümüz Kürdoloji çalışmaları için de temel başvuru kaynağı olma niteliğini korumaktadır.
Abstract
Russian Kurdologists have shown considerable interest in the ancient Kurdish history, particularly concerning on the Kurdish ethnicity. They have attempted to define Kurdish ethnic identity through various theories, conducting numerous studies on the subject. Their research and writings have become primary sources regarding to the Kurdish ethnic group and have played a pivotal role in identifying the Kurdish ethnicity, as well as providing extensive information upon the ancient peoples who inhabited in Kurdistan. Due to the focus of these Russian Kurdologists on the ethnicity of ancient Kurdish peoples, this article was chosen to clarify and explain their views on the ancient nations of Kurdistan. The primary objective of this study is to analyze the theories developed by the founding figures of Russian Kurdologyist regarding the ancient history and ethnic origin (ethnicity) of the Kurds, by focusing on their works. In light of the views of prominent Russian Kurdologists such as V. Minorsky, P. Lerch, and N. Marr, the study aims to reveal the relationships of Kurds with other ancient peoples in the region (Carduchians, Medes, Gutians, etc.) and their role in the construction of civilization in the geography of Kurdistan. The historical research method, one of the qualitative research methods, was adopted in this research. The data set of the study was created through scanning, classifying, and analyzing primary sources and scientific works written by Russian Kurdologists on the subject. The examination was conducted through the historical, linguistic, and ethnological evidence these figures used to define Kurdish ethnicity. As a result of the research, it was determined that Russian Kurdologists developed various and occasionally complementary theories to explain the origin of the Kurds. The findings indicate that Minorsky, Lerch, and Marr emphasized the distinct ethnic characteristics separating Kurds from neighboring peoples and traced their roots to the ancient peoples of the Near East (Medes, Carduchians, etc.). Furthermore, it was observed that these scholars effectively used archaeological and philological data to prove the continuity of Kurds on the stage of history. In conclusion, the studies of Russian Kurdologists have played a foundational role in illuminating the ancient history of the Kurds and establishing their ethnic identity on an academic ground. The theories and data they put forward retain their quality as a fundamental reference source not only for their era but also for contemporary Kurdology studies.