Dergiler / Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2
YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE VE İNGİLİZCE A1 DÜZEYİ DERS KİTAPLARINDA AKRABALIK ADLARININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ
- Sayfa
- 1–1
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce A1 düzeyi öğretim kitaplarında akrabalık adlarının sunumunu; kapsam, derinlik ve kültürel model boyutları üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımları benimsenmiş ve doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma nesnesini, her iki dilde yabancı dil öğretiminde yaygın olarak kullanılan A1 düzeyindeki toplam altı ders kitabı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle; kapsam, derinlik, kültürel model ve eksiklik/boşluk analizi boyutlarında çözümlenmiştir. Bulgular, Türkçe kitaplarda 19 spesifik akrabalık adının sunulduğunu, taraf ayrımının ve üç kuşaklı aile ağacının korunduğunu; buna karşın İngilizce kitaplarda ise 8 temel ad ve 4 toplayıcı terimle çekirdek aile modeline odaklanıldığını ortaya koymaktadır. Türkçe kitaplarda sıhrî akrabalık ve soy bağına dair temel yapı taşlarının büyük ölçüde dışarıda bırakıldığı; İngilizce kitaplarda ise geniş aile terimlerine A1 düzeyinde yer verilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, her iki dilin öğretim materyallerinde de akrabalık terminolojisinin hedef kültürün sosyal dokusuna dair bütüncül ve doğru bir şema sunmaktan uzak olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle Türkçe A2 ve B1 düzeyi ders kitaplarına söz konusu eksik terimlerin sistematik olarak dahil edilmesi, yanıltıcı eşdeğerliklerin önlenmesi ve akrabalık adlarının pragmatik/hitap boyutunun yabancı öğreniciler için sınıf etkinliklerine entegre edilmesi önerilmektedir.
Abstract
The aim of this study is to examine the presentation of kinship terms in Turkish and English A1-level textbooks, comparing them along the dimensions of scope, depth, and cultural model. Qualitative research approaches were adopted, and the document analysis model was used. The study group consisted of six A1-level textbooks commonly used in Turkish and English language teaching. The obtained data were analyzed using descriptive analysis and content analysis techniques across the dimensions of scope, depth, cultural model, and deficiency/gap analysis. The findings reveal that 19 specific kinship terms are presented in Turkish textbooks, preserving the paternal/maternal distinction and three-generation family tree; whereas English textbooks focus on the nuclear family model with 8 basic terms and 4 collective terms. In Turkish textbooks, fundamental structural elements of affinal kinship and blood relations were largely excluded, while in English textbooks, extended family terms were not included at the A1 level. In conclusion, the kinship terminology in both languages’ instructional materials appears to fall short of presenting a comprehensive and accurate schema of the target culture's social fabric. Therefore, it is recommended that the missing terms be systematically incorporated into Turkish A2 and B1-level textbooks, misleading equivalences be avoided, and the pragmatic function of kinship terms be integrated into classroom activities for foreign learners.