Tokat’ta Madencilik Karşıtı Köylü Hareketi: Günçalı Köyü Örneği

Özet

Bu çalışmanın amacı Tokat’ın Günçalı Köyü’nde madencilik faaliyetlerine karşı gelişen çevre hareketini ve bu direnişi şekillendiren ekonomik, ekolojik ve inançsal dinamikleri incelemektir. Çalışmada kapitalizmin doğa üzerindeki baskısının köylüler tarafından nasıl deneyimlendiği, köylülerin doğayla kurdukları tarihsel bağların direnişteki rolü, madencilik projelerinin ekolojik ve toplumsal etkileri ile Alevi inancının çevre mücadelesine sağladığı motivasyon araştırılmaktadır. Araştırma sürecinde nitel bir yaklaşım benimsenmekte olup alan gözlemleri, köylülerle yapılan görüşmeler ve ikincil kaynaklar üzerinden incelemeler yapılmaktadır. Bulgular, köylülerin altın madeni arama faaliyetlerine karşı ekosistemlerini korumak amacıyla protestolar düzenlediğini, hukukî süreçler başlattığını ve dayanışma ağları oluşturduğunu göstermektedir. Bu eylemler köylülerin doğayla kurdukları tarihsel ve kültürel bağlar ile Alevi inancının ekolojik duyarlılıkları tarafından şekillenen güçlü bir toplumsal motivasyon temelinde gerçekleşmektedir. Köylülerin doğayla tarihsel ve kültürel bağlarının yanı sıra Alevi inancının ekolojik duyarlılıkları, çevre mücadelesine güçlü bir toplumsal motivasyon kazandırmaktadır. Sonuç olarak Günçalı Köyü’ndeki madencilik karşıtı hareket çevresel adaletin yalnızca doğal kaynakların adil paylaşımını değil aynı zamanda ekonomik, kültürel ve inançsal dinamiklerin iç içe geçtiği çok katmanlı bir mücadeleyi ifade ettiğini ortaya koymaktadır. Bu direniş çevresel adaletin ekolojik ve toplumsal eşitsizliklere karşı güç ilişkilerini yeniden sorgulayan bir pratik olduğunu vurgulamaktadır.

Abstract

This study aims to examine the environmental movement that emerged in response to mining activities in Günçalı Village, Tokat, and the economic, ecological, and faith-based dynamics shaping this resistance. The research investigates how capitalism’s pressure on nature is experienced by villagers, the role of villagers’ historical connections with nature in the resistance, the ecological and social impacts of mining projects, and the motivational influence of the Alevi faith on environmental activism. The study adopts a qualitative approach, utilizing field observations, interviews with villagers, and analysis of secondary sources. The findings indicate that villagers organized protests, initiated legal actions, and established solidarity networks to protect their ecosystems against gold exploration activities. These actions are grounded in a strong social motivation shaped by the villagers’ historical and cultural ties to nature and the ecological sensibilities of the Alevi faith. Overall, the anti-mining movement in Günçalı Village demonstrates that environmental justice encompasses not only the equitable distribution of natural resources but also a multilayered struggle intertwining economic, cultural, and faith-based dynamics. This resistance highlights environmental justice as a practice that challenges existing power relations to address ecological and social inequalities.

Anahtar kelimeler: Çevresel Adalet, Maden Direnişi, Kırsal Toplumsal Hareketler