Dergiler / Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2
Toplumsal Hareketler İçinde Kadın Hareketlerinin Gelişim Seyri ve Yaşanan Değişim
- Sayfa
- 1–1
Özet
Toplumsal hareketler, ortak amaç etrafında bir araya gelen insanların kolektif eylemleri olarak tanımlanmaktadır. 19. yüzyılda sosyal eşitsizliklere karşı bir tepki olarak ortaya çıkan klasik toplumsal hareketler, yerini 1960’lı yıllarda kimlik ve kültür ekseninde tanımlanan yeni toplumsal hareketlere bırakmıştır. Bu çalışmada, toplumsal hareketlerin bir türü olan kadın hareketlerinin tarihsel süreci, ilgili literatür bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın sınırları gereği, kadın hareketleri ve geçirdiği dönüşümler, klasik ve yeni toplumsal hareketler çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, kadın hareketlerinde yaşanan değişimi ve bu değişime neden olan etkenleri irdelemektir. Geçirdiği değişimler açısından kadın hareketleri dört dalgaya ayrılmaktadır. Çalışmanın bulgularına göre, her bir dalga bir önceki dalganın içerdiklerini kapsamakla birlikte dönemin sosyal ve siyasal konjonktürünün de etkisiyle yeni söylem ve yeni talepleri içermektedir. Birinci dalga kadın hareketleri, klasik toplumsal hareketler içinde değerlendirilirken; ikinci, üçüncü ve dördüncü dalga kadın hareketleri yeni toplumsal hareketler içinde değerlendirilmektedir. Çalışmada, kadın hareketlerinin ilk ortaya çıktığı yıllardan günümüze kadar uzanan süreçte yaşadıkları dönüşümler, yani talep edilen haklar, eylem biçimleri, vurgulanan sorunlar analiz edilmiştir. Çalışmada, toplumsal hareketler çerçevesinde gelişen kadın hareketlerinin, toplumsal hareketlerin geçirdiği dönüşümlerden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre dünya çapındaki bağımsızlık talepleri, kapitalist üretim tarzı, küreselleşme ve dijitalleşme gibi konjonktürlerin etkisiyle kadın hareketleri de dönüşüme uğramıştır.
Abstract
Social movements are defined as the collective actions of people who come together around a common goal. Classical social movements, which emerged in the 19th century as a reaction to social inequalities, gave way to new social movements defined around identity and culture in the 1960s. This study examines the historical process of women's movements, a type of social movement, within the context of the relevant literature. Due to the limitations of the study, women's movements and the transformations they have undergone have been examined within the framework of classical and new social movements. In this context, the aim of the study is to examine the changes experienced in women's movements and the factors that caused these changes. Women's movements can be divided into four waves based on the changes they have undergone. According to the findings of the study, each wave encompasses the elements of the previous wave, but also incorporates new discourses and demands influenced by the social and political context of the period.While the first wave is considered within classical social movements, the second, third, and fourth waves are considered within new social movements. The study analyzes the transformations experienced by women's movements from their earliest emergence to the present day, specifically examining the rights demanded, forms of action, and issues emphasized. The study concluded that women's movements, which developed within the framework of social movements, were affected by the transformations undergone by social movements. Accordingly, women's movements also underwent transformation under the influence of global circumstances such as demands for independence, the capitalist mode of production, globalization, and digitalization.