Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2026 / Cilt: 0 Sayı: 53
Aquinas’ın Evrenin Sonsuzluğu Problemine Çözümü
- Sayfa
- 49–64
- DOI
- —
Özet
Bu makale Thomas Aquinas’ın evrenin sonsuzluğu problemini felsefi ve teolojik açıdan ele alışını, De Aeternitate Mundi adlı makalesi çerçevesinde incelemektedir. Çalışma, Aquinas’ı on üçüncü yüzyılda Sigerius de Brabantia gibi Latin İbn Rüşdcüler ile Bonaventura gibi Fransiskenler arasındaki tartışmanın içinde, onun Aristotelesçi sonsuz hareket ile Hıristiyan yoktan varetme (creatio ex nihilo) düşüncesi arasındaki çelişkiyi nasıl aştığını ortaya koymaktadır. Makale problemi yaratma, Tanrı ve zaman kavramları üzerinden ve Boethius’tan alınan aeternitas ile sempiternitas ayrımına dayanan temel kavramsal ayrımlardan yararlanarak incelemektedir. Aquinas, evrenin zaman içinde başladığının inanç ve vahiy yoluyla kabul edilen bir hakikat olduğunu savunmakla birlikte, aklın tek başına evrenin sonsuzluğunu ne kanıtlayabileceğini ne de çürütebileceğini ileri sürer. Daha da önemlisi, bir nedenin etkisinden zaman bakımından değil doğası bakımından, yani doğal bir öncelikle önce gelmesi ayrımına dayanarak, “Tanrı tarafından yaratılmış olmak” ile “her daim var olmak” ifadelerinin mantıksal olarak çelişik olmadığını gösterir. Makale Aquinas’ın görüşünü ortaya koyarak, bu görüşün akıl ile inanç arasındaki sınırların metafizik bir açıklığa kavuşturulması işlevini gördüğü ve felsefi teoloji için bir çerçeve sunduğu sonucuna varmaktadır.
Abstract
This article examines Thomas Aquinas’s philosophical and theological treatment of the eternity of the world, focusing primarily on his treatise De Aeternitate Mundi. By situating Aquinas within the thirteenth century conflict between Latin Averroists, such as Siger of Brabant, and Franciscan masters, such as Bonaventure, the study explores how he navigates the contradiction between Aristotelian eternal motion and the Christian doctrine of creatio ex nihilo. The analysis investigates the problem through the themes of creation, God, and time, utilizing key conceptual distinctions inherited from Boethius regarding aeternitas and sempiternitas. Aquinas argues that while the temporal beginning of the world is a truth established by faith and revelation, reason alone can neither prove nor disprove the world’s eternity. Crucially, he demonstrates that “created by God” and “always existing” are not logically contradictory by distinguishing between a cause that is prior to its effect by nature rather than by time. The paper presents Aquinas’s view and concludes that it serves as a metaphysical clarification of the boundaries between natural reason and faith, providing a framework for philosophical theology.