Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2025 / Cilt: 0 Sayı: 52
Mary Midgley’in “Felsefi Tesisatçılık” Metaforu ile Felsefeyi Yeniden Düşünmek
- Sayfa
- 89–101
- DOI
- —
Özet
Felsefenin gerekli olup olmadığıyla ilgili geçmişten bugüne uzanan birbirinden farklı tonlarda açıklamalar mevcuttur. Bazen felsefe yüce ve gerekli bir etkinlik olarak görülmüş bazen ise değersiz ve gereksiz bir oyalanma olarak küçümsenmiştir. Bu farklı açıklamaların temelinde felsefenin doğasına dair çeşitli kabuller vardır. Özellikle bugün bilimin artık felsefenin temel sorularına daha iyi yanıtlar verdiğini kabul eden yaklaşımlar doğrultusunda felsefenin itibarsızlaştırılması, felsefenin ne olduğunu ve felsefeye hâlâ neden ihtiyaç duyduğumuzu yeniden düşünmeyi zorunlu kılmaktadır. Felsefenin işlevsizliğini savunanlara karşıt bir şekilde, işlevini yeniden düşünmek için Mary Midgley’in “felsefi tesisatçılık” metaforu oldukça kullanışlıdır. Bu çalışma Midgley’in “felsefi tesisatçılık” metaforu ile felsefenin bir altyapı çalışması olduğu iddiasına; başka bir deyişle yaşamı saran kavramların, varsayımların ve kabullerin nasıl işlediğini sorgulayan bir etkinlik olarak hayati bir gereklilik, bir ihtiyaç olduğu fikrine odaklanacaktır. Bu bağlamda öncelikle Midgley’in, felsefenin bilim karşısındaki konumuna dair düşünceleri ve mevcut felsefi yaklaşımlara ilişkin kavrayışı ele alınacaktır. Ardından “felsefi tesisatçılık” metaforu ayrıntılı bir şekilde açıklanacaktır. Bu yolla felsefi düşünceye duyulan ihtiyacın yaşama içkin ve pratik bir ihtiyaç olduğu ortaya koyulabilecek; felsefenin işlevsel olarak geçersiz hâle geldiği yönündeki görüş çürütülmeye çalışılacaktır.
Abstract
Throughout history, many different explanations have been offered as to whether philosophy is necessary, each expressed in a distinct tone. At times, philosophy has been esteemed as a noble and indispensable pursuit; at other times, it has been dismissed as a trivial and superfluous distraction. Underlying these diverse accounts are differing assumptions about the very nature of philosophy. Particularly today, the discrediting of philosophy—driven by approaches that claim science now offers better answers to philosophy’s fundamental questions—makes it necessary to reconsider what philosophy is and why we still need it. In contrast to those who argue that philosophy is obsolete, Mary Midgley’s metaphor of “philosophical plumbing” is particularly useful for reconsidering its function. This study will focus on Midgley’s metaphor as it underpins the claim that philosophy constitutes a form of background work, that is, an activity critically examining the way in which the concepts, assumptions, and presuppositions that permeate our lives operate, thereby affirming its vital necessity. In this context, the discussion will begin by examining Midgley’s thoughts on the position of philosophy in relation to science, as well as her understanding of current philosophical approaches. It will then proceed to a detailed analysis of the “philosophical plumbing” metaphor. Through this approach, it will be possible to demonstrate that the need for philosophical thought is an intrinsic and practical requirement of life; and the view that philosophy has become functionally obsolete will be challenged.