Kuzey Afrika Edebiyatında Din ve Edebiyat Diyalektiği

Özet

İslam dini en başından beri Arapların düşüncelerini ve yaşam tarzlarını etkilemiştir. Bu etki Arap edebiyatı ve şiirine doğrudan yansımıştır. Arap şiirinde yeni konular ortaya çıkmış ve eski konular daha az ele alınır olmuştur. Bu durum İslam öncesi döneme kıyasla şiir dilinin yapısını da etkilemiştir. Eski Arap edebiyatçıları bu yeni durumla uyumlu önemli ölçütler belirlemeye çalıştılar. Ancak bu, her edebiyatçının yönelimini ve eğilimlerini sanatsal yönden ortaya koymakla beraber kişisel özelliklerini de sürece dâhil etmiştir. Bu makale, Kuzey Afrika’da yaşamış İbn Reşîk el-Kayrâvânî, Abdulkerîm el-Nahşali, Berriye b. Ebi el-Yusr er- Riyazi gibi Arap edebiyatçılarının eserlerindeki edebi eleştiri ve din arasındaki ilişkiyi göstermeye çalışmaktadır. Zira bu bölgedeki edebiyatın Doğu (Maşrik) edebiyatından farklı olan kendine özgü bazı niteliklere sahip olduğu söylenebilir.

Abstract

From the very beginning, Islam influenced Arabs' thoughts and lifestyles. This influence was directly reflected in Arabic literature and poetry. New topics emerged in Arabic poetry and old topics were dealt with less. This also affected the structure of the language of poetry compared to the pre-Islamic period. The ancient Arabic literati tried to set important criteria in accordance with this new situation. This, however, involved the artistic orientation and tendencies of each literary figure, as well as his personal characteristics. This article attempts to show the relationship between literary criticism and religion in the works of North African Arab literary figures such as Ibn Rashīq al-Qayrāwānī, 'Abd al-Karīm al-Nahshali, and Berriyya b. Abī al-Yusr al-Riyazi. It can be said that the literature of this region has some unique qualities that are different from the literature of the East (Mashrik).