Dergiler / Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi / 2023 / Cilt: 8 Sayı: 2

Cephelerde Müdahale ve Hasarların İncelenmesi: Selamsız Ucuz Evler Örneği İstanbul, Türkiye

Examination of Interventions and Defects on Façades: The Case of Selamsız Low-Cost Mass Housing in Istanbul, Türkiye

Sayfa
847–864
DOI
—

Özet

20. yüzyılda inşa edilen toplu konutların miras değerleri; sosyal, ekonomik ve teknolojik sebepler nedeniyle tartışılmaktadır. Diğer taraftan; günümüz mekânsal, performans ve teknolojik gereksinimlerini sağlayamamaları ve süreç içerisinde çeşitli hasarların meydana gelmesi sebebiyle bu yapılara müdahale etmek gerekebilir. Mevcut yapı stokunu ve bunların miras değerini sürdürmek için yapılacak müdahaleyi planlamak temel amaç olmalıdır. Bu doğrultuda çalışma kapsamında; İstanbul/Türkiye’deki 20. yüzyıl toplu konutlarından biri olan Selamsız Ucuz Evlerinin ön cephelerinde yer alan müdahaleler ve hasarların incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında; müdahaleler ve hasarların sıklığı ile bunların dış etmenlerle (cephe yönelimi, daire/kat sayısı, yol seviyesine göre konum) arasındaki ilişkinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Mevcut 108 yapı, alan gezileri sırasında fotoğraflanarak belgelenmiş, yapılara ait bilgiler literatür ve arşiv taramaları doğrultusunda derlenmiştir. Müdahale ve hasarlar ile ilgili elde edilen veriler yapı, eleman ve bileşen ölçeğinde, hiyerarşik bir düzen içerisinde incelenmiştir. Sonuç olarak; hasarların neredeyse yarısının mekân/performans gereksinimlerini iyileştirmek için bina/eleman/bileşen ölçeğinde uygulanan müdahaleler kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

Conservation of 20th century mass housing is discussed considering their heritage value. On the other hand, intervention might be required since they do not meet the today’s requirements and defect might have occurred. In that case, primary objective should be the managing of changes to sustain existing building stock. Within the study, the current situation of one of the modern period mass housing projects in Istanbul/Türkiye Selamsız Low-Cost Mass Housing was documented for interventions and defects on the front façade. Besides, determining the frequency of intervention and defects, examining relations between them and external factors, and identifying reasons for the interventions were also aimed. Data collected about 108 existing buildings and photographic research was made through literature review/archive search/site visits. Collected data were evaluated with a systematic order. As a result, almost half of the defects are caused by interventions on building/element/component scale to fulfil spatial and performance requirements.

Anahtar kelimeler: Toplu konut, cephe, müdahale, yapı elemanı/bileşeni