Göreme Saklı Kilise Özelinde Kaya Oyma Kiliselerinde Koruma Girişimleri/Değerlendirmeleri

Conservation Initiatives/Assessments in Rock-Carved Churches Specific to the Göreme Saklı Church

Özet

Kapadokya, tarihsel, belgesel, estetik, sanatsal, simgesel, sosyal, ekonomik, dini ve manevi değerler içermektedir. Kaya oyma tekniği ile üretilen birçok yapı ve mekân tarihsel süreç içerisindeki yoğun tahribatlar neticesinde yok olmuşlar ve/veya yok olma yolunda ilerlemektedirler. Bunlardan dinsel, sanatsal, kültürel değerleri bakımından eşsiz olan kaya oyma kiliseler en çok etkilenenlerdendir. Bu çalışmada, Göreme Vadisi’ndeki kaya oyma kiliselerin korunma durumu ile birlikte Saklı Kilise’nin güncel durumu, tarihsel gelişiminin incelenmesi, yakın çevresinde bulunan manastır mekânları ile birlikte mimari belgeleme çalışmaları, yapısal bozulmaları ve nedenlerinin araştırılarak kaya kiliselerinde mevcut koruma stratejileri ve uygulamaları değerlendirilerek bu kültürel mirasın geleceğe güvenle aktarılabilmeleri için korunma önerileri geliştirilmiştir. Sonuç olarak Saklı Kilise’nin güncel durumu, bozulmaları çeşitli mimari gösterim yöntemleriyle belgelenmiş ve geleceğe aktarılabilmeleri için koruma önerileri geliştirilmiştir.

Abstract

Cappadocia contains historical, documentary, aesthetic, artistic, symbolic, social, economic, religious and spiritual values. Many structures and places produced by the rock carving technique have been destroyed and/or are on the way to extinction because of intense destruction in the historical process. Rock-carved churches, unique in their religious, artistic, and cultural values, are among the most affected. In this study, the current status of the Saklı Church, the examination of its historical development, the architectural documentation studies with the monasteries in its immediate vicinity, the structural deterioration, and the reasons for the preservation of the rock-hewn churches in the Göreme Valley, and the current conservation strategies and practices in the rock churches were evaluated. Preservation proposals have been developed so that the cultural heritage can be safely transferred to the future. As a result, the status and deterioration of the Saklı Church have been documented with various architectural representation methods, and conservation proposals have been developed.