Dergiler / Ankara Üniversitesi İLEF Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1
Popüler Basında Covid-19 Haberleri: Yeni Tip Koronavirüs Eski Tip Banal Milliyetçilik
- Sayfa
- 63–108
Özet
Bu makalede, Türkiye popüler basınında Covid-19 salgını hakkındaki haberler, Teun van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesi modeli ile incelenmektedir. Makalenin problematiği, popüler basının Covid-19 haberciliğinin, okuyucularını bu yeni küresel kriz konusunda bilgilendirmekten çok yerleşik habercilik pratikleri ve ideolojik yönelimleri yeniden üretmesi üzerine kuruludur. Bu problematik, iki teorik izlek çerçevesinde tartışılmıştır. İlk izlek haber teorisidir: ana akım haberciliğin, üretim pratikleri ve söylemsel niteliği itibariyle, içermesi gereken yeni bilgiyi dışladığı öne sürülmüştür. İkincisi ise milliyetçi ideoloji izleğidir: Covid-19 konusundaki haberciliğin, okuyucularını etkin ve politik bir vatandaşlığın ihtiyaç duyduğu bilgilerle donatmak yerine, banal bir milliyetçiliğin retorik üretiminden ibaret olduğunu savunur. Bu kuramsal çerçeveyle, popüler basının bir örneği olarak Sabah gazetesinin, Türkiye’de ilk Covid-19 hastasının tespit edilmesinden sonra bir aylık dönemindeki tüm Covid-19 konulu haberleri analiz edilmiştir. van Dijk’ın makro ve mikro yapılarını betimleyen bir tablo aracılığıyla derlenen bulgular, modeldeki retorik analizi odağa alarak incelenmiştir. Buna göre haberlerin, Covid-19 fenomenini, millet olmanın belli türde vurgulanması ve milliyetçiliğin bir bayrak gibi dalgalandırılması için bir vesileye indirgendiği gözlenmiştir. Popüler basında Covid-19 haberlerinin, okuyucusuna kapitalist ulusal toplumların karşı karşıya kaldığı toplumsal ve ekonomik kriz karşısında yeni politikaları geliştirmek için gerekli yeni bilgileri sunmaktan çok, banal bir şekilde, “biz” (bizim milletimiz) ve “onları” (Batılı öteki milletleri) tanımlama ve konumlandırma retoriğinden ibaret hale geldiği söylenebilir.
Abstract
This paper examines the Turkish popular press’s early coverage of the Covid-19 pandemic. The problematic ofthe article centers on how Covid-19 news in the popular press reproduces traditional reporting practices andideological orientations rather than informing readers about this new global crisis. This problematic is discussedin two theoretical tracks. The first is news theory: it is argued that mainstream journalism’s production practicesand discursive nature lead it to exclude the new knowledge it is supposed to contain. The second is nationalistideology: it is argued that reporting on Covid-19 rhetorically reproduces banal nationalism rather than equippingreaders with the knowledge needed for an effective and political citizenry. Using this framework, I employed acritical discourse analysis model to examine all the news about Covid-19 in the daily newspaper Sabah, which Itreat as representative of the Turkish popular press, during the month after the first Covid-19 patient was an nounced in Turkey. I summarize the examples relevant to the article’s problematic in a table using the macro andmicro structures of van Dijk’s model, and I use the rhetorical analysis component of that model to evaluate thefindings. I observe that the Covid-19 pandemic was reduced to a banal national story in the popular press, withan emphasis on being a certain kind of nation and flag-waving nationalism. The popular press used Covid-19as a rhetorical device to define and position “us” (Turks) and “them” (other Western nations) rather than provid ing readers with the new information necessary to develop policies to address the social and economic crisescapitalist nations faced during the pandemic.