Sağlık Hizmetlerinden Yoksunluk Göstergeleri Açısından Türkiye ve Seçilmiş OECD Ülkelerinin Karşılaştırılması

The Comparison of Turkey and Some Selected OECD Countries in Terms of Health Care Deprivation Indicators

Özet

Bir ülkenin sağlık hizmetlerinden yoksunluk düzeyi, o ülkenin sağlık hizmetlerindeki gelişmişlik düzeyini gösteren önemli parametrelerden biridir. Bu nedenle sağlık hizmetlerinden yoksunluk göstergelerinin karşılaştırılmasıyla elde edilen bulgular kritik önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmada Türkiye'nin sağlık hizmetlerinden yoksunluk göstergeleri seçilmiş OECD ülkeleriyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Amaç Türkiye'nin sağlık hizmetlerine erişimde yaşadığı zorlukları ve ilerleme potansiyelini diğer ülkeler ile karşılaştırarak ortaya koymaktır. Çalışmada (i) cepten yapılan sağlık harcamaları, (ii) sağlık harcamaları nedeniyle hizmetlere erişememe, (iii) hastane sayısı, (iv) doktor sayısı ve (v) yatak sayısını gösterge olarak kullanılmıştır. TOPSIS yönteminden yararlanarak ülkelerin sağlık hizmetlerinden yoksun kalma düzeyleri karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, OECD ülkeleri arasında sağlık hizmetlerinden yoksunluk göstergelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Doktor ve yatak sayılarında değişiklikler olmakla birlikte Birleşik Krallığın sıralamada en iyi ülke olduğu tespit edildi. Ayrıca Türkiye ve Meksika'nın sıralamada konumunun olumsuz yönde geliştiği gözlemlenmiştir. Ülkelerin kullandıkları finansman yöntemlerindeki farklılıklar ve yoksunluk göstergelerindeki azalma dikkate alındığında, politika yapıcılara mevcut farkındalığı artırmak için önemli görevler düşmektedir.

Abstract

A country's level of deprivation of health services is one of the critical parameters that show the level of development in that country's health services. Therefore, the findings obtained by comparing indicators of deprivation of health services are of critical importance. In this respect, in the study, the deprivation indicators of healthcare services in Turkey are compared and examined with selected OECD countries. The aim is to reveal Turkey's difficulties in accessing health services and its potential for progress by comparing it with other countries. In the study, (i) out-of-pocket health expenses, (ii) inability to access services due to health expenses, (iii) number of hospitals, (iv) number of doctors and (v) number of beds are used as indicators. Using the TOPSIS method, countries' levels of deprivation of health services are compared. According to the study results, there are differences in indicators of lack of health services among OECD countries. Although there are changes in the number of doctors and beds, the United Kingdom is found to be the best country in the ranking. Additionally, it is observed that the positions of Turkey and Mexico in the rankings have developed negatively. Considering the differences in the financing methods countries use and the decrease in deprivation indicators, policymakers must increase the current awareness.