NECÂTÎ BEY DÎVÂNI’NDA GÜNLÜK DİLDEN YANSIMALAR

Özet

Dîvânların içeriklerinin söz varlığı itibariyle zengin olduğu malûmdur. Bu söz varlığı ait olduğu dönemin kültür ve düşünce dünyasını yansıtan çeşitli dil malzemeleri içerir. Günlük konuşma dilinde kullanılan atasözü, deyim gibi unsurlar bu malzemelerin ilk etapta sayılabilecek olanlarıdır. Bu bağlamda, şâirlerin yaşadıkları çevre ve bu çevreyle etkileşimleri, o döneme ait günlük hayatın mısralara aks edişi sonucunu beraberinde getirir. Necâtî Bey de günlük konuşma dilini şiirlerine en çok yansıtan isimlerin başında gelir. Necâtî Bey de günlük konuşma dilini şiirlerine en çok yansıtan isimlerin başında gelir. Şiirlerinde 15. yüzyılın toplum hayatından izler taşıyan Necâtî Bey, kendisine has üslûbu ve hayal dünyasıyla Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Necâtî Bey’in Türk edebiyatındaki bu haklı konumu, kendisinden önceki şiir anlayışınıyla birlikte kendi şâirlik yeteneğini birleştirmesinden ileri gelir. Aynı zamanda muhattabının halk olduğunu hissettirmek için konuşma edasıyla şiir yazan Necâtî Bey, döneminin şiir diline yeni bir soluk kazandırmıştır. Bu çalışmada da dönemine hakim yabancı dil temayülünden sıyrılarak, Türk dilinin günlük söyleyiş unsurlarına yer veren Necâtî Bey’in dîvânından, belirtilen doğrultuda tertip edilen yirmi üç beyit incelenmiştir.