MUSTAFA KUTLU’NUN “KÖTÜ BÜLBÜL” ÖYKÜSÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Mustafa Kutlu, gelenekten ve hayattan aldığı kavramları halk kültürü ve ağzıyla okuyucusuna sunmayı başarabilen, bunu yaparken de birçok zaman alegorik bir anlatımı tercih eden önemli bir yazardır. Onun, “Kötü Bülbül” öyküsü, Türk edebiyatında ve dünya edebiyatında önemli yer tutan “gül ve bülbül” mazmununun parodik bir hâlidir. Öyküde, klasik edebiyatta “âşık ve maşuk”un alegorisi olan gül ve bülbülün hikâyesine dokunuşlar eleştirel bir tavırla yapılmış; bu eleştiriyi sağlamak için kavramların klasik çağrışımlarının ötesine geçilmiştir. Kutlu, bu öyküsünde iç içe geçmiş öykü katmanları yaratarak alt ve üst metin oluşturmayı amaçlamış; üst metinde geleneği yıkmayı amaçlarken alt metinde yokluk bilgisine dair unsurları okuyucusuna sunmaya çalışmıştır. “Gül”, “bülbül”, “meyhane”, “içki-şarap”, “sarhoşluk” ve “bağ” gibi kavramlar, klâsik edebiyattaki kullanımlarını çağrıştırmalarına karşılık, yazarın hayal gücünün etkisiyle, bu kullanımlarından sıyrılmış, farklı ve özgün anlamlara kavuşmuşlardır. Geleneksel anlatıdan farklı bir sonla biten bu yeni kurguda, vandalist duygularla ve yer yer arabeske de başvurarak gelenekten intikam almayı amaçlayan bülbül nesli, kendilerine biçilmiş yazgılarını yenmek için geleneği yıkmışlardır. Üstelik bu yıkım, okuru, bir boşluktan ziyade yine gelenekte kıymetlenen “fenafillah” fikrine ulaştırmıştır. Bu çalışmada da yazarın kurgusal girişimleri ve oluşturmak istediği bu anlam katmanlarının değerlendirmesi yapılmıştır.