KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE YEMEN VE İLGİLİ UNSURLAR

Özet

Klasik Türk şiirinde türlü benzetmelere, hayal ve telmih unsurlarına konu edilen çok sayıda coğrafî bölge ve mekân bulunur. Bu mekânlardan biri de Yemen’dir. Yemen, şairler tarafından divan şiirinin telmih ve benzetme dünyası içinde çok bilinen bazı yönleriyle anılır. Bunlar arasında kırmızı rengiyle bilinen akik taşı, Aden incisi, en iyi Yemen’den görüldüğüne ve akik taşına rengini verdiğine inanılan Süheyl yıldızı, Yemen kahvesi, Yemen’den esen ve peygamberin hadisine konu olan rüzgâr, Kurʾan’da adları zikredilen Ad kavmi, Şeddad, İrem bağı ve Belkıs; Yemenli olduğu bilinen Veysel Karanî ve tasavvufî hikâyesiyle bilinen Şeyh Sanʾan bulunur. Bu çalışmada Yemen’le ilgili bu unsurların klasik şiirde hangi anlam ilişkileri çerçevesinde konu edildiği, şairlerin hayal ve benzetme dünyalarında hangi özellikleriyle yer aldığı ele alınmıştır. Bu sebeple taranan divanlardan seçilen beyitler bu anlam ilişkileri çerçevesinde tasnif edilmiş ve kısaca izah edilmiştir.