Çilek Yetiştiriciliğinde Tozlayıcıların Kullanım Amaçları

Özet

Son yıllarda Ülkemizde ve Dünya’da çilek üretimi giderek artmaktadır. Bu artışın önemli nedenleri çilek meyvesinin önemli bir antioksidan kaynağı olması, aroması, güzel görünümü ve yetiştiriciliğinin önemli bir ticaret kolu olmasıdır. Bugüne kadar bu meyve türünün verim ve kalitesini arttırmaya yönelik pek çok çalışma yapılmıştır. Zira verim ve kalite pek çok faktörün etkileşimi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu derlemede çilek yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine çok önemli etkisi olan tozlayıcı böceklerle yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Özellikle bal ve bombus arılarının etkinliği tartışılmıştır. Arıların çilek çiçeklerinde tozlanma ve döllenme düzeyini arttırarak meyve iriliğini etkiledikleri ve bunun da toplam verim üzerine olumlu yansıdığı özetlenmiştir. Ticari değeri yüksek olan erkenci üretimde bozuk şekilli meyve oluşumu arı kullanımı ile önemli ölçüde azaltıldığı bildirilmiştir. Çalışmalar sonucunda önemli bir bulgu da arıların ziyaret edecekleri çeşit seçiciliğinde bu çeşidin çiçekleri tarafından salgılanan koku bileşiklerinin çiçek morfolojisinden daha etkili olduğunun bulunmasıdır. Bu da bozuk şekilli meyve miktarını azaltma hedefi olan ıslahçılar için önemli bir strateji olabilir. Böylece ıslahçı arıları cezp edici kokulara sahip çiçekleri olan çeşitleri ıslah ederek verimli ve düzgün şekilli meyve üretimini arttırabilir. Ayrıca çilekler için önemli bir problem olan Botrytis ile mücadelede bir entomopatojen olan T. harzianum 1295-22 ırkının biyolojik olarak Botrytis’in kontrolünde etkin olduğu da vurgulanmıştır.