Dergiler / Tehlikedeki Diller Dergisi / 2019 / Tuva Dosyası
Орус Дылдан Үлегерлеттинген Сава Аттарының Тыва Дылда Илередип Турар Уткаларының Онзагайлары
- Sayfa
- 39–49
- DOI
- —
Özet
Bu makalede Rusçadan Tuva edebi diline ve ağızlarına geçen, temel anlamı değişen kap- kaçak adlarının ifade ettiği anlamlar üzerinde durulmuştur. Rusça ve Tuvacada değişim gösteren sözlerin anlamlarında uyuşan veya uyuşmayan, farklılık gösteren hususlar belirlenerek, bu alıntıların Tuva edebi dilinde ve ağızlarındaki semantik özellikleri ortaya konmuştur. Bazı durumlarda Rusçadan alıntılanan sözlerin anlamı Tuvacada genişlemiş, bazı durumlarda ise alıntılanan bu adlar, belirttiği nesnelerin dış özellikleri veya kullanımları sebebiyle benzer nesneleri ifade eden Tuvaca sözler ile beraber kullanılmıştır.Статьяда орус дылдан тыва литературлуг дылче болгаш ооң диалектилеринче үлегерлеттингеш, үндезин утказы өскерли берген сава аттарының илередип турар уткаларының анализин кылып чоруткан. Орус болгаш тыва дылдарда ук чергелешкек сөстерниң уткаларында дүүшкээн болгаш дүүшпейн турар ылгалдыг таварылгаларын тодарадып, ук үлегерээшкиннерниң тыва литературлуг дылда болгаш ооң диалектилеринде семантиктиг онзагайларын көргүскен. Чамдык таварылгаларда орус дылдан үлегерлеттинген сава аттары тыва дылче үлегерлеттинип келгеш, утказы делгемчип, а чамдыкта айтып турар чүүлдеринге даштыкы хевири азы хереглеттинериниӊ аайы-биле дөмейлешкек чүүлдер илереткен тыва сөстер-биле катай ажыглаттынып турар.
Abstract
This article analyses the meanings of names of the dishes borrowed from Russian into literary Tuvan and its dialects and changed their original meanings. The authors also study ifthe meanings of those parallel Russian and Tuvan words are similar or not and they see their differences and their semantic features in literary Tuvan and its dialects. In some cases, thenames of the dishes borrowed from Russian become polysemous and sometimes they are used with Tuvan words which show external forms of the things or their similar using.