Dergiler / Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 46

KUVÂ-YI MİLLİYE BASKISI NEDENİYLE ANADOLU’DAN İSTANBUL’A GÖÇ EDENLERE OSMANLI HÜKÜMETİNİN YARDIMLARI

Mehmet Temel(Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü,)0000-0002-9577-8872
Sayfa
241–260
Yayın Tarihi
2019-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Milli Mücadeleyi padişaha karşı bir başkaldırı olarak gören ve bu nedenle Kuvâ-yı Milliyecilerin cezalandırılmalarını öngören padişah iradesiyle şeyhülislam fetvasının gereğini yerine getirmek için basın, yayın, propaganda, silahlı eylem ve halkı Kuvâ-yı Milliye’ye karşı ayaklanmaya çağırma yoluyla Milli Mücadele aleyhinde faaliyet gösteren aralarında din adamı, naip, tüccar, memur, esnaf, çiftçi vs. gibi kişilerin bulunduğu yüzlerce Anadolu insanı, Kuvâ-yı Milliye tarafından cezalandırıldıkları, tehdit edildikleri veya cezalandırılacakları gerekçesiyle Anadolu şehirlerinden başkente göç etmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu’nun işgal edilmeye başlanmasıyla birlikte direnme amacıyla silahlı halk kuvvetlerinden milis örgütü Kuvâ-yı Milliye oluşturulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yunan ordusu ve işgal kuvvetlerinin Anadolu içlerine doğru ilerleyişine karşı cephe oluşturmaya çalışan gönüllü, zeybek, efe, maceracı, komiteci, terhis edilmiş Osmanlı birliklerinin subaylarından vs. oluşan bu örgütün iaşesi için cepheye gitmeyen zenginlerden para toplanması veya parası olup ta vermeyenlerden zorla alınması, Milli Mücadele karşıtlarının memleketlerini terk ederek başkent İstanbul’a kaçışlarının gerekçesini oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Milli Mücadeleyi padişaha karşı bir başkaldırı olarak gören ve bu nedenle Kuvâ-yı Milliyecilerin cezalandırılmalarını öngören padişah iradesiyle şeyhülislam fetvasının gereğini yerine getirmek için basın, yayın, propaganda, silahlı eylem ve halkı Kuvâ-yı Milliye’ye karşı ayaklanmaya çağırma yoluyla Milli Mücadele aleyhinde faaliyet gösteren aralarında din adamı, naip, tüccar, memur, esnaf, çiftçi vs. gibi kişilerin bulunduğu yüzlerce Anadolu insanı, Kuvâ-yı Milliye tarafından cezalandırıldıkları, tehdit edildikleri veya cezalandırılacakları gerekçesiyle Anadolu şehirlerinden başkente göç etmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kuvâ-yı Milliye · Milli Mücadele · Göç

Özet

Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu’nun işgal edilmeye başlanmasıyla birlikte direnme amacıyla silahlı halk kuvvetlerinden milis örgütü Kuvâ-yı Milliye oluşturulmuştur. Yunan ordusu ve işgal kuvvetlerinin Anadolu içlerine doğru ilerleyişine karşı cephe oluşturmaya çalışan gönüllü, zeybek, efe, maceracı, komiteci, terhis edilmiş Osmanlı birliklerinin subaylarından vs. oluşan bu örgütün iaşesi için cepheye gitmeyen zenginlerden para toplanması veya parası olup ta vermeyenlerden zorla alınması, Milli Mücadele karşıtlarının memleketlerini terk ederek başkent İstanbul’a kaçışlarının gerekçesini oluşturmuştur. Milli Mücadeleyi padişaha karşı bir başkaldırı olarak gören ve bu nedenle Kuvâ-yı Milliyecilerin cezalandırılmalarını öngören padişah iradesiyle şeyhülislam fetvasının gereğini yerine getirmek için basın, yayın, propaganda, silahlı eylem ve halkı Kuvâ-yı Milliye’ye karşı ayaklanmaya çağırma yoluyla Milli Mücadele aleyhinde faaliyet gösteren aralarında din adamı, naip, tüccar, memur, esnaf, çiftçi vs. gibi kişilerin bulunduğu yüzlerce Anadolu insanı, Kuvâ-yı Milliye tarafından cezalandırıldıkları, tehdit edildikleri veya cezalandırılacakları gerekçesiyle Anadolu şehirlerinden başkente göç etmişlerdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Temel, M. (2019). KUVÂ-YI MİLLİYE BASKISI NEDENİYLE ANADOLU’DAN İSTANBUL’A GÖÇ EDENLERE OSMANLI HÜKÜMETİNİN YARDIMLARI. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 46, 241–260. https://doi.org/10.21563/sutad.636776

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. a. Arşivler
  2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, (BOA), Dâhiliye Nezareti Kalem-i Mahsûs Müdüriyeti, (DH.KMS)
  3. BOA, DH. KMS, Dos.59, no.1, Lef.1, 7, 11, 14, 17.
  4. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.4.
  5. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.6.
  6. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.13, Lef. 1, 5, 7, 9,11, 13, 15, 17, 19, 27, 29, 33, 35, 37, 42.
  7. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.24.
  8. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.31.
  9. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.36, Lef. 2.
  10. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.37, Lef. 3, 9, 11, 17, 21, 22, 23, 27, 29, 35.
  11. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.49.
  12. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.50, Lef. 3, 16.
  13. BOA, DH.KMS, Dos.59, no.56, Lef.4, 5, 10, 13, 14, 17, 25, 36.
  14. BOA, DH.KMS, Dos.59-2, no.6.
  15. BOA, DH.KMS, Dos.59-2, no.11.
  16. b. Kitaplar
  17. Atatürk İle İlgili Arşiv Belgeleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1982.
  18. AVCIOĞLU, Doğan (1974), Milli Kurtuluş Tarihi 1838’den 1995’e, C. III, İstanbul.
  19. AYBARS, Ergün (1995), Türkiye Cumhuriyeti Tarihi I, Ankara.
  20. BAYAR, Celal ( 1969), Ben de Yazdım, C. VII, İstanbul.
  21. BIYIKLIOĞLU, Tevfik (1959), Atatürk Anadolu’da, Ankara.
  22. MERAY, Seha L.ve Osman Olcay (1977), Osmanlı İmparatorluğu’nun Çöküş Belgeleri (Mondros Bırakışması, Sevr Antlaşması, ilgili Belgeler), Ankara.
  23. ÖZEL, Sabahattin (1987), Kocaeli ve Sakarya İllerinde Milli Mücadele 1919-1922, İstanbul.
  24. SELEK, Sabahattin (1968), Anadolu İhtilali, İstanbul.
  25. SOFUOĞLU, Adnan (1994), Kuvâ-yı Milliye Döneminde Kuzeybatı Anadolu 1919-1921, Ankara.
  26. ŞAPOLYO, Enver Behnan (1957), Kuvâ-yı Milliye Tarihi, Ankara.
  27. ŞEHİDOĞLU, Süreyya (1970), Milli Mücadele’de Adapazarı-Bolu Düzce-Hendek ve Yöresi Ayaklanmaları Ankara.
  28. Takvim-i Vekâyi 11 Nisan 1920, no. 3824.
  29. TEMEL, Mehmet (1998), İşgal Yıllarında İstanbul’un Sosyal Durumu, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  30. Yakın Tarihimiz, C.III “Rauf Orbay’ın Hatıraları”.