KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi / 2023 / Sayı: 21

Osmanlı Dış Borçları, Tütün ve Reji İdaresinin Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme

R. Hülya ÖZTÜRK
Sayfa
54–71
Yayın Tarihi
2023-06-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu borç çıkmazı Reji İdaresi ile ilişkilerin sürdürülmesini gerektirmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin 1875 yılında borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmesi Avrupalı devletleri alacaklarını tahsil etmeyi garanti altına alan çözümler üretmeye sevk etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Reji İdaresi uygulamada tütün üretimini ve ihracatını arttırmayı amaçlayan bir tavır sergilememiş aksine sadece kar oranını arttırmaya odaklanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu borç çıkmazı Reji İdaresi ile ilişkilerin sürdürülmesini gerektirmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rüsumu Sitte · Duyun-u Umumiye · Reji idaresi

Özet

Osmanlı Devleti’nin 1875 yılında borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmesi Avrupalı devletleri alacaklarını tahsil etmeyi garanti altına alan çözümler üretmeye sevk etmiştir. Bu çözüm yolu Rüsumu Sitte, Duyun-u Umumiye ve nihayet Reji İdaresi’nin kurulmasını sağlayan süreçtir. Osmanlı Devleti’nde kar etme potansiyeli yüksek bir ürün olan tütün Avrupalı devletlerin dikkatini çekmiştir. Reji İdaresi Osmanlı topraklarında tütünden elde edilebilecek her türlü geliri yöneterek, bu gelirle Osmanlı Devleti’nin borçlu olduğu ülkelere ödeme yapılmasını amaçlamıştır. Reji İdaresi uygulamada tütün üretimini ve ihracatını arttırmayı amaçlayan bir tavır sergilememiş aksine sadece kar oranını arttırmaya odaklanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yürüttüğü faaliyetler üreticinin şikayetçi olmasına yol açmıştır. Reji İdaresi’nin Osmanlı Devleti ile ilişkileri de olumlu bir düzlemde seyretmemiştir. Ancak Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu borç çıkmazı Reji İdaresi ile ilişkilerin sürdürülmesini gerektirmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZTÜRK, R. H. (2023). Osmanlı Dış Borçları, Tütün ve Reji İdaresinin Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, Sayı: 21, 54–71. https://ajindex.com/articles/977886

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Akhisari, A. (2015), Tütün İçmek Haram mıdır? Bir Osmanlı Risalesi, İstanbul:
  2. Kitap Yayınevi.
  3. Akpınar, M. (1998), Reji İdaresi (1908-1925), Trabzon: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Altun, M. (1995), Osmanlı Tütün Tekeli Memalik-i Osmaniye Duhanları Müşterek’ül Menfaa Reji İdaresi, Ankara:
  4. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Altunsoy, B. (2021), Reji Uygulamalarını ve Tütün Kaçakçılığını Engellemeye Yönelik Bir Girişim: Kordon Bölükleri, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(40),547-602.
  5. AuthemaN, A. (2002),
  6. Bank-ı Osmani-i Şahane, İstanbul:
  7. Osmanlı Bankası Yayınları.
  8. Batman, M. (2013), Tobacco Smuggling İn The Black Sea Region Of The Ottoman Empire 1883-1914, İstanbul:
  9. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Şehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Baykara, R. (2004), Ehlikeyfin Kitabı, (Haz: Fatih Tığlı) içinde, Osmanlı Devleti’nde İlk Tütün İçme Yasağı ve İktisadi Sebebi (s. 301-304), İstanbul:
  10. Kitabevi.
  11. Blaısdell, D. (1940), Osmanlı İmparatorluğu’nda Avrupa Mali Kontrolü, İstanbul: T.C. Maarif Vekilliği Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi Yayını, Yayın No: 24. Çiftçi, C. (2014), I.Uluslararası Düzce Tarih ve Kültür Sempozyumu Kitabı, A.Ertuğrul (Ed.) içinde, Düzce’de Tütün Üretimi ve Reji İdaresi (s.170-181),
  12. Gaye Kitabevi.
  13. Deligöz, O. (2008),
  14. Osmanlı Ziraat ve Ticaret Gazetesi, Ankara:
  15. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Demir, K. (2019), II.Meşrutiyet Dönemi Osmanlı Basınında Tütün Tarımı ve Reji Şirketi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 22, sayı 41.419-445
  16. Dikmen, N. (2005), Osmanlı Dış Borçlarının Ekonomik ve Siyasi Sonuçları, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 19 (2), s. 137 – 159. Dığıroğlu, F. (2007), Trabzon Reji Şirketi (1883-1914), İstanbul: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi. Dığıroğlu, F. (2014), Selanik Ekonomisinde Unutulmuş Bir Alan: Tütün Üretimi, Ticareti ve Reji (1883-1912),
  17. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, XLIII, 227-272.
  18. Doğruel, F.- Doğruel. S. (2000),
  19. Osmanlıdan Günümüze Tekel, İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Ekinci, M. F. (2008), Türkiye’nin Mali İntiharı, Ankara:
  20. Platin. Eldem, V. (1994), Osmanlı İmparatorluğunun İktisadi Şartları Hakkında Bir Tetkik, Ankara:
  21. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Emiroğlu, K. (1993), Trabzon’da II. Meşrutiyet’te Tütün Rejisiyle Mücadele, Trabzon Dergisi, Sayı 3, 34-45. Ferid