Dergiler / İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2023 / Cilt: 1 Sayı: 2

HAYVANSAL GIDALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ VE ÇEVREYE OLAN ETKİSİ

Sayfa
82–94
Yayın Tarihi
2023-06-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dünya’da ve Türkiye’de biyokütle dönüştürme yoluyla biyogaz üreten tesis sayısının artırılması, enerji talebinin karşılanması adına çevre dostu bir katkı sunacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hayvansal gıdalar kaliteli proteinleri ve dünya çapında eksikliği görülen birçok mikro besin ögesini biyoyararlılığı yüksek formlarda içeren ve özellikle bebeklik, çocukluk, adolesan çağ, gebelik ve laktasyon gibi hassas yaşam evrelerinde tüketimi daha da önem kazanan bir besin grubudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu artış, beraberinde bazı iklim ve çevre sorunlarını da getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Dünya’da ve Türkiye’de biyokütle dönüştürme yoluyla biyogaz üreten tesis sayısının artırılması, enerji talebinin karşılanması adına çevre dostu bir katkı sunacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:hayvansal gıda · hayvansal atık · sürdürülebilirlik

Özet

Hayvansal gıdalar kaliteli proteinleri ve dünya çapında eksikliği görülen birçok mikro besin ögesini biyoyararlılığı yüksek formlarda içeren ve özellikle bebeklik, çocukluk, adolesan çağ, gebelik ve laktasyon gibi hassas yaşam evrelerinde tüketimi daha da önem kazanan bir besin grubudur. Dünya nüfusunun artması, hayvancılık teknolojilerinin ilerlemesi, ekonomilerin büyümesi ve hayvansal gıdalara olan talebin artması, küresel olarak hayvansal gıda üretimini artırmıştır. Bu artış, beraberinde bazı iklim ve çevre sorunlarını da getirmektedir. Hayvansal kaynaklı gıda üretimi sonucu havaya karbondioksit (CO2), metan (CH4) ve nitröz oksiti (N2O) içeren sera gazı emisyonlarıyla birlikte hidrojen sülfür (H2S) ve amonyak (NH3) gibi gaz emisyonları salınmakta, kötü kokular açığa çıkmakta ve hava kirliliği meydana gelmektedir. Ayrıca üretimin yoğunlaşması sonucu fazla miktarlarda ortaya çıkan ve uygun bir atık yönetim prosedürü uygulanmayan hayvansal atıklar, içeriğindeki çeşitli ağır metal, hormon, antibiyotik, besin ögeleri (özellikle azot ve fosfor) ve patojen mikroorganizmalarla birlikte toprak ve su kirliliğine neden olmaktadır. Bu madde ve organizmalar insanlara geçtiğinde çeşitli sağlık sorunları ve hastalıklara sebebiyet vermektedir. Hayvancılığın diğer etkileri arasında geniş arazi ve fazla miktarda enerji ve su kullanımı vardır. Ormanlık alanlar hayvanların otlatılması için meralara dönüştürülmekte, yem bitkisi yetiştirmek amacıyla ekim için araziye ihtiyaç duyulmaktadır. Su kaynaklarının günden güne artan kullanımı ise, su kıtlığına zemin hazırlamaktadır. Bu etkilerin bir sonucu olarak habitat tahribatı ve biyoçeşitlilik kaybı meydana gelmektedir. Hayvancılığa ek olarak, iklim değişikliği ve çevre kirliliğine neden olan diğer bir sektör ise enerjidir. Petrol, doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtlar küresel olarak birincil enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır. Ancak bu yakıtlar yenilenebilir olmayıp aynı zamanda çevre dostu değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından birisi olan biyokütle enerjisinin, fosil yakıtlara göre sera gazı emisyonlarını ve kirlilik risklerini azalttığı belirtilmektedir. Biyokütle kaynaklarından birisi olan hayvansal atıklardan, anaerobik çürütme yoluyla biyogaz üretilebilmektedir. Dünya’da ve Türkiye’de biyokütle dönüştürme yoluyla biyogaz üreten tesis sayısının artırılması, enerji talebinin karşılanması adına çevre dostu bir katkı sunacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DODURKA, H. T., ÖZMEN, H. F., ÇETİN, Ö. (2023). HAYVANSAL GIDALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ VE ÇEVREYE OLAN ETKİSİ. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 2, 82–94. https://ajindex.com/articles/977306

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Adeel, M., Song, X., Wang, Y., Francis, D. & Yang, Y. (2017). ‘‘Environmental İmpact of Estrogens on Human, Animal and Plant Life: A Critical Review’’, Environment International, 99: 107-109.
  2. Adenle, A. A., Chertow, M. R., Moors, E. H. M. & Pannell, D.J. (2020).
  3. Science, Technology, and Innovation for Sustainable Development Goals: Insights from Agriculture, Health, Environment, and Energy, Oxford University Press.
  4. Adesogan, A. T., Havelaar, A. H., McKune, S. L., Eilittä, M. & Dahl, G. E. (2020). ‘‘Animal Source Foods: Sustainability Problem or Malnutrition and Sustainability Solution? Perspective matters’’, Global Food Security, 25, 100325. Akyürek, Z. (2018). ‘‘Potential of Biogas Energy from Animal Waste in The Mediterranean Region of Turkey’’. Journal of Energy Systems, 2(4): 160-167.
  5. Arifan, F., Abdullah, A. & Sumardiono, S. (2021). ‘‘Effect of Organic Waste Addition into Animal Manure on Biogas Production Using Anaerobic Digestion Method’’, International Journal of Renewable Energy Development, 10(3): 623-633.
  6. Ayhan, A. (2015) ‘‘Biogas Production Potential from Animal Manure of Bursa Province’’, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 29(2): 47-53
  7. Beal, T., Gardner, C. D., Herrero, M., Iannotti, L. L., Merbold, L., Nordhagen, S. & Mottet, A. (2023). ‘‘Friend or Foe? The Role of Animal-Source Foods in Healthy and Environmentally Sustainable Diets’’, The Journal of Nutrition, 153: 409-425.
  8. Benali, M., Hamad, T. & Hamad, Y. (2019). ‘‘Experimental Study of Biogas Production from Cow Dung as an Alternative for Fossil Fuels’’, Journal of Sustainable Bioenergy Systems, 9(3): 91-97.
  9. Cheng, M., McCarl, B. & Fei, C. (2022). ‘‘Climate Change and Livestock Production: A Literature Review’’, Atmosphere, 13(1), 140. Çağlayan, G. H. & Koçer, N. (2014). ‘‘Muş İlinde Hayvan Potansiyelinin Değerlendirilerek Biyogaz Üretiminin Araştırılması’’, Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(1): 215-220.
  10. Daryabeigi Zand, A., Rabiee Abyaneh, M. & Khodaei, H. R. (2018). ‘‘An Overview of Energy Production from Animal Waste during Iran’s Energy Transition: Implication of Manure Chemical Composition’’, Applied Ecology and Environmental Research, 16(5): 6499-6523.
  11. Dopelt, K., Radon, P. & Davidovitch, N. (2019). ‘‘Environmental Effects of The Livestock İndustry: The Relationship between Knowledge, Attitudes, and Behavior among Students in Israel’’. International journal of environmental research and public health, 16(8), 1359. EIA (2021). International Energy Outlook