Dergiler / Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 16 - Sayı: 64-Ek Sayı

HALK KÜLTÜRÜ BAĞLAMINDA HAMAM(LAR)IN TOPLUMSAL VE MEKÂNSAL DÖNÜŞÜMLERİ, DİYARBAKIR TARİHİ “SURİÇİ” ÖRNEĞİ

Sayfa
1531–1546
Yayın Tarihi
2017-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda Diyarbakır Suriçi’nde tevatür olan hamam mekânı ve onun yarattığı kültürde şekillenen ritüeller; bugünün sarmalında unutulmaya ve yok olmaya terk edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Diyarbakır’da toplumsal ve kültürel sistemlerin örgüsünde filizlenen çoğulcu yaşam biçimi, mekânların anlam ve fiziki örüntüleri bağlamında sosyal ilişkiler üzerinde kendi değerleriyle bağdaşma sağlayan bir kentin dışa vurumu olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarihi kentsel yerleşim alanı olan “Suriçi” kent dokusunda bir temsiliyet sağlayan “hamam”, kültürel bir örüntü olarak toplumsal ve mekânsal değişimlerden etkilenerek; yok olma pahasına tarihsel hafızada süregelen yerini almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda Diyarbakır Suriçi’nde tevatür olan hamam mekânı ve onun yarattığı kültürde şekillenen ritüeller; bugünün sarmalında unutulmaya ve yok olmaya terk edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Diyarbakır’da toplumsal ve kültürel sistemlerin örgüsünde filizlenen çoğulcu yaşam biçimi, mekânların anlam ve fiziki örüntüleri bağlamında sosyal ilişkiler üzerinde kendi değerleriyle bağdaşma sağlayan bir kentin dışa vurumu olmuştur. Tarihi kentsel yerleşim alanı olan “Suriçi” kent dokusunda bir temsiliyet sağlayan “hamam”, kültürel bir örüntü olarak toplumsal ve mekânsal değişimlerden etkilenerek; yok olma pahasına tarihsel hafızada süregelen yerini almıştır. Halk kültüründe temizlik anlayışının bir unsuru olan hamamlar, sosyo-tarihsel evreler içerisinde su medeniyetinin kamusallığında yaratılan temizliğin bir kanıtı olarak günümüze ulaşabilen tarihi mekân(lar) arasında yer almaktadır. Suyun temizleyebilme gücü üzerinden ortaya çıkan hamam kültürü, antik dönemlerden başlayıp zamanımıza kadar gelen her medeniyetin kendine göre yorumlayarak paylaştığı deneyimleri olmuştur. Toplumsal dışa vurumda anlam kazanarak vücut bulan “güzellik, sağlık ve ibadet” vurgusu; suyun temizleyici gücünden ilham alarak, uygarlıkların bekasında var olmasını kesintisiz sürdürebilmiştir. Osmanlı geleneksel kentlerini tanımlayan cami, külliye ve çarşı etrafında yer alan hamamlar, toplumsal dizgede filizlenen bir kültürün; sanattan-halk masalına, edebiyattan-şiire kadar dilsel bir zenginliğin önünü açmıştır. Bu bağlamda Diyarbakır Suriçi’nde tevatür olan hamam mekânı ve onun yarattığı kültürde şekillenen ritüeller; bugünün sarmalında unutulmaya ve yok olmaya terk edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAMİ, K. (2017). HALK KÜLTÜRÜ BAĞLAMINDA HAMAM(LAR)IN TOPLUMSAL VE MEKÂNSAL DÖNÜŞÜMLERİ, DİYARBAKIR TARİHİ “SURİÇİ” ÖRNEĞİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 - Sayı: 64-Ek Sayı, 1531–1546. https://ajindex.com/articles/97249

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akşit, Elif Ekin. (2009). “Kadınların Hamamı ve Dönüşümü”, Cins Cins Mekân, Der. Ayten Alkan, Varlık Yayınları, İstanbul, s. 136-167.
  2. Algül, M. Sıddık. (2011a). “Diyarbakır’da Hamamlar-2”, Diyarbakır Yerel Özgür Haber Gazetesi, 3.7.2011.
  3. Algül, M. Sıddık. (2011b). “Diyarbakır’da Hamamlar-3”, Diyarbakır Yerel Özgür Haber Gazetesi, 4.7.2011.
  4. Bal, Ali Asker. (2010). “Oryantalist Resimde Bedenin Kolonileştirilmesi Bağlamında Türk Hamamı İmgesi”, ACTA TURCICA Tematik Türkoloji Dergisi II/2, s. 13-23.
  5. Bascom, William R. (2003). “Halk Bilimi (Folklor) ve Antropoloji”. Çev. Metin Ekici. Milli Folklor 58, s. 162-170.
  6. Başa, Banu Apaydın. (2009). “Türk Hamam Kültürünün SPA & Wellness Mekânlarının Tasarımına Etkileri”, ZfWT (Zeitschrift für die welt der Türken-Journal of World of Turks), ZfWT Vol. 1, No. 1, s. 207-220.
  7. Bozok, Düriye. (2006). “Türk Hamamı ve Geleneklerinin Turizmde Uygulanışı (Bursa Merkez İlçe İçin Bir Araştırma)”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13, s. 62-86.
  8. Bruinessen, Martin Van & Boeschoten, Hendrik. (1988). Evliya Çelebi in Diyarbekir (The relevants section of the Seyahatname edited with translation, commentary and introduction), Leiden, E. J. Brill, The Netherlands. Cansever, Turgut. (1992).
  9. Şehir ve Mimari Üzerine Düşünceler, Ağaç Yayıncılık, İstanbul.
  10. Cansever, Turgut. (1996)). “Şehir”, Cogito (Kent ve Kültürü), Üç Aylık Düşünce Dergisi, Sayı 8/Yaz, s. 125-129.
  11. Colomina, Beatriz. (2009). Mahremiyet ve Kamusallık-Kitle İletişim Aracı Olarak Modern Mimari, Çev. Aziz Ufuk Kılıç, Metis Yayınları,
  12. İstanbul.
  13. Eravşar, Osman. (2009). “Anadolu’da Bizans Hamamları”, Eski Hamam, Eski Tas, YKY (Yapı Kredi Yayınları), İstanbul.
  14. Ergin, Nina. (2012). “Giriş”, Anadolu Medeniyetlerinde Hamam Kültürü: Mimari, Tarih ve İmgelem, Der. Nina Ergin, Çev. Ayşe Özbay Erozan, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul, s. 7-15.
  15. Ertuğrul, Alidost. (2009). “Hamam Yapıları ve Literatürü”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 7/13, s. 241-266.
  16. Eyüpoğlu, İsmet Zeki. (1998). Anadolu İnançları-Anadolu Üçlemesi I (Yıkanma). Toplumsal Dönüşüm Yayınları,
  17. İstanbul.
  18. Loos, Adolf. (1914). “Heimat Kunst”, Samtliche Schriften, 1. Cilt,, s. 339. Lynch, Kevin. (1996). “Çevrenin İmgesi”, Çev. İlknur Özdemir, Cogito (Kent ve Kültürü), Üç Aylık Düşünce Dergisi, Sayı 8/Yaz, s. 153-161.
  19. Macit, Yunus. (2005). “Beden Temizliği İçin Yapılmış Mekânlar ile İlgili Hadislerin Tenkid ve Tahlili”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi V/4, s. 167-207.
  20. Öncü, Ayşe & Weyland, Petra. (2005