Dergiler / Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 19 - Sayı: 75

TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN BELİRLEYİCİLERİNİN ÇEKİM MODELİ İLE ANALİZİ

THE ANALYSIS OF DETERMINANTS OF THE FOREIGN DIRECT INVESTMENT IN TURKEY THROUGH THE GRAVITY MODEL

Sayfa
1419–1443
Yayın Tarihi
2020-07-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Panel veri analizi sonuçlarına göre kukla değişken haricindeki tüm değişkenlerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde istatistiki açıdan anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğrudan yabancı yatırım, yurtiçinde yerleşik olan kuruluşların yabancı ülkelerde yeni bir üretim tesisi kurmak, mevcut bir tesisi satın almak ya da o tesise ortak olmak gibi yollarla yatırım yapması olarak tanımlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Küreselleşmeyle birlikte doğrudan yabancı yatırımların hacmi de artış göstermiş, dolayısıyla ülkelerin bu tür yatırımları çekmesinde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi araştırmacılar açısından önemli hale gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Panel veri analizi sonuçlarına göre kukla değişken haricindeki tüm değişkenlerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde istatistiki açıdan anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2000-2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Doğrudan Yabancı Yatırımlar · Çekim Modeli · Türkiye

Özet

Doğrudan yabancı yatırım, yurtiçinde yerleşik olan kuruluşların yabancı ülkelerde yeni bir üretim tesisi kurmak, mevcut bir tesisi satın almak ya da o tesise ortak olmak gibi yollarla yatırım yapması olarak tanımlanmaktadır. Küreselleşmeyle birlikte doğrudan yabancı yatırımların hacmi de artış göstermiş, dolayısıyla ülkelerin bu tür yatırımları çekmesinde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi araştırmacılar açısından önemli hale gelmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Türkiye’de 2000-2017 yılları arasında gerçekleşen doğrudan yabancı yatırımların belirleyicilerini çekim modeli ile analiz etmektir. Çalışmada, 2000-2017 döneminde kesintisiz her yıl Türkiye’ye doğrudan yabancı yatırım yapan 26 ülke ele alınmıştır. Modelde Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar bağımlı değişken olarak alınmış, bağımsız değişkenler olarak ise çekim modelinin temel değişkenleri (Türkiye ve kaynak ülkenin GSYH’leri, nüfusları ve iki ülkenin başkentleri arasındaki mesafeleri) ile Türkiye’nin yolsuzluk endeksine, ekonomik özgürlük endeksine, reel efektif döviz kuru endeksine, faiz oranına ve serbest ticaret anlaşmasına üyeliği temsil eden bir kukla değişkene yer verilmiştir. Panel veri analizi sonuçlarına göre kukla değişken haricindeki tüm değişkenlerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde istatistiki açıdan anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEGEN, V., BUZDAĞLI, Ö. (2020). TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN BELİRLEYİCİLERİNİN ÇEKİM MODELİ İLE ANALİZİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 75, 1419–1443. https://ajindex.com/articles/97245

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Bevan, A. A., Estrin, S. (2004). The Determinants of Foreign Direct Investment into European Transition Economies, Journal of Comparative Economics, 32, 775-787.
  2. Bodur, S. H. (2007). Dünyada Yabancı Sermayenin Gelişimi ve Yabancı Sermaye Hareketlerinin Türkiye Üzerindeki Etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bozdağlıoğlu, Y., Evlimoğlu, U. (2014). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Tarihsel Süreçte Gösterdiği Gelişim: Hukuksal ve Ekonomik Yansımalar, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 32-52.
  3. Brainard, S. (1997). An Empirical Assessment of Proximity-Concentration Trade-off between Multinational Sales and Trade, American Economics Review, 87(4), 520-544.
  4. Çetinkaya, M. (2004). Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Sektörel Dağılımının Önemi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Devlet Planlama Teşkilatı (2000). Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyon Raporu ( DPT: 2514. ÖİK: 532). Ankara:
  5. DPT. Di Mauro, F. (2000). The Impact of Economic Integration on FDI and Exports: A Gravity Approach, CEPS Working Document, No 156. Dumludağ, D. (2003). Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımlarının Tarihsel Gelişimi, Toplum ve Bilim, 96, 1-33.
  6. Durgan, S. (2016). Türkiye’nin Doğrudan Yabancı Yatırım Potansiyelinin Çekim Modeli Kullanılarak Belirlenmesi, Ankara: T.C. Kalkınma Bakanlığı Ekonomik Modeller ve Stratejik Araştırmalar Genel Müdürlüğü, (Yayın no, 2954), 1-153.
  7. Eğilmez, M. (2019).
  8. Krizden Çıkışın Anahtarı, Kendime Yazılar, http://www.mahfiegilmez.com/2019/04/krizden-cksn-anahtar.html#more, Erişim Tarihi: 27.12.2019. Ekonomi Bakanlığı (Aralık 2016). Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü. https://www.ekonomi.gov.tr/portal/content/conn/UCM/uuid/dDocName:EK-233957, Erişim Tarihi: 25.02.2019.
  9. Emsen, Ö. S., Değer, K. (2005). Geçiş Ekonomileri ve Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermayenin Dinamikleri, (953). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  10. Erdilek, A. (2006). Türkiye’nin Osmanlı’dan Günümüze Kadar Uzanan Doğrudan Yabancı Yatırım Ortamına ve Politikalarına Tarihsel Bir Bakış, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (30), 16-35.
  11. Güven, Y. (2007).
  12. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Gelişme Yolunda Ülke Ekonomileri Üzerine Etkileri: Türküye için Ampirik Bulgular ve Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Sakarya: Sakarya