KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Maliye ve Finans Yazıları / 2023 / Sayı: 120

Türkiye'de Erdemsiz Mallar Üzerindeki Özel Tüketim Vergilerinin Performans Değerlendirmesi

Evaluation of The Performance of Excise Tax on Demerit Goods in Turkey

Osman GÜLDEN
Mustafa MIYNAT
Sayfa
73–96
Yayın Tarihi
2023-10-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sonucunda, Türkiye’de sağlık vergileri bütçe fiskalite amacında kısmen başarılı olsa da ekonomik, sosyal ve halk sağlığı çıktılarında etkinliğin sağlanamadığı ve ikincil amaçlarda başarısız olduğu sonucuna varılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Başta alkollü içecekler ve tütün ürünleri olmak üzere, sağlığa zararı olan erdemsiz malların üzerinde özel tüketim vergilerinin etkinliği önemli bir tartışma konusudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın amacı, Türkiye’de 2002 yılından itibaren uygulama alanı bulan erdemsiz mallar üzerindeki özel tüketim vergilerinin etkinliğini analiz etmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz sonucunda, Türkiye’de sağlık vergileri bütçe fiskalite amacında kısmen başarılı olsa da ekonomik, sosyal ve halk sağlığı çıktılarında etkinliğin sağlanamadığı ve ikincil amaçlarda başarısız olduğu sonucuna varılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2002 Verileri
⚙️Değişkenler:Özel Tüketim Vergileri · Sağlık Vergileri · Halk Sağlığı

Özet

Başta alkollü içecekler ve tütün ürünleri olmak üzere, sağlığa zararı olan erdemsiz malların üzerinde özel tüketim vergilerinin etkinliği önemli bir tartışma konusudur. Çalışmanın amacı, Türkiye’de 2002 yılından itibaren uygulama alanı bulan erdemsiz mallar üzerindeki özel tüketim vergilerinin etkinliğini analiz etmektir. Çalışmada, bu vergilerin dört ana hedef ve on dört alt hedefteki kantitatif göstergelerle performans analizi gerçekleştirilmektedir. Analiz sonucunda, Türkiye’de sağlık vergileri bütçe fiskalite amacında kısmen başarılı olsa da ekonomik, sosyal ve halk sağlığı çıktılarında etkinliğin sağlanamadığı ve ikincil amaçlarda başarısız olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract

The effectiveness of health taxes on vices harmful to health, especially alcoholic beverages and tobacco products, is an essential issue of debate. The study aims to analyze the effectiveness of excise taxes on vices, which have been practiced in Turkey since 2002. In the study, we conducted a performance analysis of these taxes with quantitative indicators in four main targets and sixteen sub-targets. As a result of the analysis, we concluded excise taxes in Turkey are partially successful for fiscality goals, efficiency cannot be achieved in economic, social, and public health outputs, and are unsuccessful in secondary targets.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLDEN, O., MIYNAT, M. (2023). Türkiye'de Erdemsiz Mallar Üzerindeki Özel Tüketim Vergilerinin Performans Değerlendirmesi. Maliye ve Finans Yazıları, Sayı: 120, 73–96. https://ajindex.com/articles/972102

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Akar, S., Uysal Sahin, O. (2015). An Analysis of Tax Buoyancy in Turkey, Journal of Economics, Finance and Accounting, 2(1), 29-43.
  2. Aktan, C.C. (2019).
  3. Paternalizm, Tercihleri Vergileme ve Vergi Ayrımcılığı: (‘In Loco Parentis’ Olarak İyiliksever Devlet, Selektif Vergileme ve Beklenmeyen Sonuçlar. Mali Ayrımcılık (Ed.C.C.Aktan), First Ed., Ankara:
  4. Seçkin Yayınları.
  5. Arslan, T., Ağırbaş, İ. (2017). Sağlık Çıktılarının Ölçülmesi: QALY ve DALY. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2017(13), 99-126.
  6. Brennan, G., Lomasky, L. (1983). Institutional Aspects of ‘Merit Goods’ Analysis, FinanzArchiv / Public Finance Analysis. 41(2), 183-206.
  7. Brownell, K., et.al. (2010). Personal Responsibility and Obesity: A Constructive Approach To A Controversial Issue. Health Affairs, 29(3), 379-387. doi: 10.1377/hlthaff.2009.0739. Debbaut, S. (2021). The Legitimacy of Criminalizing Drugs: Applying the ‘Harm Principle’ of John Stuart Mill to Contemporary Decision-Making. International Journal of Law, Crime and Justice, 100508. doi: 10.1016/j.ijlcj.2021.100508. Desmarais-Tremblay, M. (2019). The Normative Problem of Merit Goods in Perspective. Forum for Social Economics. 48(3), 219-247. doi: 10.1080/07360932.2016.1196593. Dworkin, G. (2020).
  8. Paternalism, Stanford Encyclopedia of Philosophy. (Access Date: 06.07.2021), Fall 2020 Edition, https://plato.stanford.edu/archives/fall2020/entries/paternalism/.
  9. Eecke, W. (2003). Adam Smith and Musgrave’s Concept of Merit Good. Journal of Socioeconomics, 31(2003), 701-720.
  10. Erbaydar, N. (2009). Hastalık Yükü Kavramı ve Hesaplanmasında Kullanılan Ölçütler ve Daly Kavramına Kısa Bakış. Toplum Hekimliği Bülteni, 28(1), 21-25.
  11. Ericson, T., Kjønstad, B., Barstad, A. (2014). Mindfulness and Sustainability. Ecological Economics, 104, 73-79. doi: 10.1016/j.ecolecon.2014.04.007. Eunseong, O. (2016). Mill on Paternalism. Journal of Political Inquiry, 2016(Fall), 1-12.
  12. Gulen, M., Satar, S., Avci, A., Acehan, S., Orhan, U., Nazik, H. (2020). Methanol Poisoning in Turkey: Two Outbreaks, a Single Center Experience. Alcohol, 2020(88), 83–90. https://doi.org/10.1016/j.alcohol.2020.07.002.
  13. Gülden, O. (2022). The Effect of Excise Tax on Demerit Goods on Public Health. Manisa Celal Bayar University Institute of Social Sciences, (Unpublished Doctoral Dissertation), Thesis Number: 749075, Manisa. Head, J. (1969). Merit Goods Revisited. FinanzArchiv / Public Finance Analysis, 28(2), 214-225.
  14. Hoberg, N., Strunz, S. (2018). When Individual Preferences Defy Sustainab