Dergiler / Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2023 / Sayı: Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına)

Türkçede İçeklerin Varlığı Mümkün mü? Neden Olmasın?

Does Turkish Have Infixes? Why not?

Sayfa
1339–1359
Yayın Tarihi
2023-10-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ayrıca, sistemde karmaşık işlemlere izin verilmemesi ve tüm işlemlerin sadece şablonla sınırlı olması nedeniyle Türkçe yinelemeli içekler için sabit şablon analizinin bilişsel yükü en aza indirdiği savunulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sonekleme ve önekleme işlemleriyle karşılaştırıldığında içekleme, bağımlı bir biçimbirimin bir tabanın içine yerleştirildiği nadir bir biçimbilimsel süreçtir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Biz bu çalışmada, Yu’yu (2007) temel alarak, Türkçedeki yinelemeli söz oyunlarında gerçek içek bulunduğunu ileri sürmekteyiz.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ayrıca, sistemde karmaşık işlemlere izin verilmemesi ve tüm işlemlerin sadece şablonla sınırlı olması nedeniyle Türkçe yinelemeli içekler için sabit şablon analizinin bilişsel yükü en aza indirdiği savunulmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2007 Verileri
⚙️Değişkenler:Türkçe söz oyunlarında yinelemeli içekleme · içekler · kuş dili

Özet

Sonekleme ve önekleme işlemleriyle karşılaştırıldığında içekleme, bağımlı bir biçimbirimin bir tabanın içine yerleştirildiği nadir bir biçimbilimsel süreçtir. Dilbilgisel içeklerin çoğu esasen önek ya da sonek oldukları için alanyazında gerçek içek olarak kabul edilmemekte, sesbilimsel sebeplerden ötürü içek biçimiyle karşımıza çıktıkları söylenmektedir. Biz bu çalışmada, Yu’yu (2007) temel alarak, Türkçedeki yinelemeli söz oyunlarında gerçek içek bulunduğunu ileri sürmekteyiz. Buradan hareketle çalışmamızın üç temel iddiası bulunmaktadır: (i) Türkçe söz oyunlarındaki gerçek içekler, önceki çalışmaların yaptığı gözlemlerin aksine, -gV- değil -Vg- kalıbına sahiptir. (ii) Yinelemeli -Vg- içeki, önceki açıklamaların aksine, tabandaki her kaynak ünlüyü soldan sağa değil, sağdan sola kopyalayıp bu ünlünün öncesine yerleşerek tabanı bölmektedir. (iii) Türkçedeki yinelemeli iç ekler, dallanmanın mümkün olmadığı sabit (değişmeyen) sesbilimsel bir şablona (NO) sahiptir. Yaptığımız bu -Vg- kalıbı çözümlemesi ve şablon açıklaması uzun ünlülerin kopyalanmış oldukları formda neden kısaldıklarını ve ünsüz çiftlerindeki ikincil ünsüzün (son ünsüz) neden kaybolduğunu açıklayabilmektedir. Buna göre, sabit şablon analizimizde uyak veya çekirdeğin dallanma olasılığı olmadığından, çekirdekten içeke sadece ünlü içeriği aktarılırken, ünlü uzunluğu veya son ünsüz bu pozisyona kopyalanamamaktadır. Ayrıca -Vg- içekleme kalıbının Baskça ve Tagalogca gibi çeşitli dillerden örneklerle de desteklendiği ve bu dillerin de söz oyunlarında -VC- içekleme kalıbına sahip olduğu belirtilebilir. Çalışmada ayrıca, sistemde karmaşık işlemlere izin verilmemesi ve tüm işlemlerin sadece şablonla sınırlı olması nedeniyle Türkçe yinelemeli içekler için sabit şablon analizinin bilişsel yükü en aza indirdiği savunulmaktadır.

Abstract

Compared to suffixation and prefixation, infixation is an uncommon morphological process in which a bound morpheme is inserted into a base. Most of the grammatical infixes are accepted as false infixes in the literature since they are originally either prefixes or suffixes but they surface as infixes due to some phonological reasons. However, there are also true infixes, which come with language games, disguises and iterative infixing ludlings. In the present study, following Yu (2007), we argue that Turkish has true infixation in iterative ludlings known as Kuş Dili (the Bird Language). Accordingly, we have three basic claims: (i) The true infixes in Turkish has -Vg- pattern not -gV-, contrary to the previous ludling observations. (ii) The iterative infix -Vg- interrupts the base preceding and copying every source vowel from right-to-left not from left-to-right, as opposed to the previous accounts. (iii) The Turkish iterative infixes have a fixed (unchanging) phonological template (NO) in which there is no way of branching. Our -Vg- pattern analysis and templatic account can explain why long vowels are shortened and why the coda consonant is displaced in the copied form. Accordingly, since there is no possibility for branching of the rhyme or nucleus on the infix template, only the vowel content is copied from the source nucleus to the infix, not the vowel length or coda consonant. Note that our -Vg- infixation pattern also finds empirical support from various languages such as Basque and Tagalog, which are also argued to have -VC- infixal pattern in their ludlings. As a result, we argue that the fixed template analysis for Turkish iterative infixes minimizes the cognitive burden since all one can do is limited to the template (no complex operations in the system).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MERAL, S. B. (2023). Türkçede İçeklerin Varlığı Mümkün mü? Neden Olmasın?. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına), 1339–1359. https://ajindex.com/articles/969477

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akalın, L. S. (2000). Türkçesiz Türkçe ve Kuş Dili [Turkish without Turkish and the Bird Language], Türk Dünyası Tarih ve Kültür Dergisi, 162, 22-23.
  2. Aksan, D. (1968). Anadolu’da Islık Dili Araştırması Ön Raporu [Pre-Report of the Anatolian Whistled Language Research]. Türkoloji Dergisi, 1(3), 49-64.
  3. Alidou, O. (1997). A Phonological Study of Language Games in Six Languages of Niger. Unpublished PhD Dissertation, Indiana University, Bloomington. Anderson, S. (1992). A-morphous Morphology. Cambridge: Cambridge University Press.
  4. Bacovcin, H. A, & Freeman, A. (2016).
  5. Infixation, Integration and Phonological Cycles: Evidence from Akkadian Verbal Morphology. In C. Hammerly and B. Prickett (Eds.), Proceedings of NELS 46, 51-58.
  6. Cambridge, Mass: MIT Press.
  7. Bagemihl, B. (1988). Alternate Phonologies and Morphologies. Unpublished PhD Dissertation, University of British Columbia, Vancouver. Bagemihl, B. (1995). Language Games and Related Areas. In John Goldsmith (Ed.) The Handbook of Phonological Theory, 697–712. Oxford: Basil Blackwell. Başkan, Ö. (1968). Türkçe Islιk Dili. Ιstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 16(1), 1-10.
  8. Baturay-Meral, S. (2020). The New Template Model and the Phonology-Morphology Interface in Turkish: the Parametric Hierarchical System and Universal Implications. Amsterdam: LOT Publications. Blevins, J. (1999). Untangling Leti infixation. In Oceanic Linguistics, 38(2), 383-403.
  9. Broselow, E. & McCarthy, J. (1983). A Theory of Internal Reduplication. Linguistic Review, 3, 25-88.
  10. Cohn, A. C. (1992). The Consequences of Dissimilation in Sundanese. Phonology, 9(2), 199-220.
  11. Davis, S. (1994). Language Games. In R. E. Asher and J. M. Y. Simpson (Eds.), Encyclopedia of Language and Linguistics, 1980–1985. Oxford: Pergamon Press.
  12. Elfner, E., & Kimper, W. (2008). Reduplication without RED: Evidence from Diddly-Infixation. In N. Abner & J. Bishop (Eds.), Proceedings of WCCFL, 150–158.
  13. Göksel, A. & Kerslake, C. (2011). Turkish: A Comprehensive Grammar. London: Routledge. Greenberg, J. H. (1968). Some Universals of Grammar with Particular Reference to the Order of Meaningful Elements. In J. H. Greenberg (Ed.), Universals of language, 40-70.
  14. Cambridge, Mass.: MIT Press.
  15. Goudswaard, N. (2004). Infix Allomorphy in Ida’an-Begak. Proceedings of AFLA 11, 2004, ZAS Berlin, 89–102.
  16. Berlin. Halle, M. (2001). Infixation versus Onset Metathesis in Tagalog, Chamorro, and Toba Batak. In M. Kenstowicz (Ed.), Ken Hale: A life in language, 153-168. Cambridg