Dergiler / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2023 / Cilt: 8 Sayı: 2

Hakkâri Nasturileri: İsyan ve Göç (1915-1936)

Hakkâri Nestorians: Revolt and Migration (1915-1936)

Sayfa
1861–1898
Yayın Tarihi
2023-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dünya Savaşı’nın başlarından (1935) 1936 senesine kadar geçen süre zarfında Hakkârili Nasturilerin göç süreçleri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı idaresinde uzun yıllar Hakkâri ve civarında yaşamlarını sürdüren Nasturiler için I.
📊
Temel Bulgular & Veri:Rusya’dan beklenen desteğin gelmemesi üzerine 1915 senesi ortalarında İran’ın Urmiye ve Salmas vilayetlerine göç eden Nasturiler, 1917’de Rusya’da çıkan Ekim devriminin ardından İngilizlerin güdümüne girmişler ve Osmanlı’nın İran coğrafyasında başlattığı harekatın ardından 1918 senesi Temmuz’unda o sırada İngilizlerin denetimi altında bulunan Irak’a göç etmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Dünya Savaşı’nın başlarından (1935) 1936 senesine kadar geçen süre zarfında Hakkârili Nasturilerin göç süreçleri ele alınacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hakkâri · Nasturi · Göç

Özet

Osmanlı idaresinde uzun yıllar Hakkâri ve civarında yaşamlarını sürdüren Nasturiler için I. Dünya Savaşı önemli bir kırılmayı ifade eder. Savaşın başlamasının ardından bağımsızlık umuduna kapılarak Rusya’nın safında yer alan Nasturiler, bu amaçlarına ulaşmak şöyle dursun ilerleyen süreçte yurtları olan Hakkâri’yi de terk etmek mecburiyetinde kalmışlardır. Rusya’dan beklenen desteğin gelmemesi üzerine 1915 senesi ortalarında İran’ın Urmiye ve Salmas vilayetlerine göç eden Nasturiler, 1917’de Rusya’da çıkan Ekim devriminin ardından İngilizlerin güdümüne girmişler ve Osmanlı’nın İran coğrafyasında başlattığı harekatın ardından 1918 senesi Temmuz’unda o sırada İngilizlerin denetimi altında bulunan Irak’a göç etmişlerdir. Nasturilerin bundan sonraki en önemli amacı İngilizlerin desteğiyle Hakkâri’yi de içerisine alacak bağımsız bir devlet kurmaktır. Ancak kendilerine verilen sözler tutulmadan İngilizlerin 30 Mayıs 1932’de Irak’taki manda idaresinin sona ermesi Nasturiler üzerinde önemli bir hayal kırıklığı oluşturmuştur. Bundan sonra Milletler Cemiyetinin öncülüğünde Irak dahilinde, çevre ülkelerde ve uzak kıtalardaki alanlarda Nasturilerin toplu şekilde iskânları için çalışmalar başlatılmıştır. Fakat başarı sağlanamamıştır. Netice olarak bağımsızlık umutlarına kapılarak İtilaf Bloku içerisinde yer alan ve Hakkâri’yi terk etmek zorunda kalan Nasturiler, yirmi yıla yakın bir süreden sonra amaçlarına ulaşamadan ve önemli kayıplar verdikten sonra Irak dâhilindeki muhtelif alanlara dağılmışlardır. Bu çalışmada, I. Dünya Savaşı’nın başlarından (1935) 1936 senesine kadar geçen süre zarfında Hakkârili Nasturilerin göç süreçleri ele alınacaktır.

Abstract

For the Nestorians, who lived in and around Hakkâri for many years under the Ottoman rule, World War I represents a significant break. The Nestorians, who took the side of Russia by hoping for independence after the start of the war, had to leave their homeland Hakkâri in the following process, let alone achieving this goal. The Nestorians, who migrated to Iran's Urmia and Salmas provinces in the middle of 1915 after the expected support from Russia did not come, came under the command of the British after the October Revolution in Russia in 1917. They migrated to Iraq, which was under the control of the British. The next most important goal of the Nestorians is to establish an independent state that will include Hakkâri with the support of the British. However, the end of the British mandate in Iraq on May 30, 1932, before the promises made to them were kept, created a significant disappointment for the Nestorians. After that, under the leadership of the League of Nations, studies were started for the collective resettlement of Nestorians in Iraq, in the surrounding countries and in distant continents. But success was not achieved. As a result, the Nestorians, who were in the Entente Bloc and had to leave Hakkâri with their hopes of independence, dispersed to various areas within Iraq after nearly twenty years without achieving their goals and after suffering significant losses. In this study, the migration processes of the Nestorians of Hakkâri will be discussed from the beginning of the First World War (1935) to 1936.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PUSTU, Y. (2023). Hakkâri Nasturileri: İsyan ve Göç (1915-1936). Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 1861–1898. https://ajindex.com/articles/965522

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. BCA.30.10.0.0/259.741.39;30.10.0.0/108.706.3;30.10.0.0/99.642.12;30.10.0.0/259.741.24;30.10.0.0/259.742.3;30.18.1.1/16.71.19; 14.34.13; 490.1.0.0/607.102.7. BOA, DH. ŞFR. 46/78; 46/102; 484/140. BOA, DB.TDA. 534.36973.148633.23. BOA, DH.EUM. 4.Şb., 23/113. BOA, DH.MKT. 2087/7. BOA, Y.MTV. 108/22. BOA, Y.PRK.UM. 27/64; 30/10; 48/69. “Asuri Göçmenler”, Ulus, 26 Haziran 1936. “Asuri Meselesi Cemiyeti Akvamda”, Milliyet, 31 Ağustos 1933. “Asuri Meselesi”, Cumhuriyet, 16 Kanunuevvel (Aralık) 1933. “Asuri Meselesi”, Cumhuriyet, 18 Temmuz 1934. “Asurî Mültecilerine Güyan'da Yer Aranıyor”, Ulus, 21 Sonkanun (Ocak) 1935. “Asuriler Meselesi ve Milletler Cemiyeti”, Akşam, 17 Eylül 1933. “Asuriler Milletler Cemiyeti Bunlara Yer Bulmaya Çalışıyor”, Akşam, 18 Temmuz 1934. “Asuriler Suriyeye Yerleştiriliyor”, Cumhuriyet, 8 Eylül 1935. “Asuriler ve Irak”, Milliyet, 15 Ağustos 1933. “Asuriler ve Irak”, Vakit, 19 Birinciteşrin (Ekim) 1933. “Asuriler”, Akşam, 5 Teşrinievvel (Ekim) 1935. “Asurilere Vatan Aranıyor”, Cumhuriyet, 27 Kanunuevvel (Aralık) 1932. “Asurilere Yer Aranıyor”, Cumhuriyet, 20 Şubat 1934. “Asurilere Yer Aranıyor”, Milliyet, 18 Temmuz 1934. “Asurîlerin Hicreti Bir Zaman Bizimle Döğüşen Asurîler, Iraktan İrana Hicret Edecekler”, Vakit, 18 Nisan 1933. “Brezilya’da Asurilere Yurt Bulunabildi”, Akşam, 20 Kanunusani (Ocak) 1934. “Cenup Hududumuzda Asurilerden Bir Ordu İngilizler Ne Yapmak İstiyorlar?”, Vakit, 9 Nisan 1929. “Güyanada İskân Edilecek”, Cumhuriyet, 24 Eylül 1934. “Habeş Ordusuna Giren Asuri Prensi”, Ulus, 8 Ağustos 1935. “Habeş Ordusunda Muallim”, Akşam, 8 Ağustos 1935. “Hakkâri’de Bir Hadise”, Hâkimiyet-i Milliye, 13 Ağustos 1924. “Hariçte”, Akşam, 29 Mart 1934. “Irak Asurîleri”, Milliyet, 20 Şubat 1934. “Irak Asurileri”, Milliyet, 24 Kânunuevvel (Aralık) 1933. “Irakta Asurî Ekalliyeti”, Hâkimiyet-i Milliye, 17 Birincikanun (Aralık) 1932. “Iraktaki Asurilerin Katliamı Meselesi”, Cumhuriyet, 24 Ağustos 1933. “Iraktaki Harp”, Cumhuriyet, 11 Ağustos 1933. “Iraktaki Katliam Asurîlerin Vaziyeti Hakkında Haberler Geliyor”, Vakit, 21 Ağustos 1933. “İskân Edilecek Asuriler”, Milliyet, 12 Kânunuevvel (Aralık) 1933. “Milletler Cemiyetinden Tetkik Edilen Muhtelif Mes’eleler”, Milliyet, 30 Eylül 1934. “Musul Petroller”, Milliyet, 3 İkincikânun (Ocak) 1935. “Nasturiler Suriyede mi İskân edilecek?”, Akşam, 31 Ağustos 1934.
  2. Akgül, Suat, Musul Sorunu ve Nasturi İsyanı, Berikan Yayınları, Ankara 2001.
  3. Akyüz, Yahya, Türk Kurtuluş Savaşı ve Fransız Kamuoyu 1919-1922,