Dergiler / Eğitim Bilim Toplum / 2023 / Cilt: 21 Sayı: 83

TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİMİNDE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ

Sayfa
163–185
Yayın Tarihi
2023-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada resmi istatistiksel verilere ve Türkiye’deki üniversitelerde yapılan araştırmalara dayanarak kadın akademisyenlerin akademik ve yönetsel kadrolardaki dağılımı vakıf-kamu üniversitelerindeki durum, disiplinler arasındaki ve kentler arasındaki farklılıklar tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yükseköğrenim sisteminin ve akademik kadroların oluşumu dünya ve Türkiye düzleminde siyasal politikalardan, toplumsal cinsiyet ve emek rejiminin etkilerinden muaf değildir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma yaşamının diğer alanlarında olduğu gibi yükseköğrenimdeki akademik ve yönetsel kadroların belirlenmesi, tayini, performans, ilerleme ve yükselme kriterlerinde açık ya da örtülü olarak toplumsal cinsiyet rejiminin ve atanmış rollerinin izlerini sürmek mümkün.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada resmi istatistiksel verilere ve Türkiye’deki üniversitelerde yapılan araştırmalara dayanarak kadın akademisyenlerin akademik ve yönetsel kadrolardaki dağılımı vakıf-kamu üniversitelerindeki durum, disiplinler arasındaki ve kentler arasındaki farklılıklar tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:yükseköğrenim · cinsiyet eşitsizliği · akademisyen

Özet

Yükseköğrenim sisteminin ve akademik kadroların oluşumu dünya ve Türkiye düzleminde siyasal politikalardan, toplumsal cinsiyet ve emek rejiminin etkilerinden muaf değildir. Çalışma yaşamının diğer alanlarında olduğu gibi yükseköğrenimdeki akademik ve yönetsel kadroların belirlenmesi, tayini, performans, ilerleme ve yükselme kriterlerinde açık ya da örtülü olarak toplumsal cinsiyet rejiminin ve atanmış rollerinin izlerini sürmek mümkün. Kadınların eğitime katılımı, eğitim-öğretim kurumlarındaki mesleki ve yönetsel pozisyonları açısından dikey hiyerarşi olarak adlandırılan ayrışma biçimi geçerliliğini koruyor. Tarihsel olarak irdelendiğinde, sayısal anlamda kadınların akademideki varlıkları olumlu bir seyir izlese de akademik ya da yönetsel kademelenmede kadınların temsili hala belirgin biçimde düşük. Buna paralel şekilde, alan ve disiplinlerin kadınlara ve erkeklere atanan toplumsal cinsiyet rolleri ve anlamları temelinde ayrıştığı yatay hiyerarşik bölünme de geçmişe göre çözülse de hala geçerliliğini sürdürüyor. Yükseköğrenim sistemi belirgin şekilde kadınların aleyhinde işleyen yatay ve dikey hiyerarşi mekanizmalarını içinde barındırıyor. Bu çalışmada resmi istatistiksel verilere ve Türkiye’deki üniversitelerde yapılan araştırmalara dayanarak kadın akademisyenlerin akademik ve yönetsel kadrolardaki dağılımı vakıf-kamu üniversitelerindeki durum, disiplinler arasındaki ve kentler arasındaki farklılıklar tartışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERDOĞAN, E. K. (2023). TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİMİNDE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ. Eğitim Bilim Toplum, Cilt: 21 Sayı: 83, 163–185. https://ajindex.com/articles/963769

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Aktuna, G., Erdost T., Özvarış Ş. B. (2023) Üniversitede akademik kariyer yapma ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 32(1): 1-14.
  2. Bothwell, E. (2019). Top universities for tackling gender equality. Times Higher Education. 23 Aralık 2020 tarihinde https://www.timeshighereducation.com/news/universities-scoring-highest-gender-equality adresinden erişildi. Bothwell, E. (2020). Female leadership in top universities advances for first time since 2017. Times Higher Education.10 Ağustos 2023 tarihinde https://www.timeshighereducation.com/news/female-leadership-top-universities-advances-first-time-2017 adresinden erişildi. Bothwell, E., Chinchilla, E.R., Deraze, E. V.d. (2022), Gender equalıtyhow global unıversıtıes are performıng part 1, 15 Temmuz 2023 tarihinde https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000380987/PDF/380987eng.pdf.multi adresinden erişildi Catalyst. (2020). Women in academia: quick take. 5 Aralık 2020 tarihinde Catalyst Web Sitesi: https://www.catalyst.org/research/women-in- academia/#:~:text=While%20women%20represent%20just%20over,%25)%20of%20Professo rs%20in%202018.&text=Women%20held%20over%20half%20(57.0,lowest%20ranking%20po sitions%20in%20academia. adresinden erişildi Davies, C., ve Rosser, J. (1987, Şubat). Women's career paths. a male pathway unwilling to bend. The Health Service Journal, 97(5036), 158-159.
  3. Erdoğan-Kaya, E. (2021a). Bayağı kalabalığız. İstanbul.
  4. İletişim Yayınları Erdoğan-Kaya, E. (2021b). Yükseköğrenimde yönetsel kadrolarda cinsiyet eşitsizliği. 13 Temmuz 203 tarihinde https://univder.org/turkiyede-yuksekogrenimde-yonetsel-kadrolarda-cinsiyet-esitsizligi/ adresinden erişilmiştir. Göker, Z. G., ve Polatdemir, A. (2019). Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında toplumsal cinsiyet eşitliği mekanizmaları: bir temel değerlendirme çalışması. İstanbul: Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) ve Research Worldwide İstanbul. 22 Aralık 2020 tarihinde https://sugender.sabanciuniv.edu/sites/sugender.sabanciuniv.edu/files/univ_toplumsal_cins iyet_raporu_30nisan.pdf#page=39 adresinden erişilmiştir. Güneli-Özdemir, M. (2023). Hem maaş düşük hem de iş yükü çok. Milliyet Gazetesi, 26.07.2023, https://www.milliyet.com.tr/egitim/hem-maas-dusuk-hem-de-is-yuku-cok-6981488 adresinden erişilmiştir. Günlük-Şenesen, G. (2012). Üniversite üst yönetiminde kadınların konumu: Türkiye’de 1990’lardan 2000’lere ne değişti?”, Ed. A. Makal ve G. Toksöz. Geçm