Dergiler / Milli Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 52 Sayı: 239

Açık Öğretim Liseleri Öğrencilerinin Sosyodemografik Özellikleri ve Eğitim Süreçlerinin İncelenmesi

Investigations Of Sociodemographic Characteristics and Educational Processes of Open Education High School Students

Zehra Öztürk(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0000-0002-9364-5734
Sayfa
2203–2240
Yayın Tarihi
2023-09-13
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulgularında sosyodemografik özelliklere göre dağılımlarda; cinsiyet göre kadınların, yaşa göre 18-27 yaş arasındakilerin, yaşadıkları ile göre İstanbul’da yaşayanların, medeni durumlarına göre evlilerin, çocuk durumuna göre çocuğu olmayanların, çalışma durumuna göre herhangi bir işte çalışmayanların, bilgisayar ve internet kullanımlarına göre orta ve ileri düzeyde bilgisayar ve internet kullanabilenlerin, anne-baba eğitim düzeyleri ilkokul ve altı, eş eğitim düzeyi ise ortaöğretim (lise) ara sınıftan ayrılma olanların, evdeki imkânlarına göre bilgisayar ve internet bağlantısı bulunanların, gelir düzeyleri asgari ücretin altındakilerin oranının fazla olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada açık öğretim liselerinde öğrenim gören öğrencilerin sosyodemografik özelliklerinin ve eğitim süreçlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada, genel tarama yöntemlerinden tekil tarama modeli kullanılmıştır. 447 öğrenciye çevrim içi ortamda anket uygulaması yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulgularında sosyodemografik özelliklere göre dağılımlarda; cinsiyet göre kadınların, yaşa göre 18-27 yaş arasındakilerin, yaşadıkları ile göre İstanbul’da yaşayanların, medeni durumlarına göre evlilerin, çocuk durumuna göre çocuğu olmayanların, çalışma durumuna göre herhangi bir işte çalışmayanların, bilgisayar ve internet kullanımlarına göre orta ve ileri düzeyde bilgisayar ve internet kullanabilenlerin, anne-baba eğitim düzeyleri ilkokul ve altı, eş eğitim düzeyi ise ortaöğretim (lise) ara sınıftan ayrılma olanların, evdeki imkânlarına göre bilgisayar ve internet bağlantısı bulunanların, gelir düzeyleri asgari ücretin altındakilerin oranının fazla olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Açık öğretim okulları · açık öğretim lisesi · mesleki açık öğretim lisesi

Özet

Bu araştırmada açık öğretim liselerinde öğrenim gören öğrencilerin sosyodemografik özelliklerinin ve eğitim süreçlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, genel tarama yöntemlerinden tekil tarama modeli kullanılmıştır. 447 öğrenciye çevrim içi ortamda anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma bulgularında sosyodemografik özelliklere göre dağılımlarda; cinsiyet göre kadınların, yaşa göre 18-27 yaş arasındakilerin, yaşadıkları ile göre İstanbul’da yaşayanların, medeni durumlarına göre evlilerin, çocuk durumuna göre çocuğu olmayanların, çalışma durumuna göre herhangi bir işte çalışmayanların, bilgisayar ve internet kullanımlarına göre orta ve ileri düzeyde bilgisayar ve internet kullanabilenlerin, anne-baba eğitim düzeyleri ilkokul ve altı, eş eğitim düzeyi ise ortaöğretim (lise) ara sınıftan ayrılma olanların, evdeki imkânlarına göre bilgisayar ve internet bağlantısı bulunanların, gelir düzeyleri asgari ücretin altındakilerin oranının fazla olduğu görülmüştür. Eğitim süreçlerine bakıldığında öğrencilerin çoğunlukla ortaokul ve ortaöğretim (lise) ara sınıftan ayrılmış olup ekonomik nedenlerle eğitimlerini yarıda bıraktığı görülmüştür. Açık öğretim liselerine meslek ve diploma sahibi olmak amacıyla kayıt yaptıranların ve okul türlerinden Açık Öğretim Lisesi’ni tercih edenlerin oranı fazladır. Çoğunluğu daha önce herhangi bir uzaktan eğitim faaliyetine katılmayan öğrenciler, ders seçme ve kayıt işlemlerini kendileri yapmakta, ders çalışırken daha çok dijital materyalleri tercih etmektedirler. Öğrenciler açık öğretim liselerinden mezun olduktan sonra da eğitimlerine devam etmeyi planlamaktadırlar. Ayrıca öğrenciler açık öğretim liselerinde eğitimin etkililiğinin artırılması adına eğitim sistemi, kayıt ve ders seçme işlemleri, mezuniyet şartları, sınavlar, ders kitapları, öğrencilere yapılan bilgilendirmeler ve öğrenim süreçlerindeki faaliyetler ile ilgili önerilerde bulunmuşlardır.

Abstract

In this study, it was aimed to determine the sociodemographic characteristics and educational processes of the students studying in open education high schools. In the research, a single screening model from the general screening methods was used. a survey application was made to 447 students in an online environment. When we examined research findings based on personal characteristics, it is seen that according to gender womens, according to age individuals in the 18-27 age group, according to the city where they live individuals living in Istanbul, according to maritul status married individuals, according to child status individuals without children, according to working status individuals who do not work in any job, and according to facilities at home individuals who can use computers and the internet at medium and advanced levels, individuals whose parental education level is primary school or below, whose spouse education level is secondary school (high school) leaving middle class, individuals who have a computer and internet connection at home, and individuals whose income level is below the minimum wage have higher percentage in this distrubition. In the distributions according to educational characteristics, it was seen that students mostly left the middle school and secondary education (high school) intermediate class and left their education halfway due to economic reasons. The rate of individuals who enroll in open education high schools in order to have a profession and/or diploma, and individuals who prefer Open Education High School have higher percentage. Students, most of whom have not participated in any distance education activities before, do their course selection and registration process themselves, and they prefer digital materials while studying. Students plan to continue their education after graduating from open education high schools. Further, students made suggestions about the education system, registration and course selection procedures, graduation conditions, exams, textbooks, information given to students and activities in the learning process in order to increase the effectiveness of education in open education high schools.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Açıkel, K. S., Öztürk, Z. (2023). Açık Öğretim Liseleri Öğrencilerinin Sosyodemografik Özellikleri ve Eğitim Süreçlerinin İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, Cilt: 52 Sayı: 239, 2203–2240. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1159853

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. Aktaş, E. (2019). Halk eğitim merkezine devam eden yetişkinlerin eğitim taleplerinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
  2. Aslanargun, E., Bozkurt, S. ve Sarıoğlu, S. (2016). Sosyo ekonomik değişkenlerin öğrencilerin akademik başarısı üzerine etkileri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(27/3), 201-234. https://dergipark.org.tr/en/pub/usaksosbil/issue/24734/261548
  3. Battin-Pearson, S., Newcomb, M. D., Abbott, R. D., and Hill, K. (2000). Predictors of early high school dropout: A test of five theories. Journal of Educational Psychology, 92(3), 568-582. https://psycnet.apa.org/buy/2000-12129-015
  4. Belen, A., Kandak, M., Demir, E., Çekin, B., Demir, M. ve Kandak, D. (2021). Açık lise öğrencilerinin görüşleri doğrultusunda açık liseyi tercih nedenlerinin belirlenmesi: Ermenek örneği. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3(6), 99-114. https://dergipark.org.tr/en/pub/sosguz/issue/64638/930441
  5. Bilgin, N. Ç., Kesgin, M. T., ve Aka, B. (2018). Yetişkinlerin internet kullanma durumu ve bazı sosyo-demografik değişkenler ile ilişkisi. ERPA 2018, 461. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1393653
  6. Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124. https://dergipark.org.tr/en/pub/auad/issue/34117/378446
  7. Campbell, L. (2004). A strong as the weakest link: Urban high school dropout. High School Journal, 87(2),16-24. https://www.jstor.org/stable/40364301
  8. Chamadia, S., and Mubarik, M. S. (2021). Assessing the effectiveness of vocational training programs in Pakistan: an experimental study. Education+ Training, 63(5). 665-678. https://doi.org/10.1108/ET-04-2020-0085
  9. Chuang, H. (1997). High school youths dropout and re-enrolment behavior. Economics of Education Review, 16(2),171-186. https://doi.org/10.1016/S0272-7757(96)00058-1
  10. Coombs, P. H. and Ahmed, M. (1973) New Paths to Learning, UNICEF: New York.
  11. Çalışkan, M. ve Mencik, Y. (2015). Değişen dünyanın yeni yüzü: sosyal medya. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli sosyal Bilimler Dergisi, (50), 254-277. https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32944/366052
  12. Çam, F. T., ve Bayram, A. (2015). Açık öğretim lisesinde artış: Kadın öğrenciler. Eğitim Bilim Toplum, 13(49), 84,99. https://hdl.handle.net/11494/4034
  13. Çetinkaya, S., ve Demirel, B. (2022). Öğrencilerin açık öğretim lisesini tercih nedenleri ve açık öğretim lisesi hizmetlerine yönelik görüşleri (Erzin Örneği). Research in Social Sciences, 2. 79-104. https://www.researchgate.net/profile/Bora-Cosar/publication/363657246_Relationship_of_Passion_for_Work_with_Turkish_Academics_A_Qualitative_Research/links/632862df071ea12e364666be/Relationship-of-Passion-for-Work-with-Turkish-Academics-A-Qualitative-Research.pdf#page=78
  14. Can, E. ve Sakallı, A. (2023). Örgün eğitimden açık liseye geçiş nedenleri: Bir durum çalışması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 194-237. Doi: 10.51948/auad.1214224
  15. Daniel, S. S., Walsh, A. K., Goldstone, D. B., Arnold, E. M., Reboussin, B. A., and Wood, F. B. (2006). Suicidality, school dropout, and reading problems among adolescents. Journal of Learning Disabilities, 39(6), 507-514. https://doi.org/10.1177/00222194060390060301
  16. Dekkers, H., and Claassen, A. (2001). Dropouts-Disadventeged by defination? A study of the perspective of early school leavers. Studies in Educational Evaluation, 27(4), 341-354. https://eric.ed.gov/?id=EJ646437
  17. Demirtaş, Z., Tutkun, Ö. F. ve Arslan, A. (2017). Mesleki açık öğretim lisesi (MAÖL) öğrencilerinin mesleki eğitime yönelik görüşleri. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(4), 231-240. https://dergipark.org.tr/en/pub/pesausad/issue/36306/413513
  18. Dirik, H. (2020). Ortaöğretim kurumlarında okul terkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  19. Doll, B., and Hess, R. (2001). Trough a new lens: Contemporary psychological prespectives on school completion and dropping out of high school. School Psychology Quarterly, 16(4), 351-356. https://doi.org/10.1521/scpq.16.4.351.19895
  20. Duman, A. (2003). Bazı Eğitim Bilimi Kavramlarına İlişkin Genel Bir Değerlendirme. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (10), 0-0. https://dergipark.org.tr/tr/pub/musbed/issue/23504/250420
  21. Ellenbogen, S., and Chamberland, C. (1997). The peer relations of dropouts. A comparative study of a risk and not at-risk youths. Journal of Adolescence, 20(4),355-367. https://doi.org/10.1006/jado.1997.0092
  22. Fortbildung (2022). Schulformen. https://www.fortbildung.net/ratgeber/schulformen
  23. French, D., and Conrad, J. (2001). School dropout as predicted by peer rejection and antisocial behavior. Journal of Research on Adolescence, 11(3), 225-244. https://doi.org/10.1111/1532-7795.00011
  24. Graeff-Martins, A., Oswald, S., Comassetto, J., Kieling, C., Goncalves, R., and Rıhde, L. (2006). A package of ıntervention to reduce school dropout in public schools in a developing country. Europian Child and Adolscent Psychiatry, 15(8), 442-449. https://link.springer.com/article/10.1007/s00787-006-0555-2
  25. Güçlü, M. ve Bozgeyikli, H. (2017). Türkiye’de mesleki açık öğretim liseleri: Tarihsel gelişim açısından bir değerlendirme. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 6(14), 138-155.
  26. Güngör, C. ve Özdemir, M.Ç. (2017). Sosyal sermaye ve eğitim ilişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 70-90. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/29870/300285
  27. Gür, B. S. ve Kurt, D. T. (2011). Türkiye’de ailelerin eğitim ihtiyaçları. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 27(27). https://dergipark.org.tr/en/pub/spcd/issue/21121/227502
  28. Kamiloğlu, F. ve U. Yurttaş, Ö. (2014). Sosyal medyanın bilgi edinme ve kişisel gelişim sürecine katkısı ve lise öğrencileri üzerine bir alan çalışması. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (21), 129-150. Doi:10.16878/gsuilet.96678
  29. Karaağaçlı, M. (2014). Açık öğretim lisesi yapısal işleyiş süreçlerinde teknoloji kullanımı ve etkileşimli teknolojiler gereksinimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(3), 250-264.
  30. Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
  31. McMillan, M., Kaufmann, P., and Whitener, S. (1994). Dropout Rates in the United States: 1993. USGPO. https://nces.ed.gov/pubs96/96863.pdf
  32. Millî Eğitim Bakanlığı (1973). Millî Eğitim Temel Kanunu.
  33. Millî Eğitim Bakanlığı (2012). Millî Eğitim Bakanlığı İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri Yönetmeliği.
  34. Millî Eğitim Bakanlığı (2013). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
  35. Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği.
  36. Millî Eğitim Bakanlığı (2020). Millî Eğitim İstatistikleri 2020/’21. Örgün Eğitim. https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=424: MEB.
  37. Millî Eğitim Bakanlığı (2022a). Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi - Okulumuz. https://aoihl.meb.gov.tr/
  38. Millî Eğitim Bakanlığı (2022b). Açık Öğretim Lisesi - Tarihçe. http://aol.meb.gov.tr/www/okulumuz/icerik/1
  39. Millî Eğitim Bakanlığı (2022c). Açık Öğretim Ortaokulu - Okulumuz. https://aio.meb.gov.tr/www/okulumuz/icerik/2
  40. Millî Eğitim Bakanlığı (2022d). Mesleki Açık Öğretim Lisesi - Okulumuz. https://maol.meb.gov.tr/
  41. Millî Eğitim Bakanlığı (2022e). Hayat Boyu Öğrenme. Türkiye'de Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Projesi II. https://hayatboyu.meb.gov.tr/hayat-boyu-ogrenme/
  42. Millî Eğitim Bakanlığı (2022f). Millî Eğitim İstatistikleri - Örgün Eğitim. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_09/10141326_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2020_2021.pdf
  43. Millî Eğitim Bakanlığı (2022g). Mesleğim Hayatım. https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/egitim/yaygin-egitim
  44. Millî Eğitim Bakanlığı (2022h). Açık Öğretim Daire Başkanlığı 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılı Öğrenci İstatistikleri. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü'nün E-26879895-605.01-49511601 sayılı ve 12.05.2022 tarihli yazısı ile ulaşılmıştır.
  45. Millî Eğitim Bakanlığı (2022i). Strateji Geliştirme Başkanlığı Milli Eğitim İstatistikleri. https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64
  46. Mollaibrahimoğlu, M. (2016). Lifelong learning policies in Turkey. Journal of Life Economics, 3(Special/Öz),119-125. https://doi.org/10.15637/jlecon.145
  47. Murphy, E., Rodríguez‐Manzanares, M. A., and Barbour, M. (2011). Asynchronous and synchronous online teaching: Perspectives of Canadian high school distance education teachers. British Journal of Educational Technology, 42(4), 583-591. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2010.01112.x
  48. Öncü, E. (2017). Ortaöğretim öğrencilerinin açık öğretim lisesine geçiş nedenlerine ilişkin öğrenci, okul yöneticisi, öğretmen ve veli görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  49. Peter-A.-Silbermann-Schule (2022). Staalisches Abendgymnasium für Berufstätige. https://abendgymnasium.de/ueber-uns/peter-a-silbermann/
  50. Price, L., Richardson, J. T., and Jelfs, A. (2007). Face‐to‐face versus online tutoring support in distance education. Studies in higher education, 32(1), 1-20. Doi: 10.1080/03075070601004366
  51. Rees, D. I., and Mocan, H. N. (1997). Labor market conditions and the high school dropout rate: Evidence from New York State. Economics of Education Review, 16(2), 103-109. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272775796000374
  52. Sipahi, K. B. (2019). Mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıladıkları engeller ile tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
  53. Sözer, Y. (2017). Mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin örgün eğitim dışında olma nedenlerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi (30), 493-507. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.785
  54. Şahin, U., ve Uysal, M. (2017). Açık öğretim lisesinin yetişkin eğitiminde katılım sorunsalı bağlamında incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 50(1), 127-159. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/508575
  55. Şenel, S. ve Kutlu, Ö. (2016). Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Programına Katılan Öğrencilerin Akademik Başarılarını Yordayan Faktörler. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 6(2), 0-0. Doi: 10.21031/epod.87414
  56. Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
  57. Taylı, A. (2008). Eğitim sisteminde önemli bir sorun: Okulu bırakma. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(30), 89-101. http://acikerisim.mu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12809/8379
  58. The National Institute of Open Schooling (2022). NIOS. https://www.nios.ac.in/
  59. Toprak, M., ve Erdoğan, A. (2012). Yaşamboyu öğrenme: Kavram, politika, araçlar ve uygulama. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 69-91. https://dergipark.org.tr/en/pub/higheredusci/issue/61478/917984
  60. Türkiye İstatistik Kurumu (2012-2020). Millî Eğitim İstatistikleri, Örgün Eğitim. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=egitim-kultur-spor-ve-turizm-105&dil=1
  61. Belen, A., Kandak, M., Demir, E., Çekin, B., Demir, M. ve Kandak, D. (2021). Açık lise öğrencilerinin görüşleri doğrultusunda açık liseyi tercih nedenlerinin belirlenmesi: Ermenek örneği. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3(6), 99-114. https://dergipark.org.tr/en/pub/sosguz/issue/64638/930441
  62. Kamiloğlu, F. ve U. Yurttaş, Ö. (2014). Sosyal medyanın bilgi edinme ve kişisel gelişim sürecine katkısı ve lise öğrencileri üzerine bir alan çalışması. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (21), 129-150. Doi:10.16878/gsuilet.96678
  63. Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
  64. Şenel, S. ve Kutlu, Ö. (2016). Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Programına Katılan Öğrencilerin Akademik Başarılarını Yordayan Faktörler. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 6(2), 0-0. Doi: 10.21031/epod.87414