Dergiler / TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi / 2023 / Sayı: 27

BEŞİKTAŞ “KÖYİÇİ KENSEL SİT ALANI” ÖRNEKLERİ BAĞLAMINDA GEÇ DÖNEM OSMANLI MİMARİSİNDE ÇİNİ BEZEME

TILE DECORATION IN LATE OTTOMAN ARCHITECTURE IN THE CONTEXS OF BEŞİKTAŞ “KÖYİÇİ URBAN SITE” EXAMPLES

Sayfa
203–222
Yayın Tarihi
2023-07-14
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunlardan ağırlıklı grubu oluşturan ithal çiniler üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde, 6 sivil mimarlık örneğinin dış cephesinde kullanılan çinilerin Fransa’nın Desvres bölgesinin üretimi olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul’un Beşiktaş İlçesi’nin tarihi merkezi olan “Köyiçi Kentsel Sit Alanı” sınırları, kagir sivil mimarlık örneklerinin ağırlıklı olduğu yapı stokunu ve anıt eserleri kapsamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Taşınmaz kültür varlığı olarak da tescil kayıtları bulunan bu yapılardan 7 kagir sivil mimarlık örneği, iskele binası ile ilk Milli Emlak Dükkanları olarak inşa edilen ticaret yapısının cephe bezemesinde çiniye yer verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bunlardan ağırlıklı grubu oluşturan ithal çiniler üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde, 6 sivil mimarlık örneğinin dış cephesinde kullanılan çinilerin Fransa’nın Desvres bölgesinin üretimi olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Beşiktaş · Geç Dönem Osmanlı Mimarisi · Kentsel Sit Alanı

Özet

İstanbul’un Beşiktaş İlçesi’nin tarihi merkezi olan “Köyiçi Kentsel Sit Alanı” sınırları, kagir sivil mimarlık örneklerinin ağırlıklı olduğu yapı stokunu ve anıt eserleri kapsamaktadır. Taşınmaz kültür varlığı olarak da tescil kayıtları bulunan bu yapılardan 7 kagir sivil mimarlık örneği, iskele binası ile ilk Milli Emlak Dükkanları olarak inşa edilen ticaret yapısının cephe bezemesinde çiniye yer verilmiştir. Yapım tarihleri bilinenler çerçevesinde 1894 - 1914- 1916 yılları aralığında inşa edildiği saptanan bu yapılarda tipolojik ve mimari tasarım özellikleri doğrultusunda ithal ve yerli üretim çini tercih edilmiştir. Bunlardan ağırlıklı grubu oluşturan ithal çiniler üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde, 6 sivil mimarlık örneğinin dış cephesinde kullanılan çinilerin Fransa’nın Desvres bölgesinin üretimi olduğu tespit edilmiştir. Mimari üslup bakımından da diğerlerinden ayrılan 1914 tarihli sivil mimarlık örneğinde kullanılan Art Nouveau üslubundaki çinilerin ise fabrikasına işaret eden bulgularla birlikte Belçika imalatı oldukları saptanmıştır. 20. yüzyılın başlarındaki Osmanlı mimarlık söyleminin yapı örneklerini teşkil eden diğer iki yapıda kullanılan Kütahya çinilerinde geleneksel desenler dışında yenilikçi tasarımlara da gidildiği görülmüştür. Sonuç olarak Beşiktaş “Köyiçi Kentsel Sit Alanı”nda bu çalışma kapsamında incelenen çinilerin 19. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar olan dönemde Osmanlı mimarisinde çini bezemede izlenen tutumu yansıttığı anlaşılmıştır.

Abstract

The boundaries of the “Köyiçi Urban Site”, the historical center of Beşiktaş District of Istanbul, include the building density which are predominantly examples of masonry civil architecture and monuments. Among these structures, which have registration records as immovable cultural property, 7 masonry civil architecture examples, Beşiktaş pier building and the commercial structure built as the National Real Estate Shops, includes tiles decoration on their façade. Imported and local produced tiles were preferred in these structures, which were determined to have been built between 1894 - 1914-1916 within the framework of those whose construction dates are known. This usage is in parallel with the typological and architectural design features of the buildings. As a result of the research carried out on imported tiles, which constitute the predominant group, it has been determined that the tiles used on the exterior of 6 examples of civil architecture are the production of the Desvres region of France. It has been determined that the tiles in the Art Nouveau style used in the civil architecture example of 1914, which differ from the others in terms of architectural style, are of Belgian manufacture, together with the findings pointing to its factory. In the Kütahya tiles used in the other two buildings, which constitute the building examples of the Ottoman architectural discourse at the beginning of the 20th century, it was seen that innovative designs were also used in addition to traditional patterns. In conclusion, it has been understood that the tiles examined within the scope of this study in Beşiktaş “Köyiçi Urban Site” reflect the attitude observed in tile decoration in the Ottoman Empire from the end of the 19th century to the beginning of the 20th century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAYA, Ş., ADIGÜZEL, H. (2023). BEŞİKTAŞ “KÖYİÇİ KENSEL SİT ALANI” ÖRNEKLERİ BAĞLAMINDA GEÇ DÖNEM OSMANLI MİMARİSİNDE ÇİNİ BEZEME. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, Sayı: 27, 203–222. https://ajindex.com/articles/961022

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Adıgüzel, H. (2006). 19-20. yüzyıl İstanbul mimarlığında Art Nouveau üsluplu çiniler [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
  2. Adıgüzel, H. (2014). Topkapı Sarayı’ndaki Avrupa çinilerinin üretim merkezleri ışığında değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  3. Adıgüzel, H. (2023). İstanbul yapılarında Art Nouveau üsluplu çiniler. M. D. Gümüş (Ed.), İstanbul Art Nouveau’su (s. 225-251) içinde. Albaraka Kültür Sanat ve Yayıncılık A.Ş. Akbayar, N. (1998). Tarih içinde Beşiktaş-Osmanlı dönemi. N. Akbayar (Ed.), Dünden bugüne Beşiktaş (s. 17-28) içinde. Beşiktaş Belediyesi Yayınları. Álvarez-Dopico, C. I. (2010). Qallaline: Les revêtements céramiques des fondations beylicales tunisoises du XVIIIe siècle [Unpublished doctoral thesis]. Université d‟Oviedo. Arlı, H. (1989). Kütahyalı Mehmed Emin Usta ve eserlerini üslubu [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  4. Arslan, H. (2014). Boğaziçi’nde 18. yüzyıldan kalma bir İstanbul evinin durumu hakkında sanat tarihi bağlamında yeni değerlendirmeler. METU JFA, (1), 111-112. https://doi.org/10.4305/metu.jfa.2014.1.5
  5. Ayverdi, E. H. (1958). Fatih devri sonlarında İstanbul mahalleleri, şehrin iskânı ve nüfusu. Vakıflar Umum Müdürlüğü Yayınları.
  6. Baeck, M. (2004). The industrial tile in France / Die industrielle fliese in Frankreich / De industriële tegel in Frankrijk / Le carreau industriel en France. In Mario Baeck, Ulrich Hamburg, Johan Kamermans v.d.(eds.), Industrial tiles = Industrielle fliesen = Industriele tegels = Carreaux industriels 1840 – 1940.
  7. Nederlands Tegelmuseum. Baeck, M. (2009). Les carrelages céramiques belges en style Art Nouveau. In Ceramiques de l’Art Nouveau en Belgique: Catalogue de L’exposition (s. 67-80).
  8. Musee de la Ceramique. Baykara, C. (1995). Şişli İlçesi’nde Art Deco üslubuna ilişkin cephe düzenlemeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
  9. Barillari, D. & Godali, E. (1997). İstanbul 1900.
  10. YEM Yayınları.
  11. Batur, A. (1998). Sıra evler. N. Akbayar (ed.), Dünden bugüne Beşiktaş (s. 19-121) içinde. Beşiktaş Belediyesi Yayınları.
  12. Batur, A. (Ed.) (2003). M. Vedat Tek kimliğinin izinde bir mimar. Yapı Kredi Yayınları.
  13. Berger, A. (1998).
  14. Tarih içinde Beşiktaş- Antik dönem, Bizans dönemi. N. Akbayar (Ed.), Dünden bugüne Beşiktaş (s. 13-16) içinde. Beşiktaş Belediyesi Yayınları.
  15. Bonifas, J. (eds.). (1994). Faïences du nord de la France. Réunion des Musées Nationaux. Cephanecigil, G. (2003). Tüm çalı