Dergiler / Ankara Barosu Dergisi / 2023 / Cilt: 81 Sayı: 3

Hukuk Devleti Bağlamında Türkiye'de Olağanüstü Hal Rejiminin Sınırları

Limits of the State of Emergency Regime in Turkey in the Context of Human Rights

Sayfa
1–47
Yayın Tarihi
2023-08-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Türkiye’de olağanüstü hâl rejiminin sınırları ortaya konduktan sonra bu rejimin denetimi hukuk devleti bağlamında ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında ortaya konulmaya çalışılacaktır..

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern demokratik hukuk sistemlerinde olağanüstü hâl rejimleri, yürütmenin yetki alanını önemli ölçüde genişletmesine rağmen, hukuk dışı yönetim usulleri olarak kabul edilmemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yürütmenin bu sınırlar içinde hareket etmesini sağlayacak olan şey ise etkili bir denetimdir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Türkiye’de olağanüstü hâl rejiminin sınırları ortaya konduktan sonra bu rejimin denetimi hukuk devleti bağlamında ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında ortaya konulmaya çalışılacaktır..
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Olağanüstü hal · Hukuk devleti · İnsan hakları

Özet

Modern demokratik hukuk sistemlerinde olağanüstü hâl rejimleri, yürütmenin yetki alanını önemli ölçüde genişletmesine rağmen, hukuk dışı yönetim usulleri olarak kabul edilmemektedir. Bu dönemlerde yürütme her ne kadar temel hak ve özgürlükleri olağan dönemlere kıyasla daha geniş bir sınırlandırma rejimine tabi tutabilirse de bu sınırlamalar anayasa, kanun ve devletin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerine aykırı olmamak zorundadır. Yürütmenin bu sınırlar içinde hareket etmesini sağlayacak olan şey ise etkili bir denetimdir. Burada karşımıza siyasal ve yargısal denetim mekanizmaları çıkmaktadır. Siyasal denetimin sınırları düşünüldüğünde ise olağanüstü hâl rejimlerini hukuki sınırlar içinde tutmakta yargısal denetimin önemi daha da artmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de olağanüstü hâl rejiminin sınırları ortaya konduktan sonra bu rejimin denetimi hukuk devleti bağlamında ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında ortaya konulmaya çalışılacaktır..

Abstract

The state of emergency regimes in modern democratic law systems has been not accepted as unlawful governance procedures even though it significantly expanded the jurisdiction of the executive. Even though the executive can subject fundamental rights and freedoms to a wider restriction regime in their periods, these restrictions must not be contrary to the constitution, law, and international human rights conventions to which the state is a party. The thing that helps the executive to act in their limits is an effective control. Here we came across with political and judicial control mechanisms. When the limit of political control is considered, the importance of judicial control increases about keeping the state of emergency regimes into the legal limits. In this study, after bringing out the limits of state of emergency regime in Turkey, the control of this regime has been tried put forth in the context of rule of law and in the light of decisions of The Constitutional Court of the Republic of Turkey.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ADIGÜZEL, R. (2023). Hukuk Devleti Bağlamında Türkiye'de Olağanüstü Hal Rejiminin Sınırları. Ankara Barosu Dergisi, Cilt: 81 Sayı: 3, 1–47. https://ajindex.com/articles/959076

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Abdulhakimoğulları, Erdal. “Türk Anayasa Hukukunda Parlamento (Meclis) Kararlarının Yargısal Denetim Sorunu.” Yasama Dergisi, no. 5 (2007).
  2. Agamben, Giorgio. Olağanüstü Hâl. Çeviren Kemal Atakay. İstanbul: Ayrıntı, 2018.
  3. Akal, Cemal Bali. Hukuk Nedir. Ankara: Dost Kitabevi, 2017.
  4. Akartürk, Ekrem Ali. “Sınırlı Denetimden Mutlak Denetimsizliğe: OHÂL KHK’lerinin Hukukla İmtihanı.” Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13, no. 1 (2016).
  5. Aybay, Rona. İnsan Hakları Hukuku. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2015.
  6. Barın, Taylan. “Temel Hak ve Özgürlüklerin Durdurulması ve Sınırlandırılması Arasında: Kanunlaşan OHÂL KHK’larının Yargısal Denetimi.” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 75, no. 2 (2020).
  7. Benjamin, Walter. “Şiddetin Eleştirisi Üzerine.” içinde Şiddetin Eleştirisi Üzerine. Çeviren Ece G. Çelebi. Derleyen Aykut Çelebi. İstanbul: Metis, 2010.
  8. Büyüktavşan, Muhammed Taha. “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 15. Maddesi Uyarınca Taraf Devletlerin Sözleşme’den Kaynaklanan Yükümlülüklerinin Azaltılması (Derogasyon).” Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2023.
  9. Can, Osman ve Aktaş, Duygu Şimşek. “Olağanüstü Hâl Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Üzerine.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 23, no. 1 (2017).
  10. Doehring, Karl. Genel Devlet Kuramı. Çeviren Ahmet Mumcu. İstanbul: İnkılâp, 2014.
  11. Dursun, Hasan. Nasıl Bir Yargı Reformu. Ankara: Adalet, 2009.
  12. Erdoğan, Mustafa. Özgürlük Perspektifinden Hukuk ve Demokrasi. İstanbul: Kesit, 2013.
  13. Eren, Abdurrahman. Anayasa Hukuku Dersleri. Güncellenmiş 2. Baskı. Ankara: Seçkin, 2020.
  14. Esen, Selin. Karşılaştırmalı Hukukta ve Türkiye’de Olağanüstü Hâl Rejimi. İstnbul: Adalet, 2008.
  15. Gözler, Kemal. Kanun Hükmünde Kararnamelerin Hukuki Rejimi. Bursa: Ekin, 2000.
  16. Gözler, Kemal. “15 Temmuz Kararnameleri- Olağanüstü Hâl Kanun Hükmünde Kararnamelerinin Hukuki Rejiminin İfsadı Hakkında Bir İnceleme.” erişim 8 Temmuz 2022. http://www.anayasa.gen.tr/gozler.htm.
  17. Gözler, Kemal. Türk Anayasa Hukuku Dersleri. 25. Baskı. Bursa: Ekin, 2020.
  18. Gözler, Kemal. Anayasa Hukukunun Genel Esaslarına Giriş. 13. Baskı. Bursa: Ekin, 2020.
  19. Gözler, Kemal. “Olağanüstü Hâl Rejimlerinde Özgürlüklerin Sınırlandırılması Sistemi ve Olağanüstü Hâl Kanun Hükmünde Kararnamelerin Hukuki Rejimi.” Ankara Barosu Dergisi, no. 4 (1990).
  20. Gözübüyük, Şeref. Anayasa Hukuku. 18. Baskı. Ankara: Turhan, 2011.
  21. Günday, Metin. “OHÂL, İhraç KHK’leri ve Hukuki Durum.” Ankara Barosu Dergisi, no. 1, (2017). Kaboğ