KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi / 2023 / Sayı: 18

Çeviribilim ve Bilişsel Çalışmaların Kavşağında: Sesli Düşünme Protokolü ile Çeviride Karar Verme Sürecinin İzini Sürmek

At the Crossroads of Translation and Cognition: Tracing Decision Making in Translation through Think-Aloud Protocol

Ezginaz EMİRKADI
Sayfa
215–232
Yayın Tarihi
2023-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu derlemede, çeviri süreci araştırmalarında bir kavram olarak karar verme ve çevirmenlerin nasıl çalışıldığı gözden geçirilecek ve gelecek çalışmalar için de bazı önerilerde bulunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Birçok tanım arasında çeviri, çeviriyi bir süreç olarak konumlandıran ve çevirmenin zihninde neler olup bittiğini incelemeye yönelik problem çözme, stratejiler ve seçimler kavramlarını içeren bir karar verme süreci olarak tanımlanabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bakış açısına dayalı olarak, sesli düşünme protokolleri çeviri kararının ne olduğu konusunda bir farkındalık sağlayacak olan “kara kutu”ya erişim için değerli araştırma yöntemlerinden biri olarak çeviride konumlanmış ve dağıtık biliş yaklaşımları içinde de incelenebilir; bu, çeviride karar verme ve problem çözme süreçlerinin sadece metinlerle sınırlı olmadığını, çevirmenin çalıştığı çeviri araçlarından çalışma ortamına kadar birçok faktörün bu sürece dâhil olduğunu gözler önüne serer niteliktedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu derlemede, çeviri süreci araştırmalarında bir kavram olarak karar verme ve çevirmenlerin nasıl çalışıldığı gözden geçirilecek ve gelecek çalışmalar için de bazı önerilerde bulunulacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sesli düşünme protokolleri · karar verme · problem çözme

Özet

Birçok tanım arasında çeviri, çeviriyi bir süreç olarak konumlandıran ve çevirmenin zihninde neler olup bittiğini incelemeye yönelik problem çözme, stratejiler ve seçimler kavramlarını içeren bir karar verme süreci olarak tanımlanabilir. O halde bir kavram olarak çeviride karar vermenin üründen çok çevirmen odaklı çalışmalarda araştırıldığı ve bu çerçevede, pek çok çeviribilim araştırmacısı tarafından incelenen sesli düşünme protokolleri için zaten geçerli olan çeviri süreci araştırmaları kapsamında ele alındığı söylenebilir. Aldığı eleştirilere rağmen, sesli düşünme protokollerinin çeviride karar verme süreci konusunda zengin veriler sağladığı ve sürece yönelik yaklaşımlara daha geniş bir bakış açısı kazandırdığı açıktır. Bu bakış açısına dayalı olarak, sesli düşünme protokolleri çeviri kararının ne olduğu konusunda bir farkındalık sağlayacak olan “kara kutu”ya erişim için değerli araştırma yöntemlerinden biri olarak çeviride konumlanmış ve dağıtık biliş yaklaşımları içinde de incelenebilir; bu, çeviride karar verme ve problem çözme süreçlerinin sadece metinlerle sınırlı olmadığını, çevirmenin çalıştığı çeviri araçlarından çalışma ortamına kadar birçok faktörün bu sürece dâhil olduğunu gözler önüne serer niteliktedir. Bu derlemede, çeviri süreci araştırmalarında bir kavram olarak karar verme ve çevirmenlerin nasıl çalışıldığı gözden geçirilecek ve gelecek çalışmalar için de bazı önerilerde bulunulacaktır.

Abstract

Among many definitions, translation can be described as decision making, which involves the concepts of problem solving, strategies, and choices, situating translation as a process which is oriented to study what goes on in the mind of the translators. Then, decision making can be addressed in studies concerning the translator, rather than the product, and can be tackled within the field of translation process research. This is already the case for think-aloud protocols (TAP), studied by many scholars within the framework of decision making. In spite of the criticism it gets, it is obvious that TAP provide rich data on decision making in translation, enhancing a wider perspective on the process-oriented approaches. Based on this perspective, then, TAP can also be studied within the situated and distributed cognition approaches to translation as a valuable research method that has access to the “black box” that will also provide an awareness of the fact that translation decision making and problem solving are not only restricted to texts. In this review, how decision making and translators are studied in translation process research will be reviewed, making some suggestions for future studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EMİRKADI, E. (2023). Çeviribilim ve Bilişsel Çalışmaların Kavşağında: Sesli Düşünme Protokolü ile Çeviride Karar Verme Sürecinin İzini Sürmek. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Sayı: 18, 215–232. https://ajindex.com/articles/958744

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Akbari, A., Gholamzadeh Bazarbash, M., & Alinejadi, R. (2021). Evaluating pragmatic competence. International Review of Pragmatics, 13(1), 29-60. doi: https://doi.org/10.1163/18773109-01202006 google scholar Alves, F. & Jakobsen, A.L. (2003). Effects of think aloud on translation speed, revision and segmentation. In Alves, F. (Ed). Triangulating Translation: Perspectives in process oriented research. 69-95. google scholar Alves, F. (2015). Translation process research at the interface: Paradigmatic, theoretical, and methodological issues in dialogue with cognitive science, expertise studies, and psycholinguistics. In Ferreira, A. & Schwieter, J.W. (Eds). Psycholinguistic and Cognitive Inquiries into Translation and Interpreting. 17-40. John Benjamins Publishing Company. google scholar Beeby, A., Fernández, M., Fox, O., Albir, A., Kozlova, I., Kuznik, A., & Wimmer, S. (2009). Results of the validation of the PACTE translation competence model: Acceptability and decision making. Across Languages and Cultures, 10(2), 207-230. google scholar Bernardini, S. (2001). Think-aloud protocols in translation research: Achievements, limits, future prospects. Target-international Journal of Translation Studies, 13, 241-263. google scholar Chernovaty, L. & Kovalchuk, N. (2021). Post-Editing as the Means to Activate Students’ Thinking and Analytical Process: Psycholinguistic Aspects. Psycholinguistics. 30(2). 221-239. google scholar Chesterman, A. (2009). The Name and Nature of Translator Studies. HERMES - Journal of Language and Communication in Studies, 42, 13-22. google scholar Chesterman, A. (2012). Models in Translation Studies. In Gambier, Y. & Doorslaer, L. V. (Eds). Handbook of Translation Studies Volume 3. 108-115. John Benjamins Publishing Company: Amsterdam/Philadelphia. google scholar Chi, Z. (2019). The Revelation of the TAPs on Translation and Interpretation Teaching. Advances in Social Science, Education and Humanities Research (ASSEHR), 341. 730-733. google scholar Cifuentes-Ferez, P. & Rojo, A. (2015). Thinking for translating: A think-aloud protocol on the translation of manner-of-motion verbs. Target. 27(2). 273-300. google scholar Enbaeva, L. (2021). Decision Making in Translation: Translator’s Strategies and Decision Models for Rich Points in Titles. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, 31 (2), 811-833. DOI: 10.26650/LITERA2021-833571 google scholar Ferreira, A., Schwieter J.W., Gile, D. (2015). The position of psycholinguis