KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi / 2023 / Sayı: 18

Kendi Kavramlarını Yaratan Bağlamlar: “Meal” Kelimesinin Bir Kur’an Tercümesi Terimine Evrilme Serencamı

When Particular Contexts Create Their Concepts: The Evolution of Meal as a Canonical Translational Term for Qur'an Translations in Turkiye

Sema ÜSTÜN KÜLÜNK
Sayfa
149–165
Yayın Tarihi
2023-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma kapsamında, zengin bir metin örgüsü içerisinde bir kelimenin (yani meal’in) bir çeviri kavramına dönüşüm yolculuğu örneklenmekte, Türkiye’deki Kur’an tercümeleri özelindeki çeviri söylemine farklı kaynaklardan yararlanılarak ışık tutulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, “meal” [anlam] çeviri teriminin Kur'an tercümeleri alanındaki evriminin ardındaki perdeyi aralayarak, dini metin üretimi özelinde Türkiye'deki çeviri geleneği tarihine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzlerce farklı ve/veya gözden geçirilmiş/düzenlenmiş Kur’an tercümesinden oluşan bu çeviri bütüncesi verimli ama aynı zamanda gerilimli bir tercüme çalışma alanı olarak dikkat çekmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma kapsamında, zengin bir metin örgüsü içerisinde bir kelimenin (yani meal’in) bir çeviri kavramına dönüşüm yolculuğu örneklenmekte, Türkiye’deki Kur’an tercümeleri özelindeki çeviri söylemine farklı kaynaklardan yararlanılarak ışık tutulmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kuran tercümesi · meal · kavram çalışmaları

Özet

Bu çalışma, “meal” [anlam] çeviri teriminin Kur'an tercümeleri alanındaki evriminin ardındaki perdeyi aralayarak, dini metin üretimi özelinde Türkiye'deki çeviri geleneği tarihine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Yüzlerce farklı ve/veya gözden geçirilmiş/düzenlenmiş Kur’an tercümesinden oluşan bu çeviri bütüncesi verimli ama aynı zamanda gerilimli bir tercüme çalışma alanı olarak dikkat çekmektedir. Bu araştırma, Kur'an tercümelerinin üretimine ilişkin yeni adlandırmalar gerektiren baskın ve yönlendirici bir çeviri söylemi üzerinde çalışarak, bu durumun sonucu olduğu iddiasıyla “meal” kavramı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda bir alternatif çeviri başlığı arama güdüsü, Kur’an tercümeleri ve çevirmenleri için bir hayatta kalma çabası olarak tasvir edilmektedir Bu amaç doğrultusunda, kavram tarihi araştırma öncülleri ele alınmakta, ardından Kur'an tercümelerine yönelik yaklaşımlar, bu özel terimin oluşumuna yol açan arka planı daha iyi açıklamak için incelenmektedir. Çalışma kapsamında, zengin bir metin örgüsü içerisinde bir kelimenin (yani meal’in) bir çeviri kavramına dönüşüm yolculuğu örneklenmekte, Türkiye’deki Kur’an tercümeleri özelindeki çeviri söylemine farklı kaynaklardan yararlanılarak ışık tutulmaktadır.

Abstract

The plethora of Qur'an translations in Turkiye, with hundreds of different and/ or edited translations, attracts attention as a productive and fruitful but, at the same time, tense and resistant translational site. This study aims at uncovering the motives behind the evolution of the translational term "meal" [meaning] in the field of Qur'an translations to contribute to the history of translation tradition in Turkiye with a particular concentration on religious text production. This study illustrates the prevailing harsh discourse concerning the output of Qur'an translations, which necessitates new designations (i.e., titles), and portrays one of its results: meal. In this respect, the translational endeavor to survive and act under the guise of an alternative title (i.e., meal) is portrayed with references to conceptual history. To this end, firstly, the premises of conceptual history are visited. Secondly, approaches toward Qur'an translations are introduced with an emphasis on the notion of translation to better explain the background that led to the formation of this particular term. Thirdly, the evolution of meal from a common word into a widely recognized translational term of daily circulation is tracked in different long- and short-term sources to comment on the poetics and politics of Qur'an translations in Turkiye.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÜLÜNK, S. Ü. (2023). Kendi Kavramlarını Yaratan Bağlamlar: “Meal” Kelimesinin Bir Kur’an Tercümesi Terimine Evrilme Serencamı. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Sayı: 18, 149–165. https://ajindex.com/articles/958741

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Yüzyıl Ansiklopedik Sözlük. 1971. İstanbul:Pars Yayınevi. google scholar Abdul-Raof, H. 2001. Qur’an Translation: Discourse, Texture, and Exegesis. London: Routledge. google scholar Akif, M. 1910. Tefsir-i Şerif. Sebilürreşad, 7 (183), 7-8. google scholar Akpınar, A. 2011. Kur’an Tercüme Teknikleri. Konya: Serhat Kitabevi. google scholar Al-Amri, W. B. 2010. Qur’an Translation and Commentary: An Uncharted Relationship? Islam and Science 8 (2), 81-109. google scholar Altuntaş, H., & Şahin, M. 2009. Kur’an-ı Kerim Meali. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları. google scholar Ansiklopedik Büyük Sözlük. 1966. Ankara: Güneş Yayınevi. google scholar Ansiklopedik Sözlük. 1967. İstanbul: Milliyet Yayın. google scholar Armağan, M. 2010. Türkçe Ezan ve Menderes. İstanbul: Timaş Yayınları. google scholar Arberry A. J. 1963. The Koran. Oxford: Oxford University Press. google scholar Asad, M. 1980. The Message of the Qur’an. Gibralter: Dar al-Andalus. google scholar Atay, H., & Kutluay, Y. 1961. Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı (Meal). Ankara: Türk Tarih Kurumu. google scholar Atay, H., & Kutluay, Y. 1973. Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı (Meal). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. google scholar Atay, H., & Kutluay, Y. 1981. Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı (Meal). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. google scholar Atay, H., & Kutluay, Y. 1985. Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı (Meal). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. google scholar Austin, J.L. 1962. How to Do Things with Words. Cambridge: Harvard University Press. google scholar Axis Ansiklopedik Sözlük. 2000. İstanbul: Doğan Kitap. google scholar Baltacıoğlu, İ. H. 1952. Kur’an’ın Ana Dilimize Çevrilmesi: Kur’an Nedir? Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2), 33-45. google scholar Bourdieu, P. 1986. The Forms of Capital. In J. Richardson (Ed.), The Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (241-58).
  2. Westport, CT: Greenwood. google scholar Bourdieu, P. 1995. The Rules of Art: Genesis and Structure of the Literary Field (S. Emanuel, Trans.). Stanford: Stanford University Press. google scholar Bouton, C. 2016. “The Critical Theory of History: Rethinking the Philosophy of History in the Light of Koselleck’s Work.” History and Theory 55(2): 163-184. google scholar Boynukara, H. 2002. Çeviri: Nasıl, Ne Kadar. Kur’an ve Dil: Dilbilim ve Hermenötik Sempozyumu, 15 (542), 377-383. google scholar Büyük Türkçe Sözlük. 1982. İstanbul: Yeni Şafak. google scholar Büyük Lügat