KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2023 / Cilt: 6 Sayı: 1

Polibromlu Dibenzo-p-Dioksinler/Furanlar (PBDD/F'lar) ve Hegzabromosiklododekanlar (HBCDD’lar): Kimyasal Oluşum, İzleme, Etki ve Ölçüm

Fatma Şevval SÖNMEZ
Barış GÜZEL
Oltan CANLI
Sayfa
14–26
Yayın Tarihi
2023-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Günümüzde, varlığı, özellikleri, etkileri ve ölçüm yöntemleri de dahil olmak üzere PBDD/F'ların ve HBCDD'lerin kapsamlı bir açıklanması eksiktir; bu nedenle, bu derleme bu bilgileri sağlamak için yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kalıcı organik kirleticiler (KOK'lar), biyolojik olarak parçalanmamaları nedeniyle çevrede daha uzun süre kalabilen organik kimyasallardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Polibromlu dibenzo-p-dioksinler/furanlar (PBDD/F’ler), istemeden üretilen ve Stockholm Sözleşmesi'ne henüz dahil olmamış kirleticilerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Günümüzde, varlığı, özellikleri, etkileri ve ölçüm yöntemleri de dahil olmak üzere PBDD/F'ların ve HBCDD'lerin kapsamlı bir açıklanması eksiktir; bu nedenle, bu derleme bu bilgileri sağlamak için yapılmıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Analiz · Etki · HBCDD

Özet

Kalıcı organik kirleticiler (KOK'lar), biyolojik olarak parçalanmamaları nedeniyle çevrede daha uzun süre kalabilen organik kimyasallardır. Polibromlu dibenzo-p-dioksinler/furanlar (PBDD/F’ler), istemeden üretilen ve Stockholm Sözleşmesi'ne henüz dahil olmamış kirleticilerdir. PBDD/F’ler poliklorlu dibenzo-p-dioksinler/furanlar (PCDD/F'ler) gibi kalıcı halojenize organik kirleticiler olup, lipofilik ve biyoakümülatif özelliklerinden ötürü besin zincirlerinde birikerek insan sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz sonuçlar doğurma potansiyeline sahiptirler. PBDD/F'ler esas olarak bromlu alev geciktiricilerin (BFR’lerin) yanması, elektrikli ve elektronik ekipmanların sökülmesi, metal eritme ve atık yakma gibi termal koşullar altında ortaya çıkmaktadır. Hegzabromosiklododekanlar (HBCDD’lar) ise Stockholm KOK'lar Sözleşmesi'nin Ek A kısmında listelenmiş olup; insan maruziyetinin meydana geldiği başta su, toz, hava ve toprak yoluyla taşınarak çevreyi kirletirler. Kontamine olmuş yiyecekler, nefes alma ve içme suyu, insanların HBCDD'lere maruz kalması için üç önemli yoldur. Özellikle balık tüketimi, insanların HBCDD'lere maruz kalmasının ana yollarından biridir. Günümüzde, varlığı, özellikleri, etkileri ve ölçüm yöntemleri de dahil olmak üzere PBDD/F'ların ve HBCDD'lerin kapsamlı bir açıklanması eksiktir; bu nedenle, bu derleme bu bilgileri sağlamak için yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÖNMEZ, F. Ş., GÜZEL, B., CANLI, O. (2023). Polibromlu Dibenzo-p-Dioksinler/Furanlar (PBDD/F'lar) ve Hegzabromosiklododekanlar (HBCDD’lar): Kimyasal Oluşum, İzleme, Etki ve Ölçüm. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 14–26. https://ajindex.com/articles/957671

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Jensen, S., Johnels, A.G., Olsson, M., Otterlin, G., 1969. DDT and PCB in marine animals from Swedish waters. Nature 224, 247‐250
  2. Arnoldsson, K., 2012. Polybrominated dibenzo-p-dioxins: natural formation mechanisms and biota retention, maternal transfer, and effects. Umeå Universitet, Doctoral Dissertation
  3. Xiao, X. Hu, J. Chen, D. Bi, X., 2016. Characterization of polybrominated dibenzo-p-dioxins and dibenzo-furans (PBDDs/Fs) in environmental matrices from an intensive electronic waste recycling site, South China. Environmental Pollution 212, 464-471
  4. Shen, X., Yang, Q., Shen, J., Yang, L., Wang, M., Yang, Y., Liu, G., 2021. Characterizing the emissions of polybrominated dibenzo-p-dioxins and dibenzofurans (PBDD/Fs) from electric arc furnaces during steel-making. Ecotoxicology and Environmental Safety 208, 11722
  5. Lin, Y., Le, S., Feng, C., Qiu, X., Xu, Q., Jin, S., Lu, D., 2021. Exposure and health risk assessment of secondary contaminants closely related to brominated flame retardants (BFRs): Polybrominated dibenzo-p-dioxins and dibenzofurans (PBDD/Fs) in human milk in Shanghai. Environmental Pollution 268, 115121
  6. Canli, O., Güzel, B., Karademir, A., 2022. Determination of PCDD/F and DL-PCB pollution levels, source appointment and risk assessment of surface sediments in dam lakes in Istanbul, Türkiye. Environmental Science and Pollution Research 60(29), 90923-90935
  7. Ebert, J., Bahadir, M., 2003. Formation of PBDD/F from flame-retarded plastic materials under thermal stress. Environment International 29, 711-716
  8. Zhou, Y., Liu, J., 2018. Emissions, environmental levels, sources, formation pathways, and analysis of polybrominated dibenzo-p-dioxins and dibenzofurans: A review. Environmental Science and Pollution Research 25(33), 33082-33102
  9. Hanari, N., Kannan, K., Miyake, Y., Okazawa, T., Kodavanti, P.R.S., Aldous, K.M., Yamashita, N., 2006. Occurrence of polybrominated biphenyls, polybrominated dibenzo-p-dioxins, and polybrominated dibenzofurans as ımpurities in commercial polybrominated diphenyl ether mixtures. Environment Science & Technology 40(14), 4400-4405
  10. Ren, M., Cai, Y., Chen, D., Zhou, L.,Chen, P., Hu, J., 2011. PBDD/F impurities in some commercial deca-BDE. Environmental Pollution 159 (5), 1375-1380
  11. Andersson, Ö., Blomkvist, G., 1981. Polybrominated aromatic pollutants found in fish from Sweden. Chemosphere 10, 1051–1060
  12. Law, R.J., Covaci, A., Harrad, S., Herzke, D., Abdallah, M.A.E., Fern