Dergiler / Akademik MATBUAT / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

SAYGI KAVRAMININ GÜLŞEHRÎ’NİN MANTIKU’T-TAYR MESNEVİSİNDEKİ TEZAHÜRÜ

Sayfa
1–23
Yayın Tarihi
2023-07-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu başlıklar çerçevesinde ise sonuç bölümünde saygı kavramının mesnevideki görünümlerine dair bir değerlendirme yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Genellikle kişiler arası ilişkilerde kullanılan saygı; “değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı, kutsallığı” itibarıyla birine veya bir şeye karşı titiz ve ölçülü davranmaya neden olan sevgi ile başkalarını rahatsız edecek davranışlardan çekinme duygusu kapsamında karşımıza çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnsanın değerler dünyasında kendine çizeceği sınırlar ile nasıl bir hayat biçimini tercih ettiği, kişinin ahlaki değerlerinin kaliteli bir yaşam biçiminde etkili olup olmadığı, saygı kavramının sadece insanlar arası ilişkilerde mi tezâhür ettiği şeklindeki sorular, bireyin kendi dışında başka insanlar veya varlıklar arasında yaşadığı olguyu da göz önünde bulundurarak çalışmamızda yanıtlanacak türden sorular olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu başlıklar çerçevesinde ise sonuç bölümünde saygı kavramının mesnevideki görünümlerine dair bir değerlendirme yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gülşehrî · Mantıku’t-tayr · mesnevi

Özet

Genellikle kişiler arası ilişkilerde kullanılan saygı; “değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı, kutsallığı” itibarıyla birine veya bir şeye karşı titiz ve ölçülü davranmaya neden olan sevgi ile başkalarını rahatsız edecek davranışlardan çekinme duygusu kapsamında karşımıza çıkmaktadır. İnsanın değerler dünyasında kendine çizeceği sınırlar ile nasıl bir hayat biçimini tercih ettiği, kişinin ahlaki değerlerinin kaliteli bir yaşam biçiminde etkili olup olmadığı, saygı kavramının sadece insanlar arası ilişkilerde mi tezâhür ettiği şeklindeki sorular, bireyin kendi dışında başka insanlar veya varlıklar arasında yaşadığı olguyu da göz önünde bulundurarak çalışmamızda yanıtlanacak türden sorular olmuştur. Mutasavvıf ve mütefekkir bir şair olan Gülşehrî’nin Mantıku’t-tayr mesnevisi, Türk edebiyatının eğitim değerleri açısından en önemli eserlerinden biri olması yönüyle dikkate değer görülmüştür. Bu değerlerden sadece bir tanesi -belki de en geniş kapsamlısı- saygı kavramı üzerinde teşekkül etmiştir. Bilindiği üzere Gülşehrî, eserinde insanın mizacını, kuşlar üzerinden vermeye çalışmıştır. İnsanın mizacının oluşmasında olumlu ya da olumsuz rol oynayan etmenlerin olduğu âşikârdır. Bu olumlu etmenlerin başında, çalışmamıza da konu olan saygı kavramı öne çıkmıştır. Saygı kavramı, Mantıku’t-tayr mesnevisinin penceresinden bakmaya çalıştığımız kadarıyla “on bir” başlık altında sıralanmıştır. Bu başlıklar çerçevesinde ise sonuç bölümünde saygı kavramının mesnevideki görünümlerine dair bir değerlendirme yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TUNCER, E. (2023). SAYGI KAVRAMININ GÜLŞEHRÎ’NİN MANTIKU’T-TAYR MESNEVİSİNDEKİ TEZAHÜRÜ. Akademik MATBUAT, Cilt: 7 Sayı: 1, 1–23. https://ajindex.com/articles/956734

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. AĞIRMAN, Mustafa (2019), “Cihad Dersleri-Âlimlere Saygı”, https://ilkadimdergisi.net/arsiv/yazi/cihad-dersleri-alimlere-saygi-2745, (Erişim Tarihi: 04.01.2022).
  2. AKALIN, Ş. Halûk vd. (2005),
  3. Türkçe Sözlük. Ankara,
  4. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. AKKOYUN, Füsun (1993), “Saygı Kavramına Transaksiyonel Analiz (TA) Açısından Bakış”. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 1(4): 16-22.
  6. ARSLAN, Ali (2015), “Hz. Peygamber (sav)'in Spora Getirdiği Anlayış Çerçevesinde Hayvanları Hedef Yapma Yasağı”. International Journal of Science Culture and Sport, July, Special Issue 3, s. 442-451.
  7. AYVERDİ, İlhan (2005), Misalli Büyük Türkçe Sözlük. 2. Cilt, İstanbul,
  8. Kubbealtı Yayınları.
  9. BARDAKOĞLU, Ali (1998), “Hediye”. TDV İslam Ansiklopedisi, 17(1): 151-155, https://islamansiklopedisi.org.tr/hediye (Erişim Tarihi: 12.01.2022).
  10. CÜCELOĞLU, Doğan (2008), “Saygı Nedir”. http://www.dogancuceloglu.net/yazilar/398/saygi-nedir/ (Erişim Tarihi: 18.01.2022).
  11. ÇAĞRICI, Mustafa (1993), “Câh”. TDV İslam Ansiklopedisi, 7(1): 14-15 https://islamansiklopedisi.org.tr/cah (Erişim Tarihi: 11.01.2022).
  12. ÇAĞRICI, Mustafa (2019), “Saygı”. TDV İslam Ansiklopedisi, 36(1): 211-212, https://islamansiklopedisi.org.tr/saygi (Erişim Tarihi: 14.01.2022).
  13. DEMEZ, Gönül (2011), “Armağanın Değişen Sosyo-Kültürel Anlamları: Tüketim Toplumu Bağlamında Bir Hediyeleşme Örneği Olarak Çiçek Gönderme”, Mediterranean Journal of Humanities, 1(2): 87-103.
  14. DEVELLİOĞLU, Ferit (2010), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara, Aydın Kitabevi, 26.b. GÜNGÖR, Erol (2000), Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak. İstanbul,
  15. Ötüken Yayınları. “İslam ve İhsan”, https://www.islamveihsan.com/guzel-ahlak-ile-ilgili-ayet-ve-hadisler.html, (Erişim Tarihi: 07.01.2022). “İslam ve İhsan”, https://www.islamveihsan.com/islamda-saygi-ve-hurmet-adabi.html, (Erişim Tarihi: 25.02.2022). “Kur’ân & Meâlî (Türkçe Meâl ve Tefsir)”. https://www.kuranvemeali.com/saygi-ile-ilgili-ayetler, (Erişim Tarihi: 12.01.2022). “Kur’ân Fihristi”, http://kuranfihristi.net/fihrist/saygi, (Erişim Tarihi: 10.01.2022). “Yaşam ve Maneviyat”, http://www.sevivon.com/index.php?option=com_content&view=article&id=676:bil%20ge-kisiye-saygi-gosterin&catid=91&Itemid=135, (Erişim Tarihi:10.03.2022). “Hadislerle İslâm”, https://hadislerleislam.diyanet.gov.tr, (Erişim Tarihi: 01.02.2022). Hakikat Takvimi (25 Temmuz 2019), “Yaşlılara Hürmet Etmek”. https://www.hakikat.com/takvim-yapragi/yaslilara-hurmet-etmek, (Erişim Tarihi: 05.01.2022).
  16. KARAKÖSE, Ş. Günaydın (2021), “Bilgelik paradoks