KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2023 / Cilt: 10 Sayı: 2

Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Yalan Haber Paylaşımı Üzerindeki Etkileri: Konya’daki Üniversite Gençliği Araştırması

The Effects of Social Media Usage Motivations on Sharing Fake News: University Youth Research in Konya

Şükrü Balcı(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0002-0477-0622
Sinem Yeles Karaman(KONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4127-6970
Sayfa
749–775
Yayın Tarihi
2023-07-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Beklentilerin aksine, Eğlence motivasyonunun, yalan haber paylaşımı üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Son on yılda sosyal medya, kullanım pratikliği, kolay erişim, hızlı yayılma ve düşük maliyeti nedeniyle haber paylaşımının ve haber elde etmenin giderek en popüler aracı haline gelmeye başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamlı bilgi yayılımı, haber ekosisteminin yapısını bozduğu gibi, toplumu da olumsuz etkileyebilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Beklentilerin aksine, Eğlence motivasyonunun, yalan haber paylaşımı üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sosyal Medya · Motivasyon · Yalan Haber

Özet

Son on yılda sosyal medya, kullanım pratikliği, kolay erişim, hızlı yayılma ve düşük maliyeti nedeniyle haber paylaşımının ve haber elde etmenin giderek en popüler aracı haline gelmeye başlamıştır. Sosyal medya aynı zamanda yalan haberlerin, yayılmasını kolaylaştıran bir mecra konumundadır. Bu kapsamlı bilgi yayılımı, haber ekosisteminin yapısını bozduğu gibi, toplumu da olumsuz etkileyebilmektedir. Artık insanlar neyin yanlış neyin doğru olduğunu ayırt etmede zorluklar yaşayabilmektir. İşte üniversite öğrencilerinden seçilen 386 kişilik bir örneklem üzerinde yürütülen bu saha araştırmasında, sosyal medya kullanım motivasyonlarının yalan haber paylaşımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda öncelikle katılımcıların ortalama üç saati sosyal medya karşısında geçirdikleri; fedakârlık, bilgi paylaşma, bilgi arama, sosyalleşme, eğlence ve zaman geçirme motivasyonları doğrultusunda bu araçlara yöneldikleri belirlenmiştir. Bilgi paylaşma, bilgi arama ve zaman geçirme motivasyonları, sosyal medyada haber paylaşımı üzerinde pozitif anlamlı etkiye sahip olurken; fedakârlık ve sosyalleşme motivasyonunun yalan haber paylaşımını negatif yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Beklentilerin aksine, Eğlence motivasyonunun, yalan haber paylaşımı üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.

Abstract

In the last decade, social media has started to become the most popular means of sharing and obtaining news due to its practicality, easy access, rapid spread and low cost. Social media is also a medium that facilitates the spread of fake news. This wide spread of information not only disrupts the structure of the news ecosystem, but also negatively affects the society. Now people have difficulties in distinguishing between what is wrong and what is right. In this field study, which was conducted on a sample of 386 university students, the effects of social media usage motivations on fake news sharing were examined. As a result of the research, first of all, the participants spent three hours a day in front of social media; It was determined that they turned to these tools in line with their motivations for altruism, sharing information, seeking information, socialization, and spending time in entertainment. While the motivations of sharing information, seeking information and spending time have a positive and significant effect on news sharing in social media; It has been revealed that altruism and socialization motivation negatively affects fake news sharing. Contrary to expectations, no significant effect of entertainment motivation on fake news sharing was detected.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Balcı, Ş., Karaman, S. Y. (2023). Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Yalan Haber Paylaşımı Üzerindeki Etkileri: Konya’daki Üniversite Gençliği Araştırması. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 749–775. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1189483

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Adnan, M., Nawaz, M., Mahmood, R., & Khan, M. (2022). Predictors of Fake News Sharing on Social Media during COVID-19 in South Asia: Evidence from Pakistan. A Research Journal of South Asian Studies, 36(1), 153-164.
  2. Akyüz, S. S., Kazaz, M., & Gülnar, B. (2021). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Sahte/Yalan Haberlerle İlgili Görüşlerine Yönelik Betimleyici Bir Çalışma. Selçuk İletişim Dergisi, 14(1), 216-239. https://doi.org/10.18094/josc.778359
  3. Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social Media and Fake News in the 2016 Election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211-236. https://doi.org/10.1257/jep.31.2.211
  4. Alutaybi, A., Al-Thani, D., McAlaney, J., & Ali, R. (2020). Combating fear of missing out (FoMO) on social media: The fomo-r method. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 6128. https://doi.org/ 10.3390/ijerph17176128.
  5. Apuke, O. D., & Omar, B. (2021a). Fake news and COVID-19: modelling the predictors of fake news sharing among social media users. Telematics and Informatics, 56, 101475. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.101475
  6. Apuke, O. D., & Omar, B. (2021b). Social media affordances and information abundance: Enabling fake news sharing during the COVID-19 health crisis. Health Informatics Journal, 27(3), 1-23, https://doi.org/10.1177/14604582211021470
  7. Apuke, O. D., & Omar, B. (2021c). User motivation in fake news sharing during the COVID-19 pandemic: an application of the uses and gratification theory. Online Information Review, 45(1), 220-239, https://doi.org/10.1108/OIR-03-2020-0116
  8. Balakrishnan, V., Gan, C. L. J. T., & Informatics. (2016). Students’ learning styles and their effects on the use of social media technology for learning. Telematics and Informatics, 33(3), 808-821, http://dx.doi.org/10.1016/j.tele.2015.12.004
  9. Balakrishnan, V., Ng, K. S., & Rahim, H. A. (2021). To share or not to share – The underlying motives of sharing fake news amidst the COVID-19 pandemic in Malaysia. Technology in Society, 66, 101676. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2021.101676
  10. Büyükbayraktar, C. G. (2020). Predictive Relationships among Smartphone Addiction, Fear of Missing out and Interaction Anxiousness. European Journal of Educational Sciences, 7(2), 1-16, http://dx.doi.org/10.19044/ejes.v7no2a1
  11. Chadwick, A., & Vaccari, C. (2019). News sharing on UK social media: Misinformation, disinformation, and correction. Loughborough University. Report. https://hdl.handle.net/2134/37720
  12. Chen, X., Sin, S.-C. J., Theng, Y.-L., & Lee, C. S. J. T. j. o. a. l. (2015). Why students share misinformation on social media: Motivation, gender, and study-level differences. The Journal of Academic Librarianship, 41(5), 583-592, http://dx.doi.org/10.1016/j.acalib.2015.07.003
  13. Choi, J. (2016). Why do people use news differently on SNSs? An investigation of the role of motivations, media repertoires, and technology cluster on citizens' news-related activities. Computers in Human Behavior, 54, 249-256. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.08.006
  14. Creswell, J. D. (2017). Mindfulness interventions. Annual Review of Psychology, 68(1), 491-516, https://doi.org/10.1146/annurev-psych-042716-051139
  15. Dang, H. L. (2021). Social media, fake news, and the COVID-19 pandemic: Sketching the case of Southeast Asia. Austrian Journal of South-East Asian Studies, 14(1), 37-58, https://doi.org/10.14764/10.ASEAS-0054
  16. Dehon, C., Weems, C. F., Stickle, T. R., Costa, N. M., & Berman, S. L. (2005). A cross-sectional evaluation of the factorial invariance of anxiety sensitivity in adolescents and young adults. Behaviour Research and Therapy, 43(6), 799-810, https://doi.org/10.1016/j.brat.2004.06.008
  17. Demirgüneş, B. K., & Avcılar, M. Y. (2016). Kişilik Özelliklerinin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Üzerindeki Etkilerinin Tespiti. Journal of Management, Marketing and Logistics, 3(3), 251-271, https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2016321982
  18. Dinç, M. A., & Dinçer, Z. (2019). Yeni Medyada Temsili Anlamlandırmak. Dördüncü Kuvvet, 2(1), 91-102.
  19. Duffy, A., Tandoc, E., Ling, R. (2020). Too good to be true, too good not to share: the social utility of fake news. Information, Communication & Society, 23(13), 1965-1979, https://doi.org/10.1080/1369118X.2019.1623904
  20. Edson, T., Lim, Z. W., & Ling, R. (2018). Defining “fake news”. Digital Journalism, 6(2), 137-153, https://doi.org/10.1080/21670811.2017.1360143
  21. Feroz, A. S., Ali, N. A., Feroz, R., Akber, N., & Meghani, S. N. J. B. o. (2021). Exploring community perceptions, attitudes and practices regarding the COVID-19 pandemic in Karachi, Pakistan. BMJ Open, 11(8), e048359, https://doi.org/10.1136/ bmjopen-2020-048359
  22. Ghaznavi, C., Eguchi, A., Tanoue, Y., Yoneoka, D., Kawashima, T., Suzuki, M.,. Nomura, S. (2022). Pre- and post-COVID-19 all-cause mortality of Japanese citizens versus foreign residents living in Japan, 2015–2021. SSM - Population Health, 18, 101114. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2022.101114
  23. Ghaznavi, T., Bryk, M. A., Persaud, S. Y., & Newman, R. C. (2022). Alloying effects in high temperature molten salt corrosion. Corrosion Science, 197, 110003, https://doi.org/10.1016/j.corsci.2021.110003
  24. Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal on Business Research Methods, 6(1), 53‑60.
  25. Intravia, J., Wolff, K. T., Paez, R., & Gibbs, B. R. J. C. i. H. B. (2017). Investigating the relationship between social media consumption and fear of crime: A partial analysis of mostly young adults. Computers in Human Behavior, 77, 158-168, https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.08.047
  26. Islam, A. N., Laato, S., Talukder, S., Sutinen, E. (2020). Misinformation sharing and social media fatigue during COVID-19: An affordance and cognitive load perspective. Technological Forecasting and Social Change, 159, 120201, https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120201
  27. Kazaz, M., & Akyüz, S. S. (2019). Sahte haber, Litareturk Yayınevi, Konya.
  28. Khan, M. L., Idris, I. (2019). Recognise Misinformation And Verify Before Sharing: A Reasoned Action And Information Literacy Perspective. Behaviour and Information Technology, 38(1), 1194-1212, https://doi.org/10.1080/0144929X.2019.1578828
  29. Kılıç, D., & İspir, B. (2020). Sosyal Medyada Haber İçeriklerine Güven Ve Kullanici Motivasyonları. e-Kurgu Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 28(1), 269-288.
  30. Kiraz, E. (2020). Sosyal Medyada Sahte Haberin Yayilmasinda Kullanici Faktörü. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 5(1), 9-24.
  31. Kirschner, P. A., & Karpinski, A. C. (2010). Facebook® and academic performance. Computers in Human Behavior, 26(6), 1237-1245, https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.03.024
  32. Kutlu, A., & Doğan, E. (2020). Kesin bilgi, yayalım: hakikat sonrası çağda yalan haberlere ilişkin y kuşağının tutum ve davranışları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 34, 83-101 https://doi.org/10.31123/akil.696515
  33. Lee, C. S., & Ma, L. (2012). News sharing in social media: The effect of gratifications and prior experience. Computers in Human Behavior, 28(2), 331-339, https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.10.002
  34. Li, H. O.-Y., Bailey, A., Huynh, D., & Chan, J. (2020). YouTube as a source of information on COVID-19: a pandemic of misinformation?. BMJ Global Health, 5(5), e002604, https://doi.org/10.1136/bmjgh-2020-002604
  35. Uluk, M., (2018). Hakikat Sonrası Çağda Yeni Medya & Yalan Haber, Dorlion Yayınları, Ankara.
  36. Olan, F., Jayawickrama, U., Arakpogun, E. O., Suklan, J., & Liu, S. (2022). Fake News On Social Media: The Impact On Society. Information Systems Frontiers, 1-16, https://doi.org/10.1007/s10796-022-10242-z
  37. Onursoy, S., Turan, E. A., Yeşilyurt, S., & Astam, F. K. (2020). Yalan Habere Karşı Tutum Ve Davranışlar: Üç Üniversite Örneğinde Durum Araştırması. Türk Kütüphaneciliği, 34(3), 485-508, https://doi.org/10.24146/tk.759014
  38. Pérez-Escoda, A., Pedrero-Esteban, L. M., Rubio-Romero, J., & Jiménez-Narros, C. J. P. (2021). Fake News Reaching Young People On Social Networks: Distrust Challenging Media Literacy. Publications, 9(2), 24, https://doi.org/10.3390/publications9020024
  39. Pierri, F., & Ceri, S. (2019). False News On Social Media: A Data-Driven Survey. 48(2), 18-27, https://doi.org/10.1145/3377330.3377334
  40. Plume, C. J., & Slade, E. L. (2018). Sharing of sponsored advertisements on social media: A uses and gratifications perspective. Information Systems Frontiers, 20(3), 471-483, https://doi.org/10.1007/s10796-017-9821-8
  41. Şener, N. K. (2018). “Doğruluk Kontrol Merkezi” ve “Yalan Haber” kavramlarina ilişkin içeriklerin medyada yansımasının araştırılması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29. Özel Sayısı), 355-373, https://doi.org/10.31123/akil.454397
  42. Simon, D., Kriston, L., Loh, A., Spies, C., Scheibler, F., Wills, C., & Härter, M. (2010). Confirmatory factor analysis and recommendations for improvement of the autonomy‐preference‐index (API). Health Expectations, 13(3), 234-243, https://doi.org/10.1111/j.1369-7625.2009.00584.x
  43. Simons, G., & Manoilo, A. (2021). The what, how and why of fake news: An overview. World of Media. Journal of Russian Media and Journalism Studies, 2, 35-55, https://doi.org/10.30547/worldofmedia.2.2021.2
  44. Sine Nazlı, R., Kara, M. (2020). Yeni Medya Gazeteciliğinde Yalan Haberle Mücadele: Teyit.Org Örneği (S. Tiryaki, Ed.). Literatürk Yayınları.
  45. Skarpa, P. E., & Garoufallou, E. (2021). Information Seeking Behavior And COVID-19 Pandemic: A Snapshot Of Young, Middle Aged And Senior Individuals In Greece. International Journal of Medical Informatics, 150, 104465, https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2021.104465
  46. Spiro, E. S., Fitzhugh, S., Sutton, J., Pierski, N., Greczek, M., & Butts, C. T. (2012). Rumoring During Extreme Events: A Case Study Of Deepwater Horizon 2010. Proceedings Of The 4th Annual ACM Web Science Conference, https://doi.org/10.1145/2380718.2380754
  47. Talu, U. (2000). Dipsiz Medya. İletişim Yayınları, İstanbul.
  48. Talwar, S., Dhir, A., Kaur, P., Zafar, N., Alrasheedy, M. (2019). Why Do People Share Fake News? Associations Between The Dark Side Of Social Media Use And Fake News Sharing Behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 51, 72-82, https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2019.05.026
  49. Tandoc, E. C., Lim, Z. W., & Ling, R. (2018). Defining “Fake News” A Typology Of Scholarly Definitions. Digital Journalism, 6(2), 137-153, https://doi.org/10.1080/21670811.2017.1360143
  50. Thanh, N. N., Tung, P. H., Thu, N. H., Kien, P. D., Nguyet, N. A. (2021). Factors Affecting The Share Of Fake News About Covid-19 Outbreak On Social Networks In Vietnam. Journal of Liberty and International Affairs, 7(3), 179-195, https://doi.org/10.47305/JLIA2137179t
  51. Thompson, N., Wang, X., & Daya, P. (2019). Determinants of news sharing behavior on social media. Journal of Computer Information Systems, 60(6), 593-601, https://doi.org/10.1080/08874417.2019.1566803
  52. Yıldız, D. & Uzunsakal, E. (2018). Alan Araştirmalarinda Güvenilirlik Testlerinin Karşilaştirilmasi Ve Tarimsal Veriler Üzerine Bir Uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 14-28.
  53. Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward An Interdisciplinary Framework For Research And Policy Making Information Disorder Toward An Interdisciplinary Framework For Research And Policymaking. https://rm.coe.int/information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-researc/168076277c, (Erişim: 10.10.2022)
  54. Wasko, M. M., & Faraj, S. (2005). Why Should I Share? Examining Social Capital And Knowledge Contribution In Electronic Networks Of Practice. MIS Quarterly, 9(1), 35-57.
  55. Yavich, R., Davidovitch, N., & Frenkel, Z. (2019). Social Media and Loneliness--Forever Connected?. Higher Education Studies, 9(2), 10-21.
  56. Yaşar, İ. H., & Uğurhan, Y. Z. C. (2021). Sosyal medyada güven ve teyit: Sosyal medya kullanım sıklığı bağlamında bir inceleme. İNİF E- Dergi, 6(1), 32-52. https://doi.org/10.47107/inifedergi.856506
  57. Yerlikaya, T., & Aslan, S. T. (2020). Social Media and Fake News in the Post-Truth Era: The Manipulation of Politics in the Election Process. Insight Turkey, 22(2), 177-196, https://doi.org/10.25253/99.2020222.11
  58. Zhao, D., & Rosson, M. B. (2009). How And Why People Twitter: The Role That Micro-Blogging Plays In Informal Communication At Work. Proceedings Of The ACM 2009 International Conference On Supporting Group Work, Proceedings of the ACM 2009 international conference on Supporting group work, 243-252, https://doi.org/10.1145/1531674.1531710
  59. Ghaznavi, C., Eguchi, A., Tanoue, Y., Yoneoka, D., Kawashima, T., Suzuki, M.,. Nomura, S. (2022). Pre- and post-COVID-19 all-cause mortality of Japanese citizens versus foreign residents living in Japan, 2015–2021. SSM - Population Health, 18, 101114. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2022.101114
  60. Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward An Interdisciplinary Framework For Research And Policy Making Information Disorder Toward An Interdisciplinary Framework For Research And Policymaking. https://rm.coe.int/information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-researc/168076277c, (Erişim: 10.10.2022)