Dergiler / Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2023 / Cilt: 10 Sayı: 1

Osmanlı’da Liberalizm Algısı

Sayfa
58–82
Yayın Tarihi
2023-06-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, Osmanlı’da liberalizm algısının, yenileşme ve modernleşme ile eş anlamlı görüldüğü tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Liberalizm, Orta Çağ’da feodal yapının çözülmesiyle varlık bulan ulus devletlerin doğmasıyla ortaya çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda gelişen toplumsal yapı yeni bir siyasal arayışın içine girmiş, düşünce ve ifade hürriyeti, bireysel ve temel haklar ve birey-devlet ilişkileri tartışılmaya başlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, Osmanlı’da liberalizm algısının, yenileşme ve modernleşme ile eş anlamlı görüldüğü tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Liberalizm · Temel Haklar · Tanzimat

Özet

Liberalizm, Orta Çağ’da feodal yapının çözülmesiyle varlık bulan ulus devletlerin doğmasıyla ortaya çıkmıştır. Tanrı-devlet anlayışı çözülmüş, dogmatizm yerini bilimsel düşünceye bırakmış, değişmez kabul edilen her şey sorgulanmaya başlamıştır. Bu doğrultuda gelişen toplumsal yapı yeni bir siyasal arayışın içine girmiş, düşünce ve ifade hürriyeti, bireysel ve temel haklar ve birey-devlet ilişkileri tartışılmaya başlamıştır. Birey-devlet ilişkisini, merkezine alan bireyin fikirlerine, eylemlerine, taleplerine saygı duyan, bireyi toplumun ve devletin esası kabul eden bir anlayışa sahip düşünürler sahneye çıkmışlardır. Düşünürler, bireylerin doğuştan sahip oldukları temel hak ve özgürlükleri elde etmek için verilen zorlu mücadele karşısında bireylerin korunmasını ve anayasal güvence alınmasını savunmuşlardır. Onlara göre devletin temel görevi; keyfi muameleye karşı vatandaşını korunmak, bireylere ve bireylerin düşüncelerine güvenmek, temel hak ve özgürlükleri tanımak, toplumsal rıza anlayışını uygulamaktır. Devletin kaynağının ve meşruiyetinin tartışmaya açılmasıyla birey- devlet ilişkisinin düzenlenmesi ihtiyacı doğmuştur. Böylece liberal düşüncenin gelişmesi sağlanmıştır. Osmanlı Devleti’nde de liberal düşüncenin gelişmesi bu esasa dayanmıştır. Osmanlı’da yenileşme liberalizm esas alınarak uygulanmıştır. Devletin kurumlarında, düşüncesi yapısında ve sisteminde önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Liberal devlet yönetimi anlayışı Tanzimat ile başlamış, Kanun-i Esasi'nin ilanı ile değişme ve gelişme göstermiştir. Bu makalede liberal düşüncenin ortaya çıkışı, gelişimi ve Osmanlı Devleti’ne olan yansımaları değerlendirilmiştir. Liberal fikirlerin Osmanlı toplumunu, yönetimini yeniden şekillendirip şekillendirmeği tespit edilmeye çalışılmıştır. Osmanlı toplumunda meydana gelen yeni dinamiklerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu tespit yapılırken basından faydalanılmıştır. Bu açıdan makale önem arz etmektedir. Betimleyici araştırma tekniğinin kullanıldığı makalede benzerlerinden farklı olarak gazete haberleri kullanılmıştır. Bu bağlamda, Osmanlı’da liberalizm algısının, yenileşme ve modernleşme ile eş anlamlı görüldüğü tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZHAZİNEDAR, T. (2023). Osmanlı’da Liberalizm Algısı. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 58–82. https://ajindex.com/articles/951620

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. AKIN, İ. (1987). Kamu Hukuku. Ankara:
  2. Beta Basın. ARMAOĞLU, F. (2001). 20 Yüzyıl Siyasi Tarihi, 1914-1955.İstanbul:
  3. Kronik Kitap. AKSOY, N. (2008). Tarihe Yön Veren Olaylar. İstanbul:
  4. Karma kitapları. AKŞİN, S. (1971). İttihat ve Terakki Üzerine. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C. 26, S.1, s.153- 182. AKŞİN, S. (1974). Fedakaran-ı Millet Cemiyeti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C.29, S.1, s.125-136.
  5. AKYILDIZ, A. (2003). Meclis-i Meb‘usan. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 28, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, s.245-247.
  6. ALDIKAÇTI, O. (1978). Anayasa Hukukumuzun Gelişmesi ve 1961 Anayasası. İstanbul:
  7. Fakülteler Matbaası. AYDIN, A. (2000). Batılılaşma Döneminde Şinasi ve Fransız Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, C.17, S.2, s.105-131.
  8. AYAZ, E., Erdem M,. Kuloğlu Y. (2015). II. Meşrutiyet Döneminde Bir Faili Meçhul: Hasan Fehmi Bey, Ejovoc Electronic Journal of Vocational Colleges, C.5, S.1, s.268 -286. BERBER, G., Ş.(2011). Osmanlı'nın Son Döneminden Cumhuriyet'in İlk Yıllarına Liberalizm- Devletçilik Çatışması. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C.27, S.80, s.210-239.
  9. BEYDİLLİ, K. (2013). Yeni Osmanlılar Cemiyeti. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C: 43, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, s.430-433.
  10. BIÇAK, V., (1999). İnsan Hakları İhlallerinde Yönelimler: Baskıdan Hileye. Liberal Düşünce Dergisi, C. 4, S. 15, s. 5-14
  11. BİX, B. H. (2004). Doğal Hukuk: Modern Gelenek. Çev: Ertuğrul Uzun, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.6, S.2, s.291-343.
  12. CENGİZ, S, A, (2012). Maliye Nazırı Mehmed Cavid Bey Dönemi (1908-1926) İktisadi Mali Görüş ve Uygulamaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul:
  13. İstanbul Üniversitesi CALLİNİCOS, A. (2011). Toplum-Kuram. İstanbul:
  14. İletişim Yayınevi.
  15. CONWAY, D. (2011). Klâsik Liberalizm. Çev: Atilla Yayla, Liberal Düşünce Dergisi, C.16, S.64, s.85-90.
  16. ÇALIK, E. (2017). İnsan Hakları Meselesinin Gelişimi ve Siyasî ve Sosyal Faktörlerle İlişkisi. 1. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Dergisi, C. 6, S.16, s. 41 – 68. ÇAPANOĞLU, M. S. (1962). Basın Tarihine Dair Bilgiler ve Hatıralar. İstanbul: Hür Türkiye Dergisi Yayınları.
  17. ÇAVDAR T. (2004).Türkiye'nin Demokrasi Tarihi 1839-1950. Ankara:
  18. İmge Kitapevi. ÇAVDAR.T.(1982). Türkiye’de Liberalizmin Doğuşu.İstanbul:
  19. Uygarlık Yayınları.
  20. ÇETİN, H. (2002). Liberalizmin Tarihsel Kökenleri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C.3, S.1, s.79-96.
  21. ÇETİN, H.(20