KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi / 2023 / Sayı: 41

Fetvalardan Fürûa: İslâm Fürû-i Fıkhında Gelişim ve Değişme

From Fatwās to Furū‘: Growth and Change in Islamic Substantive Law

Çevirmen: Muharrem MİDİLLİ
Sayfa
243–280
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçta deneme kabilinden müftülerin ve proto-müftülerin erken İslâmî dönemlerdeki faaliyetlerine ilişkin kanıtların, Schacht’ın İslâm hukukunun nispeten geç kökenlerine ilişkin tezini zayıflatma eğiliminde olduğunu öne sürüyorum.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm üzerinde çalışan modern Batılı akademisyenler, İslâm fürû-i fıkhının oluşum döneminden sonra giderek katılaştığını ve sonunda siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerle temasını kaybettiğini iddia etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu görüşe karşı ben birincil ve ikincil fetvaların yalnızca mezkur el kitaplarına düzenli olarak dâhil edilmekle kalmayıp aynı zamanda fürû-i fıkıh külliyatını güncelleyerek hukuki değişim meydana getirilmesinde de etkili olduğunu savunuyorum.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçta deneme kabilinden müftülerin ve proto-müftülerin erken İslâmî dönemlerdeki faaliyetlerine ilişkin kanıtların, Schacht’ın İslâm hukukunun nispeten geç kökenlerine ilişkin tezini zayıflatma eğiliminde olduğunu öne sürüyorum.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Hukuku · Fürû-i Fıkıh · Fetva

Özet

İslâm üzerinde çalışan modern Batılı akademisyenler, İslâm fürû-i fıkhının oluşum döneminden sonra giderek katılaştığını ve sonunda siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerle temasını kaybettiğini iddia etmektedir. Bu görüş, bazı ilim adamlarının yeni meselelerle ilgili fetvaların sonraki fürû-i fıkıh el kitaplarına dâhil edildiğini kabul etmelerine rağmen tedavülde kalmıştır. Bu görüşe karşı ben birincil ve ikincil fetvaların yalnızca mezkur el kitaplarına düzenli olarak dâhil edilmekle kalmayıp aynı zamanda fürû-i fıkıh külliyatını güncelleyerek hukuki değişim meydana getirilmesinde de etkili olduğunu savunuyorum. Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî mezheplerinden sadır olan geniş yelpazedeki hukuk metinlerinden yararlanarak fetvalarla sosyal arka planları arasında güçlü bir bağlantı kuruyor, fetvaların pozitif hukuka dâhil edildiği yöntem ve usulleri tanımlıyor ve kılı kırk yaran dâhil ediliş sebeplerini analiz ediyorum. Sonuçta deneme kabilinden müftülerin ve proto-müftülerin erken İslâmî dönemlerdeki faaliyetlerine ilişkin kanıtların, Schacht’ın İslâm hukukunun nispeten geç kökenlerine ilişkin tezini zayıflatma eğiliminde olduğunu öne sürüyorum.

Abstract

Modern Islamicist scholarship maintains that after the formative period Islamic substantive law became increasingly rigid, eventually losing touch with political, social, and economic developments. This view has remained in force despite the fact that some scholars have acknowledged that fatwās dealing with new issues were incorporated into subsequent manuals of substantive law. Against this view, I argue that primary and secondary fatwās not only were incorporated on a regular basis into these manuals, but also were instrumental in bringing about legal change by updating the corpus of substantive law. Drawing on a wide range of legal texts emanating from the Hanafī, Mālikī, and Shāfi‘ī schools, I establish a strong connection between fatwās and their social background; define the methods and procedures by which fatwās were incorporated into positive law; and analyze the reasons for their selective incorporation. In the conclusion, I tentatively suggest that the evidence of the mufti’s and the proto-mufti’s activity in early Islamic times tends to undermine Schacht’s thesis regarding the relatively late origins of Islamic jurisprudence.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MİDİLLİ, Ç. M. (2023). Fetvalardan Fürûa: İslâm Fürû-i Fıkhında Gelişim ve Değişme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı: 41, 243–280. https://ajindex.com/articles/951557

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Aghnides, N. Mohammedan Theories of Finance. New York: Longmans, Greens and Co., 1916. Alemî, İsa b. Ali. Kitâbü’n-Nevâzil. 3 cilt. Rabat: Vizâretü’l-Evkâf ve’ş-Şuûni’l-İslâmiyye, 1983. Alevî, Abdurrahman b. Muhammed. Buğyetü’l-müsterşidîn fî telhîsi fetâvâ ba‘di’l-eimme mine’l-ulema’l-müteahhirîn. Kahire: Mustafa Bâbî el-Halebî, 1952. Bağdâdî, Muhammed b. Gânim. Mecmau’d-damânât. Kahire: el-Matbaatü’l-Hayriyye, 1308/1890. Bahrânî, Yûsuf. el-Hadâiku’n-nâdira fî ahkâmi’l-ıtreti’t-tâhire. 25 cilt. Beyrut: Dârü’l-Edvâ, 1985. Ceydî, Ömer. Muhâdarât fî târîhi’l-mezhebi’l-Mâlikî. Rabat: Menşûrâtu Ukaz, 1987.
  2. Goitein, S. D. “The Birth-Hour of Muslim Law” Muslim World 50 (1960): 23-29. Hacı Halife. Keşfü’z-zunûn an esâmi’l-kütüb ve’l-fünûn. 2 cilt. İstanbul: Matbaatü’l-Vekâleti’l-Maârifi’l-Celîle, 1941-43.
  3. Hallaq, Wael B. “Usul al-Fiqh: Beyond Tradition”. Journal of Islamic Studies 3/2 (1992): 172-202.
  4. Hallaq, Wael B. “Murder in Cordoba: Ijtihad, Ifta and the Evolution of Substantive Law in Medieval Islam”. Acta Orientalia 55 (1994): 55-83.
  5. Hallaq, Wael B. “Ifta and Ictihad in Sunni Legal Theory: A Development Account”. Islamic Legal Interpretation: Muftis and their Fatwas. ed. Halid Mesud, Brinkley Messick ve David Powers. 33-43. Cambridge: Harvard University Press, 1996. Hattâb, Şemseddin Muhammed b. Muhammed er-Ruaynî. el-Mevâhibü’l-celîle. 6 cilt. Tarablus, Libya: Mektebetü’n-necat, 1969. Hattâb, Şemseddin Muhammed b. Muhammed er-Ruaynî. Tahrîrü’l-kelâm fî mesâili’l-iltizam. ed. Abdüsselâm Muhammed el-Şerîf. Beyrut: Darü’l-Garbi’l-İslâmî, 1984.
  6. Heyd, Uriel. “Some Aspects of the Ottoman Fetva”. Bulletin of the School of Oriental and African Studies 32 (1969): 35-56.
  7. Heyd, Uriel. Studies in Old Ottoman Criminal Law. Oxford: Clarendon Press, 1973. Heytemî, Şehâbeddin Ahmed İbn Hacer. el-Fetâva’l-kübra’s-fıkhiyye. 4 cilt. Kahire: Abdülhamid Ahmed el-Hanefî, 1938. Huşenî, Muhammed b. Hâris. Usulü’l-fütyâ fi’l-fıkh. ed. Muhammed Mecdûb vd. Beyrut: el-Müessesetü’l-Vataniyye li’l-Kitab, 1985. İbn Âbidîn, Muhammed Emin. Hâşiyetü Reddi’l-muhtar. 8 cilt. Tıpkıbasım, Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1979. İbn Âbidîn, Muhammed Emin. el-Ukûdü’d-dürriyye fi tenkîhi’l-Fetâva’l-Hâmidiyye. 2 cilt. Kahire: el-Matbaatü’l-Meymûniyye, 1893. İbn Ebi’d-dem, İbrahim b. Abdullah. Kitabü edebi’l-kaza: ed-Dürerü’l-manzûmat fî’l-akziye ve’l-hükûmât. ed. Muhammed Ata. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1987. İbn Ferhûn, Burhâneddin İbrahim b. Ali. Tebsıratü’l-hükkâm fî usûli’l-akdiye ve menâhici’l-ahkâm