Dergiler / Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 2

Mevlânâ ve Yûnus Emre Düşüncesinde Dert Kavramı Bağlamında Metaforik Anlatım

Metaphoric Expression in the Context of the Concept of Trouble in the Thought of Mevlânâ and Yûnus Emre

Sayfa
287–314
Yayın Tarihi
2023-07-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Mevlânâ ve Yûnus Emre’nin anlatımlarında sıklıkla kullandıkları metaforik dilin kavramsal analizi yapılarak “dert” kavramını hem metafizikle hem de insanların gündelik hayatlarıyla nasıl ilişkilendirdikleri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsan dış âleme kendisini en iyi ve doğru şekilde dil vasıtasıyla ifade edebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnsanın dini yönelimleri dikkate alındığında “dert” kavramına yaklaşımın inanç ile etkileşim halinde olduğunu söylemek mümkündür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Mevlânâ ve Yûnus Emre’nin anlatımlarında sıklıkla kullandıkları metaforik dilin kavramsal analizi yapılarak “dert” kavramını hem metafizikle hem de insanların gündelik hayatlarıyla nasıl ilişkilendirdikleri ele alınacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tasavvuf · Metafor · Dert

Özet

İnsan dış âleme kendisini en iyi ve doğru şekilde dil vasıtasıyla ifade edebilir. Dil, insana varoluşsal bir nitelik olarak Allah tarafından verilmiş ayırıcı unsurdur. İnsan onunla sevinç, hüzün, mutluluk, dert, keder gibi duygu ve düşüncelerini ya doğrudan ya da metaforik anlatımlarla anlatır. Sözgelimi “dertli olmak” kavramı; üzüntü, keder, kaygı, yaşamsal tüm sorunları kuşatan insanın iç âlemine mahsus bir duygu durumunu ifade eder. Türk edebiyatında ve tasavvuf literatüründeki örneklere bakıldığında dert kavramının duygulanımdan kurtarılıp varoluşsal bir boyuta yükseltildiği gözlemlenmektedir. Bu bağlamda dert kavramı ontolojik boyuta terfi edilmiştir. İnsanın dini yönelimleri dikkate alındığında “dert” kavramına yaklaşımın inanç ile etkileşim halinde olduğunu söylemek mümkündür. Dert veya dertlere bakış açısının inançlar ekseninde anlamlandırılması, şüphesiz dert ve sıkıntılara katlanma eşiğini de etkilemektedir. Bu çalışmada Mevlânâ ve Yûnus Emre’nin anlatımlarında sıklıkla kullandıkları metaforik dilin kavramsal analizi yapılarak “dert” kavramını hem metafizikle hem de insanların gündelik hayatlarıyla nasıl ilişkilendirdikleri ele alınacaktır.

Abstract

Humans can express themselves to the outside world in the best and correct way through language. Language is the distinguishing element given to humans by Allah as an existential quality. With that, a person tells one’s feelings and thoughts such as joy, sadness, happiness, trouble, grief, either directly or with metaphorical expressions. For example, the concept of "being troubled"; sadness, grief, anxiety, indicates a state of emotion peculiar to the inner world of humans, which encompasses all life problems. When we look at the examples in Turkish literature and Sufi literature, it is observed that the concept of trouble has been rescued from emotion and raised to an existential dimension. In this context, the concept of trouble has been promoted to the ontological dimension. Considering the religious orientations of people, it is possible to say that the approach to the concept of "trouble" is in interaction with belief. Making sense of the point of view on troubles or troubles on the axis of beliefs undoubtedly affects the threshold of enduring troubles and troubles. In this study, the conceptual analysis of the metaphorical language that Mevlânâ and Yûnus Emre often use in their expressions will be made and how they relate the concept of "trouble" with both metaphysics and people's daily lives will be discussed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIZILER, H., ÖKSÜZOĞLU, Ş. (2023). Mevlânâ ve Yûnus Emre Düşüncesinde Dert Kavramı Bağlamında Metaforik Anlatım. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 287–314. https://ajindex.com/articles/951015

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Afîfî, Ebu’l- Alâ. Tasavvuf, İslam’da Manevi Devrim, çev. H. İbrahim Açar - Murat Sülün İstanbul: Risale Yayınları, 1996.
  2. Ak, Suat. Çıktım Erik Dalına, Yunus Emre’nin Bir Şiirinin Üç Şerhi. İstanbul: Büyüyen Ay Yayınları, 2017.
  3. Akalın, Sami. Edebiyat Terimleri Sözlüğü. İstanbul: 1980.
  4. Aydın, İsmail. “Kur’ân Perspektifinden Dillerin Kökeni Meselesi”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 11/3, (2011).
  5. Ayık, Hasan. "Düşünceden Dile Felsefe ve Metafor". Milel ve Nihal. 6 (2009 ): 55-73
  6. Bağçeci, Fulya Soylu – Levendoğlu, N. Oya – Güray, Cenk. “Metaforik Anlatımlarla Bezenmiş Bir Müziğin Dili Ney'i Anlatır?”. Müzik=Bilim+Sanat. thk. Fazlı Arslan, Mustafa Tahir Öztürk. Ankara: Yayın Evi Yayınları, 2016.
  7. Bettelheim, Bruno. Masalların Büyüsü: Masalların İşlenişi, Önemi ve Psikanalitik Anlamları. çev. Sena G. Elibal. İstanbul: İnkilap Yayınları, 2019. Câhız, Ebû Osman Amr b. el-Bahr. el-Beyân ve’t-tebyîn. nşr. Abdüsselâm Muhammed Harun. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1994.
  8. Chittick, William. Sufinin Aşk Yolculuğu. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2016.
  9. Çubukçu, İbrahim Agâh. “Yunus Emre'nin Felsefesi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 25/1, (1982): 71-93.
  10. Demirli, Ekrem. "Yunus’un Tasavvuf Anlayışının Kurucu Unsurları: Ezelî İnsan ve Kadim Tanrı Arasında Aşka Dönüşen İman". darulfunun ilahiyat 32 / (Aralık 2021): 43-66. Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB). Kur’an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir. Ankara, 2007.
  11. Doğan, Süleyman. Mesnevî’den Pedagojik Telkinler. İstanbul: Selis Kitaplar, 2014
  12. Durmuş, İsmail. “Remiz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2007. Eflakî, Ahmet. Âriflerin Menkıbeleri. trc. Tahsin Yazıcı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1989.
  13. Eliade, Mircea. Dinler Tarihi İnançlar ve İbadetlerin Morfolojisi. trc. Mustafa Ünal. Konya: Serhat Yayınevi, 2005.
  14. From, Erich. Rüyalar, Masallar, Mitoslar (Sembol Dilinin Çözümlenmesi). çev. Aydın Artan, Kaan H. Ökten. İstanbul: Arıtan Yayınevi, 1990.
  15. Gadamer, Hans-Georg. Hakikat ve Yöntem I. Cilt, İstanbul: Paradigma Yayıncılık, 2008. Gazalî. el-Munkızu mine’d-dalâl. çev. Hilmi Güngör. Ankara: Maarif Vekaleti Yayınevi, 1960.
  16. Gemuhluoğlu, Zeynep. “Metaforların Kognitif İçeriklerinin Felsefe ve Şiir Dili Açısından İncelenmesi-Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd Örnekleri”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 34 (2008/1). Gölpınarlı, Abdülbaki. Yûnus Emre Divanı. İstanbul: Ahmet Halit Kitabevi, 1943.
  17. Gül, Halim. Mesnevî’de Tasavvufî Tefsir. İstanbul: İnsan Yayınları, 2014. Hei