Dergiler / Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Türkiye’de Kredi Temerrüt Swapları ile Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi, BIST 100 ve Bankalara Yapılan Doğrudan Yabancı Yatırımlar Arasındaki İlişki

The Relationship between Credit Default Swaps, Global Economic Policy Uncertainty Index, BIST 100 and Foreign Direct Investment in the Banking Sector in Turkey

Hakan Kum(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-7880-8355
Zeynep Evin Topaloğlu(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT (DR))0000-0002-4954-8224
Melek Kıdemli(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT (DR))0000-0003-0784-1817
Sayfa
323–334
Yayın Tarihi
2023-07-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan analizler sonucunda, hem kısa dönemde hem de uzun dönemde CDS primi ile BIST-100 Endeksi arasında negatif yönlü, Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi ile CDS primi arasında ise pozitif yönlü ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kredi temerrüt swapları (CDS) bir ülkenin aldığı krediyi geri ödeyememe riskini ifade eder ve bir ülkenin finansal güvenilirliği açısından oldukça önemli bir göstergedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı Türkiye’de Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi, BIST 100 Endeksi ve bankalara yapılan doğrudan yabancı yatırımların risk prim göstergesi olan CDS üzerindeki etkisini araştırmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan analizler sonucunda, hem kısa dönemde hem de uzun dönemde CDS primi ile BIST-100 Endeksi arasında negatif yönlü, Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi ile CDS primi arasında ise pozitif yönlü ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2008-2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Kredi Temerrüt Swapları · Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi · CDS

Özet

Kredi temerrüt swapları (CDS) bir ülkenin aldığı krediyi geri ödeyememe riskini ifade eder ve bir ülkenin finansal güvenilirliği açısından oldukça önemli bir göstergedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi, BIST 100 Endeksi ve bankalara yapılan doğrudan yabancı yatırımların risk prim göstergesi olan CDS üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışma 2008-2022 dönemini kapsamaktadır ve analizlerde aylık verilerden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, hem kısa dönemde hem de uzun dönemde CDS primi ile BIST-100 Endeksi arasında negatif yönlü, Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi ile CDS primi arasında ise pozitif yönlü ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. CDS primi ile bankalara yapılan doğrudan yabancı yatırımlar arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre, Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksinin düşüş göstermesi, Türkiye’nin CDS priminin düşmesini olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca BIST-100 Endeksinin yükselmesi ve bankalara yapılan doğrudan yabancı yatırımların da artması Türkiye’nin CDS priminin düşmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract

Credit default swaps (CDS) represent the risk of a country's inability to repay the credit it has taken and are a crucial indicator of a country's financial reliability. The aim of this study is to investigate the impact of the Global Economic Policy Uncertainty Index, BIST 100 Index, and foreign direct investments in the banking sector, which serve as a risk premium indicator for CDS, in Turkey. The study covers the period of 2008-2022, and monthly data was used for the analysis. The Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model was employed to determine the relationship between the variables. Based on the analysis, it was found that there is a negative relationship between CDS premiums and the BIST-100 Index in both the short and long term. Additionally, a positive and statistically significant relationship was observed between the Global Economic Policy Uncertainty Index and CDS premiums. However, no statistically significant relationship was found between CDS premiums and foreign direct investments in the banking sector. According to the findings obtained from the analysis, a decrease in the Global Economic Policy Uncertainty Index has a positive effect on the decline of Turkey's CDS premiums. Furthermore, an increase in the BIST-100 Index and foreign direct investments in the banking sector also contribute to the decline of Turkey's CDS premiums.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kum, H., Topaloğlu, Z. E., Kıdemli, M. (2023). Türkiye’de Kredi Temerrüt Swapları ile Küresel Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi, BIST 100 ve Bankalara Yapılan Doğrudan Yabancı Yatırımlar Arasındaki İlişki. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 323–334. https://doi.org/10.30784/epfad.1207405

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Abioğlu, V., Özgür, M. ve Soyu, E. (2021). İktisadi, finansal ve politik risklerin Türkiye CDS primine etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 67, 238-251. https://doi.org/10.51290/dpusbe.827939
  2. Akkaya, M. (2016). Türk tahvillerinin CDS primlerini etkileyen içsel faktörlerin analiz. Maliye ve Finans Yazıları, 1(107), 130-145. https://doi.org/10.33203/mfy.307177
  3. Altuntaş, D. ve Ersoy, E. (2020). CDS Primi ile BIST 30 Endeksi ve BIST Bankacılık Endeksi Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 144-155. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/jefr
  4. Başarır, Ç. ve Keten, M. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380. https://doi.org/10.20875/sb.72076
  5. Bernanke, B.S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85-106. https://doi.org/10.2307/1885568
  6. Bozkurt, İ. ve Kaya, M.V. (2018). Arap baharı coğrafyasından gelen haberlerin CDS primlerine etkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 20, 1-16. https://doi.org/10.18092/ulikidince.292772
  7. Di Cesare, A. and Guazzarotti, G. (2010). An analysis of the determinants of credit default swap spread changes before and during the subprime financial turmoil (Bank of Italy Temi Di Discussione Working Paper No. 749). Retrieved from https://core.ac.uk/reader/6875880
  8. Dixit, A. and Pindyck, R. (1994). Investment under uncertainty. Princeton: Princeton University Press.
  9. Ersan, İ. ve Günay, S. (2009). Kredi riski göstergesi olarak kredi temerrüt swapları (CDS) ve kapatma davasının Türkiye riski üzerine etkisine dair bir uygulama. Bankacılar Dergisi, 71, 5-24. Erişim adresi: https://www.tbb.org.tr/
  10. Gürsoy, S. ve Kılıç, E. (2021). Küresel ekonomik politik belirsizliğin Türkiye CDS primi ve BİST bankacılık endeksi üzerindeki volatilite etkileşimi: DCC-GARCH modeli uygulaması. Atatürk Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Dergisi, 35, 1323-1334. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.876769
  11. Hancı, G. (2014). Kredi temerrüt takasları ve BIST-100 arasındaki ilişkinin incelenmesi. Maliye ve Finans Yazıları, 102, 9-22. https://doi.org/10.33203/mfy.170744
  12. Kargı, B. (2014). Credit default swap (CDS) spreads: The analysis of time series for the integration with the interest rates and the growth in Turkish economy. Montenegrin Journal of Economics, 1(1), 59-66. Retrieved from https://www.mnje.com/
  13. Koy, A. (2014). Kredi temerrüt swapları ve tahvil primleri üzerine ampirik bir çalışma. International Review of Economics and Management, 2(2), 63-79. https://doi.org/10.18825/irem.58557
  14. Lars, L. and Weber, M. (2009). The co-movement of credit default swap, bond and stock markets: An empirical analysis. European Financial Management, 15(3), 529-562. https://doi.org/10.1111/j.1468-036X.2007.00427.x
  15. Liu, C., Li, J., Feng, Q. and Sun, X. (2021). Spillovers between sovereign CDS and exchange rate markets: The role of market fear. North American Journal of Economics & Finance, 55, 101308. https://doi.org/10.1016/j.najef.2020.101308
  16. Plank, T. (2019). Do macro-economic fundamentals price emerging market sovereign CDS spreads (SSRN Working Paper No. 1765352). Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1765352
  17. Shahzad, S., Aloui, C. and Jammazi, R. (2020). On the interplay between US sectoral CDS, stock and VIX indices: Fresh insights from wavelet approaches. Finance Research Letters, 33, 101208. https://doi.org/10.1016/j.frl.2019.06.006
  18. Ünal, E. ve Süsay, A. (2021). Güven, volatilite, belirsizlik endeksleri ve seçilmiş ekonomik göstergeler ile Türkiye kredi risk primi arasındaki nedensellik ilişkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 60, 25-41. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.880540
  19. Wisniewski, T. and Lambe, B. (2015). Does economic policy uncertainty drive CDS spreads? International Review of Financial Analysis, 42, 447-458. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2015.09.009